Uzasadnienie
4/II SA/Po 3815/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazując na art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (t.j. Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.) pozbawił J. K. syna J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w P. decyzją z [...] r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu podnoszono, że w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka J. K. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną i jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. Zatem wyłączną przyczyną uzyskania przedmiotowych uprawnień kombatanckich była działalność w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" co w konsekwencji prowadzi zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej do pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J. K., polemizując z poglądem organu, iż Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną, a nadto, że brał udział w walce z bronią przeciwko Wehrwolfowi.
Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu..... zaskarżoną decyzją orzekł o utrzymaniu decyzji własnej z [...] r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich w istocie nawiązując w swych wywodach do naprowadzonej wcześniej argumentacji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący odwoływał się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie prawy, dodatkowo je wzmacniając informacjami o posiadanych odznaczeniach i aktualnym złym stanem zdrowia oraz osiągnięciami w pracy, w Milicji Obywatelskiej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej przytoczonych. Ma bowiem rację Kierownik Urzędu....., że w świetle orzecznictwa tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego Milicja Obywatelska nie jest uznawana za zmilitaryzowaną służbę państwową w rozumieniu Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zatem prawidłowo Kierownik urzędu wywiódł, że jakakolwiek działalność w organach MO nie rodzi uprawnień kombatanckich i nie prowadzi do ich zachowania. Tym niemniej w toku postępowania weryfikacyjnego skarżący wskazywał na okoliczności, których prawdziwości Kierownik Urzędu nie zweryfikował, a które mogą stanowić podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich z tytułów przewidzianych w Ustawie. Tymczasem zgodnie z postanowieniami omawianej ustawy i utrwalonym orzecznictwem sądowym w toku postępowania weryfikacyjnego Kierownik Urzędu...... jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień także ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w Ustawie; nie będąc przy tym zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi między innymi przez art. 7 i 77 kpa (por. wyroki NSA: z 2.08.2001 r. w sprawie V SA 3588/00 oraz z dnia 31.07.2001, V SA 3531/00).
Wbrew tym obowiązkom Kierownik Urzędu w tym postępowaniu omawianych okoliczności nie zbadał. Takie postępowanie narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z hipotezą art. 145 par. 1 pkt 1 lit. C Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W szczególności organ orzekający nie zweryfikował i nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia naruszając nadto normę zawartą w art. 107 § 3 kpa twierdzenia skarżącego o służbie w czasie okupacji niemieckiej w podziemnej organizacji.
Według treści pisma skarżącego z [...] r. złożył on przysięgę i roznosił ulotki (małe paczki) z informacjami z nasłuchu radia BBC. Miało to miejsce we wsi T., gm. W..
Ewentualne pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w okresie wojny 1939 - 1945 może mieć znaczenie do zachowania uprawnień kombatanckich. Posiadanie prawa do uprawnień kombatanckich również z innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej powoduje zachowanie tych uprawnień pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 2 omawianej ustawy o kombatantach. O kontaktach z bliżej nie określoną podziemną organizacją skarżący wskazał zarówno w życiorysie z [...] r. jak i w piśmie z [...] r. złożonego w odpowiedzi na zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego.
Mimo tych sygnałów Kierownik Urzędu w tej kwestii nie wypowiedział się ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani decyzji ją poprzedzającej, ani w odpowiedzi na skargę.
Zważyć przy tym należy, że osoba ubiegająca się o uprawnienia kombatanckie bądź o zachowanie takich uprawnień może posiadać jedno prawo podmiotowe stwarzające możność uzyskania uprawnień kombatanckich opartych nawet na kilku tytułach.
Stąd w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, w razie twierdzenia osoby takim postępowaniem objętej, że przysługują jej inne tytuły niż utrwalanie władzy ludowej organ orzekający przed wydaniem decyzji winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy rzeczywiście te inne tytuły istnieją i uzasadniają uprawnienia kombatanckie, a stanowisko swoje w tym zakresie szczegółowo i wyczerpująco uzasadnić (por. np. wyrok NSA z 4.04.2000 r. V SA 2172/99).
Skoro Kierownik Urzędu tego nie uczynił to w myśl w/w przepisów a nadto art. 200 ustawy z 30.08.2002 r p.op.p.sa należało orzec jak w sentencji.
Sąd przy tym orzekł w trybie art. 152 w/w ustawy p.op.p.sa z uwagi na wyraźnie sformułowanie zawarte w art. 26 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach.
/-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus
KB/