Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie m.in. art..20 ust.3 oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm.) pozbawił M. S. córkę M. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
Według Kierownika Urzędu M.S. uzyskała uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie C.S., który uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu udziału w walce o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944 - 1956. Taki stan rzeczy prowadzi zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach do pozbawienia uprawnień kombatanckich, a z mocy art.20 ust.3 omawianej ustawy także uprawnień wdowy po kombatancie które maja charakter uprawnień wtórnych.
Stan w którym sam kombatant byłby pozbawiony uprawnień prowadzi do pozbawienia uprawnień wdów po takich kombatantach.
Rozpoznając wniosek M.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...].5.2001 r. o pozbawieniu M.S. uprawnień wdowy po kombatancie odwołując się do wcześniej naprowadzonej argumentacji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.S. kwestionując poprawność rozstrzygnięcia organu orzekającego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga ma uzasadnione podstawy. Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności kwestionowanych aktów administracji publicznej z prawem niezależnie od granic i zarzutów skargi, ani jakości przytoczonej przez skarżącego argumentacji. Jakkolwiek ma rację Kierownik Urzędu, że uprawnienia wdowy po kombatancie mają w stosunku do uprawnień kombatanckich charakter wtórny, co oznacza że istnienie stanu, w którym kombatant byłby pozbawiony uprawnień jest podstawą do pozbawienia uprawnień wdowy po takim kombatancie, to jednak wbrew podstawowym zasadom procedowania administracyjnego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art.7, 77 kpa.
W szczególności z akt administracyjnych nie wynika supozycja organu orzekającego, że wyłączną podstawą przyznanych przez były ZBOWiD C.S. uprawnień kombatanckich była działalność w latach 1955 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej bądź też inny tytuł niż wymieniony w aktualnie obowiązującej ustawie o kombatantach.
Do takich ustaleń nie prowadzą wprost dokumenty potwierdzające odbywanie przez zmarłego męża skarżącej służby w Wojsku Polskim od 12.7.1947 r. do 26.09.1949 r. (a więc po okresie z art.25 ust.2 pkt 2) bez analizy przebiegu tej służby.
Kierownik Urzędu dokonał ustaleń faktycznych nie tylko nie dysponując aktami kombatanckimi C.S. ale także i decyzją przyznająca mu uprawnienia kombatanckie przez były ZBOWiD. Zatem gołosłownie, bo nie poparte żadnym dokumentem jest ustalenie organu, że zachodzą przesłanki do zastosowania art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej. Przepis ten może stanowić podstawę pozbawienia pierwotnych, a w konsekwencji także wtórnych uprawnień kombatanckich o ile w sposób niewątpliwy wykaże się, że prócz tzw. utrwalania władzy ludowej nie istniały inne tytuły do uprawnień kombatanckich, a przewidziane w omawianej ustawie o kombatantach zgrupowane w jej art.1 - 4.
Zauważyć przy tym należy iż wobec śmierci kombatanta wdowa po nim ma daleko trudniejsze możliwości przedstawienia argumentów przemawiających za zachowaniem dotychczasowych uprawnień. W takich wypadkach organ administracji publicznej prowadzący postępowanie weryfikacyjne winien zachować szczególną ostrożność i wnikliwość w wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego.
Tymczasem organ orzekający w tej sprawie takiej wnikliwości nie przejawił, bez szczegółowego uzasadnienia przyjął, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o zachowaniu uprawnień z tytułów przewidzianych w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz.75 z późn.zm.).
Postępowanie takie nie tylko narusza wyżej przepisy postępowania ale także normę prawa materialnego tj. art.25 ust.2 pkt 2 omawianej ustawy o kombatantach.
Prowadzi to, zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art.200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obiegu prawnego i rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania sądowego - jak w sentencji.
Sąd przy tym nie orzekł w trybie art.152 procedury sądowoadministracyjnej z uwagi na wyraźne brzmienie art.26 ustawy o kombatantach.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski
JF