Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania (Poznańskie Centrum Świadczeń), działając na podstawie art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 6 i ust. 7, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm.) ustalił, że kwota 5500 zł pobrana przez A.K. - przedstawiciela ustawowego A.A. - tytułem świadczenia pieniężnego z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej (A.A.) w okresie od 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym (k. 86 akt administracyjnych). Powyższa decyzja została zaadresowana do A.A. i wysłana na adres przy ul. N. [...], [...] Poznań. Przesyłka nie została jednak podjęta w terminie z Urzędu Pocztowego i po dwukrotnym awizowaniu zwrócono ją organowi.
Dnia 29 maja 2012 r. A.K. odebrała decyzję w siedzibie organu (k. 80 verte akt administracyjnych).
Pismem z dnia 31 maja 2012 r., odebranym przez A.K. 5 czerwca 2012 r. pod adresem przy ul. P. [...], [...] w Poznaniu, Poznańskie Centrum Świadczeń powiadomiło A.A. o wysokości odsetek naliczonych w związku z decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...] (k. 96 akt administracyjnych).
Pismem z dnia 9 czerwca 2012 r., nadanym na adres Poznańskiego Centrum Świadczeń w dniu 11 czerwca 2012 r. A.A. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...]. Wskazała, że decyzja "została odebrana" dopiero 29 maja 2012 r. i nie nastąpiło to wcześniej, gdyż nie była awizowana przez pocztę. A.A. zaznaczyła, że sprawy związane z pobieraniem świadczeń alimentacyjnych załatwiała z jej upoważnienia matka A.K., a w każdym piśmie kierowanym do organu podawany był adres do korespondencji przy ul. P. [...] w Poznaniu. Skarżąca podkreśliła, że niezrozumiałym dla niej jest fakt, że decyzja została zaadresowana na jej imię i nazwisko oraz adres przy ul. N. w Poznaniu. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżąca dołączyła odwołanie od decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r.
Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej: "Kolegium"), działając na podstawie art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: "K.p.a.") odmówiło A.A. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu, wymienioną w art. 58 K.p.a., jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody (powodującej uchybienie terminu) i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie można przywrócić.
Następnie Kolegium stwierdziło, że A.A. składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przekroczyła siedmiodniowy termin do jego złożenia. Zdaniem organu ustanie przeszkody uniemożliwiającej wniesienie odwołania nastąpiło w dniu 29 maja 2012 r., gdyż w tym dniu "strona dowiedziała się o wydaniu przez Prezydenta Miasta poznania decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...]". Oznacza to, że siedmiodniowy termin do złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu upływał w dniu 5 czerwca 2012 r. Tymczasem skarżąca wniosek ten (wraz z odwołaniem) złożyła w dniu 11 czerwca 2012 r.
W skardze A.A. podniosła, że jej zdaniem uchybienie terminu do złożenia odwołania nie nastąpiło z jej winy. W uzasadnieniu skargi opisała szeroko okoliczności związane z wydaniem decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.
W toku rozprawy, która miała miejsce w dniu 15 lutego 2013 r. w imieniu A.A. stawiła się I.S. (babcia skarżącej). Podtrzymała ona skargę i wniosła o uchylenie decyzji (powinno być postanowienia - uw. Sądu). Wyjaśniła też, że skarżąca o wydaniu decyzji (z dnia 20 sierpnia 2010 r.) dowiedziała się później aniżeli wywodzi to organ. Decyzję odbierała matka skarżącej wraz z jej babcią w urzędzie organu w dniu 29 maja. Pełnomocnik skarżącej dodała też, że A.A. nie mieszka wraz z nią ani z matką przy ul. P., ale mieszka przy ul. N.. O decyzji dowiedziała się dopiero około 5 albo 7 czerwca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1-3 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
W niniejszej sprawie Kolegium, bez szerszej analizy materiału sprawy, stwierdziło, że "strona dowiedziała się o wydaniu przez Prezydenta Miasta Poznania decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...]" w dniu 29 maja 2012 r. i na tej podstawie przyjęło, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 11 czerwca 2012 r. był spóźniony.
W ocenie Sądu stanowcze stanowisko Kolegium jest przedwczesne. Nie uwzględnia ono bowiem faktu, że poświadczenia odbioru decyzji w siedzibie organu dnia 29 maja 2012 r. dokonała nie skarżąca A.A., a jej matka A.K.. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentu umocowującego tę osobę do działania w imieniu A.A. w zakresie postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. Natomiast znajdujące się w aktach na k. 14 upoważnienie z dnia 18 września 2008 r. umocowujące A.K. do złożenia wniosku o świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz odbioru świadczeń w imieniu A.A. nie daje podstaw by twierdzić, że była ona nadal pełnomocnikiem A.A. w odrębnym postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot stwierdzenie, że kwoty tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego są kwotami nienależnie pobranymi. Oznacza to też, że nie ma podstaw by przyjmować, że odbiór decyzji przez A.K. wywołał automatycznie skutki prawne wobec A.A..
Trzeba także mieć na względzie, że odbiór decyzji przez A.K. nastąpił w siedzibie organu, a więc nie można uznać, że samo poświadczenie odbioru decyzji przez matkę wywołało automatycznie skutki prawne wobec córki na zasadach określonych dla doręczeń korespondencji w postępowaniu administracyjnym (art. 43 K.p.a. - tj. jako odbiór decyzji dokonany przez dorosłego domownika).
Już zatem sama analiza materiału dowodowego rodzi wątpliwość czy datę 29 maja 2012 r. można uznać - jak to uczyniło Kolegium - za datę, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r.
Niezależnie od tych wątpliwości należy zauważyć, że na adres wskazywany przez A.A. jako adres do korespondencji - przy ul. P. [...] - wysłano kilka dni później pismo z dnia 31 maja 2012 r., w którym powiadomiono ją naliczeniu odsetek w związku z decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr [...], a pismo to zostało prawidłowo doręczone dorosłemu domownikowi (A.K.) w dniu 5 czerwca 2012 r. (k. 94 akt administracyjnych). Nie można zatem wykluczyć, że to właśnie z tego pisma A.A. dowiedziała się o decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r.
Wszystkie powyższe okoliczności, które mogą być ustalone na podstawie akt sprawy, pozwalają na stwierdzenie, że A.A. dowiedziała się o wydaniu decyzji na pewno dnia 5 czerwca 2012 r., natomiast nie ma pewności co do tego, że dowiedziała się ona o jej wydaniu już 29 maja 2012 r., a więc kiedy jej matka odebrała decyzję w siedzibie organu (tym bardziej, że A.A. nie mieszka wraz z matką). Na kwestie te zwróciła uwagę też pełnomocnik skarżącej (będąca jednocześnie jej babcią) w toku rozprawy zaznaczając, że o odebraniu decyzji w siedzibie organu przez A.K. A.A. została poinformowana przez matkę i babcię dopiero w dacie 5 lub 7 czerwca 2012 r.
Mając to wszystko na względzie Sąd doszedł do przekonania, że materiał sprawy nie daje podstaw do przyjęcia niekorzystnego dla skarżącej ustalenia, że przyczyna uchybienia terminu ustała 29 maja 2012 r., gdyż w tym dniu "strona dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 20 sierpnia 2010 r.". Okoliczności sprawy, jakie można wywnioskować na podstawie akt administracyjnych, pozwalają Sądowi tylko na przyjęcie, że A.A. dowiedziała się o decyzji 5 czerwca 2012 r., kiedy to pod adresem przy ul. P. [...] (wskazywanym przez skarżącą jako aktualny adres do korespondencji) skutecznie doręczono pismo zawiadamiające ją odsetkach od decyzji z dnia 20 sierpnia 2010 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Kolegium naruszyło art. 77 § 1 i 80 K.p.a., gdyż okoliczności zachowania terminu z art. 58 § 2 K.p.a. nie oceniło na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności nie podjęło żadnych czynności w celu wyjaśnienia rzeczywistej daty ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z tych powodów Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - uchylił zaskarżone postanowienie.
O wykonalności postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.