Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 30 marca 2022 roku (nr [...]), działając na skutek odwołania wniesionego przez K. i Z. K. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2022 roku (nr [...]), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że kwestionowana odwołaniem decyzja została doręczona Z. K. oraz K. K. w trybie awizo w dniu 4 lutego 2022 roku.
Z akt sprawy wynika również, że organ I instancji awizowaną decyzję wysłał ponownie do Z. K. oraz K. K..
W aktach sprawy znajdują się potwierdzenia odbioru przesyłek skierowanych do stron w dniu 8 lutego 2022 roku. Przesyłkę odebrano w dniu 11 lutego 2022 roku. Jednakże od tej daty nie można liczyć terminu do wniesienia odwołania. Ponowne doręczenie decyzji po uprzednim skutecznym jej doręczeniu nie powoduje ponownego otwarcia terminu do wniesienia odwołania.
Organ uznał, że decyzja została doręczona w dniu 4 lutego 2022 roku. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 18 lutego 2022 roku. Strony złożyły odwołanie w dniu 25 lutego 2022 roku (data stempla pocztowego), czyli 7 dni po upływie ustawowego terminu.
Z. K. oraz K. K. skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonego postanowienia, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie skarżących kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem:
- 1) art. 134 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w okolicznościach sprawy przepis znajdował zastosowanie,
- 2) art. 112 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy błędne pouczenie o środku zaskarżenia nie może szkodzić stronie,
- 3) art. 9 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie faktu niewywiązania się przez organ pierwszej instancji z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
- 4) art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, gdy skarżący skorzystali z odwołania zgodnie pouczeniem zawartym w doręczonej im decyzji, a także przyjmowanie, iż ponowne doręczenie decyzji miało jedynie charakter informacyjny, gdy w rzeczywistości doręczenie nie miało charakteru informacyjnego z uwagi na szczególne okoliczności niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący dopiero z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego dowiedzieli się, iż decyzja od której wnieśli odwołanie była wysyłana do nich także wcześniej. Niepodjęta przesyłka wróciła do Urzędu Gminy, a jej zawartość - decyzja Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2022 roku (nr [...]), została wyjęta ze zwróconych kopert, bez żadnej adnotacji z tej czynności, a następnie w dniu 19 stycznia 2022 roku ponownie wysłana do skarżących w takiej samej postaci wraz z pouczeniami o możliwości wniesienia odwołania. Skarżący zachowując się zgodnie z odebraną korespondencją wnieśli odwołanie w terminie, tj. w dniu 25 lutego 2022 roku.
Skarżący nie mieli wiedzy o istnieniu wcześniejszej próby doręczenia decyzji oraz nie mieli podstaw do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, gdyż nie wynikało to z żadnych okoliczności sprawy. Korespondencja znajdująca się w przesyłkach doręczonych w dniu 11 lutego 2022 roku wskazywała na standardowe działanie organu, który doręcza wydaną decyzję. Skarżący działali w dobrej wierze zgodnie z otrzymanymi w sprawie pouczeniami.
Skarżący wskazali także na zaniedbania w doręczeniu awizowanej przesyłki obejmujące brak pozostawienia przez listonosza zawiadomienia z informacją o możliwości odbioru pisma zarówno, co dotyczy pierwszego, jak i co do drugiego awizo, niewłaściwe wypełnienie przez listonosza zwrotnego potwierdzenia doręczenia awizowanej przesyłki, a także w ogóle wątpliwości, co do faktu pozostawienia powtórnego awizo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenia skargi oraz podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia.
Mając na uwadze argumentację skargi Kolegium wyjaśniło, że skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ zawiesił postępowanie w tym przedmiocie do czasu zakończenia postępowanie sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sprawy ze skarg dotyczących postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skarga okazała się uzasadniona.
Analiza treści skargi oraz dowodów/dokumentów do niej załączonych doprowadziła Sąd do przekonania, że zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm. - dalej w skrócie "K.p.a.").
Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została wniesiona na rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji zakresem oceny legalności mogą być objęte tylko i wyłącznie kwestie dotyczące "uchybienia terminu do wniesienia odwołania", a nie kwestie przesłanek prawnych aktualnych z punktu widzenia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). Kwestie dotyczące powstania skutku doręczenia i otwarcia terminu na wniesienie odwołania należy oceniać w oparciu o regulację określoną w przepisach art. 39-49b K.p.a. Natomiast zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Burmistrza Gminy i Miasta N. z nieudokumentowanych w aktach sprawy powodów uznał za konieczne powtórzenie materialno-technicznej czynności postępowania administracyjnego obejmującej doręczenie stronom postępowanie w osobach skarżących decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2022 roku (nr [...]).
W takim stanie faktycznym, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn, dla których organ I instancji ponowił czynność doręczenia decyzji, a także bez otwarcia możliwości wypowiedzenia się w tej kwestii stronom postępowania wobec, których czynność doręczania była ponawiana, Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedynie w oparciu o adnotacje uczynione na zwracanej korespondencji przyjęło skuteczność doręczenia ww. decyzji w trybie awizo.
Do skargi załączone zostały, między innymi, fotokopie kopert wraz z zwrotnymi potwierdzeniami doręczenia z dnia 19 stycznia 2022 roku, wydruki śledzenia przesyłek, fotografie skrzynki pocztowej znajdującej się na posesji skarżących, korespondencja z reklamacji złożonej do Poczty Polskiej.
Analiza wskazanych dowodów potwierdza stanowisko prezentowane w uzasadnieniu skargi.
Adnotacje na kopercie dotyczące awizowania przesyłki wskazują, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Takie pozostawienie zawiadomienia w okolicznościach kontrolowanej sprawy wydaje się być niemożliwe bez wiedzy skarżących. Dokumentacja fotograficzna ujawnia bowiem, że posesja skarżący jest ogrodzona. Dostęp do drzwi mieszkania jest niemożliwy bez skorzystania z domofonu. Z kolei skrzynka pocztowa znajduje się przy wejściu na posesję (przy domofonie).
Dokumentując powyższe okoliczności skarżący zasadnie wskazują, że ocena, co do skuteczności kwestionowanego doręczenia powinna obejmować także i te okoliczność pozostawienia zawiadomienia na drzwiach mieszkania, gdy skarżący posiadają skrzynkę pocztową. Przypomnieć należy, że zgodnie art. 44 § 2 i § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za konieczne uchylenie zakwestionowanego skargą rozstrzygnięcia oraz przekazanie kontrolowanej sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany jest do dokonania oceny materiału dowodowego przestawionego przy skardze oraz ponownego rozważenia daty skutecznego doręczenia skarżącym decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 17 stycznia 2022 roku (nr [...]). Po zbadaniu sprawy w tym zakresie organ ponownie wypowie się w kwestii od jakiej daty należy liczyć termin na wniesienie odwołania, a następnie stosowanie do przyjętych ustaleń podejmie dalsze czynności w sprawie.
Podstawy do uwzględnienia skargi nie mogły stanowić zarzutu dotyczące naruszenie art. 9, czy art. 112 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu tych zarzutów wykracza poza granice kontrolowanej sprawy w rozumieniu art. 135 P.p.s.a.
Dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotne jest to kiedy skutecznie doręczno stronie decyzję oraz to w jakiej dacie odwołanie zostało złożone. Takie okoliczności, że strona uchybiła terminowi z winy organu należy rozpoznawać jako podstawy do przywrócenia terminu, które organ zobowiązany jest uwzględnić w ramach rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Koszty zasądzone na rzecz skarżących obejmują uiszczony wpis od wywiedzionych skarg (100 zł od każdej skargi).