Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia... 2014 r. nr... Wójt Gminy C. na podstawie art. 15, art. 32, art. 64a § 1, art. 199, art. 120, art. 121 § 1 i 3 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej: u.p.e.a., nałożył na D. G. grzywnę w celu przymuszenia w wys. 1.000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, równocześnie wzywając do zapłacenia grzywny i opłaty egzekucyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie do 25 października 2014 r. lub w ciągu dwóch miesięcy, od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne, gdyż w przeciwnym razie będą nakładane dalsze grzywny w takiej samej wysokości lub zostanie zastosowany inny środek egzekucyjny.
Jednocześnie Wójt gminy C. stwierdził (pkt III postanowienia), że zobowiązanej służy w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia prawo zgłoszenia zarzutów przeciwko prowadzeniu egzekucji z przyczyn określonym w art. 33 u.p.e.a. oraz wniesienia zażalenia na niniejszej postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. za pośrednictwem Wójta Gminy C..
D. G. w zakreślonym terminie zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie, jak i pismem z dnia 12 września 2014 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. W zażaleniu podniosła, iż brak jest przedmiotu sporu, a ustalenia organu egzekucyjnego miały miejsce poprzez czynności, w których zobowiązana nie brała udziału. Żaląca się przedstawiła szczegółowo przebieg postępowania egzekucyjnego, a także działań Wójta zmierzających do ustalenia, czy istnieje obowiązek objęty przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia... 2015 r. nr... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy C. z dnia... 2014 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że egzekucja dotyczy usunięcia przez zobowiązaną wszystkich niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (o kodzie 200301) w ilości ok. 385 m3 z nieruchomości położonej w m. K. ul. P.. Nakaz usunięcia tych odpadów nałożono decyzją Wójta gminy C. z dnia... 2012 r. nr.... Kolegium wskazało, że obowiązek ten nie został dobrowolnie wykonany przez zobowiązaną i dlatego organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i wszczął postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy powołując przepisy art. 1a pkt 12b, art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. wskazał, że zaistniały przesłanki do zastosowania grzywny w celu przymuszenia jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanej, a prowadzącego do wykonania obowiązku. Kolegium przytoczyło przepisy art. 119 § 1 i 2, art. 127, art. 122 § 2 u.p.e.a., by następnie stwierdzić, że zastosowanie wykonania zastępczego przez organ egzekucyjny byłoby niecelowe ze względu na fakt, że wykonanie to odbywa się na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej.
Tym samym ponosi ona wszystkie koszty związane z realizacją zastępczą obowiązku oraz ryzyko skutków jego wykonania. Powołując art. 125 § 1 i art. 126 u.p.e.a. Kolegium wyjaśniło, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym łagodniejszym, albowiem w przypadku wykonania obowiązku, nie ma obowiązku jej uiszczenia, a po uiszczeniu można – w przypadku wykonania obowiązku – ubiegać się o jej zwrot. Odnosząc się do kwoty nałożonej grzywny organ II instancji cytując przepisy art. 121 §1, 2 i 5 u.p.e.a. stwierdził, że ustalenie grzywny w kwocie 1.000 zł nastąpiło w granicach przewidzianych prawem i nie spowodowało przekroczenia granic uznania administracyjnego. Kwota grzywny jest na tyle wysoka, że zmusi zobowiązaną do wykonania obowiązku i jednocześnie nie zniechęci jej, albowiem musi ona ponieść koszty wywozu odpadów tj. ok. 47.000 zł.
D. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., zarzucając naruszenie przy jego wydaniu: prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie przepisów dotyczących praw strony do równego traktowania w trakcie postępowania, a także stronniczości w dostępie strony do przedstawienia swych racji. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych przyczyn, aniżeli w niej wskazanych.
Przedmiotem skargi D. G. w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia... 2015 r. nr..., utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia... 2014 r. nr... w przedmiocie nałożenia na D. G. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1.000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, a polegającym na usunięcia przez zobowiązaną wszystkich niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (o kodzie 200301) w ilości ok. 385 m3 z nieruchomości położonej w m. K. ul. P..
Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobligowany jest dokonywać z urzędu pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., I OSK 2923/13, Lex nr 1646154).
Oceny tej Sąd dokonuje mając na względzie przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przy czym, jak określa art. 145 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że w obecnym stanie prawnym zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, zawiesza postępowanie egzekucyjne z mocy prawa do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Powyższe wynika z faktu, jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są środkiem prawnym służącym kwestionowaniu zasadności wystawienia lub błędnego wystawienia tytułu wykonawczego, podobnie jak możliwość kwestionowania zgodnie z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2010/24/UE pierwotnego tytułu wykonawczego, wystawionego przez państwo członkowskie (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych – Dz. U. z 2013 r. poz. 1289; http://sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=1490, dostęp: 4.08.2014r.).
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w takie sytuacji następuje z mocy prawa. Sąd orzekający w niniejszym składzie przychyla się do stanowiska prezentowanego w doktrynie, zgodnie z którym, przyjmując, że zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu z mocy prawa zawiesza postępowanie egzekucyjne, nie istnieją podstawy ku temu, aby organ egzekucyjny miał wydawać w tym przedmiocie odrębne postanowienie (vide: Roman Hauser/Wojciech Piątek [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 7., C. H. Beck, Warszawa 2014, s. 236). Zważyć bowiem należy, że skoro zawieszenie następuje z mocy prawa (art. 35 § 1 u.p.e.a.) na skutek wniesienia zarzutów, to zbędne jest wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej stwierdzić należy, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej D. G. uległo zawieszeniu na skutek wniesienia przez nią w dniu 12 września 2014 r. zarzutów nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej, doręczenia upomnienia osobie niezobowiązanej, zastosowania represyjnego środka egzekucyjnego, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego (akta sprawy o sygn. akt II SA/Po 367/15). Podstawą wniesionych przez zobowiązaną zarzutów były przepisy art. 33 § 1 pkt 1, 4, 8 i 10 u.p.e.a. Zważywszy zaś, że na mocy art. 35 § 1 u.p.e.a. zawieszeniu ulega postępowanie egzekucyjne na skutek zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zawieszeniu uległo prowadzone wobec D. G. postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku usunięcia odpadów komunalnych z należącej do niej nieruchomości.
W rezultacie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wydając w dniu... 2015 r. naruszyło przepis art. 35 § 1 u.p.e.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium nie zważając bowiem na zawieszenie postępowania i na zawisłość sprawy dotyczącej wniesionych przez zobowiązaną zarzutów rozstrzygnęło ostatecznie kwestię prawidłowości zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego.
W rezultacie za przedwczesne należy uznać odnoszenie się do zarzutów podniesionych przez zobowiązaną w skardze.
W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę odwoławczy organ egzekucyjny stosując normę określoną w art. 153 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu wyroku, a ponadto ustali, czy ostatecznie rozpatrzone zostały zarzuty wniesione przez zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Dopiero bowiem ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie wniesionych przez D. G. zarzutów pozwoli Kolegium na rozpoznanie zażalenia na postanowienie Wójta Gminy C. z dnia... 2014 r.