Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 czerwca 2008r. zwolnił H.S. i I.S. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całkowitym zakresie. Prawo pomocy przyznane w tej części nie zostało cofnięte.
W dniu 8 lipca 2008r. skarżący złożyli ponowny wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF (oboje podpisali wniosek) domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawcy oświadczyli, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Wnioskodawca uzyskuje świadczenie z tytułu renty w wysokości [...] brutto miesięcznie, a wnioskodawczyni – [...] zł brutto miesięcznie. W części wniosku dotyczącej majątku nieruchomego wnioskodawcy podali, że mają dom o powierzchni [...] m², który w całości stanowi ich mieszkanie o tej samej powierzchni, działkę o powierzchni [...] m² oraz chlewik o powierzchni [...] m². Wnioskodawcy oświadczyli, że nie mają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, czy wartościowych ruchomości. Wskazali, że mają samochód osobowy marki [...] z 1998r. o wartości około [...] tys. zł, którym dojeżdżają do lekarzy.
Niniejszy wniosek należy rozpatrywać w świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), gdyż wnioskodawcy rozszerzyli swój wniosek domagając się prawa pomocy w pełnym zakresie. Korzystają już bowiem z prawa pomocy w części poprzez zwolnienie ich od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią powyższego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że kondycja finansowa skarżących nie uległa zmianie w porównaniu do tej przedstawionej w poprzednim wniosku o prawo pomocy. Uzyskują dochody w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach i pokrycie rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru.
Wprawdzie skarżący posiadają majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, poprzez jego wynajęcie czy obciążenie celem zabezpieczenia zaciągniętego kredytu. Zdolność do uzyskania takich dochodów musi być jednak realna. Tymczasem, zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje by mogli uzyskać dodatkowe dochody z tego źródła, skoro nieruchomość można wykorzystać jedynie na cele mieszkalne. W tym stanie rzeczy należało ustanowić dla wnioskodawców, zgodnie z ich wnioskiem, pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.
Wnioskodawcy korzystają już ze zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, a zwolnienie to nie zostało im cofnięte, więc orzekanie w tej części wniosku jest bezprzedmiotowe. Wobec tego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz -Dwornicka