Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2022 r. M. G. (dalej również jako: "wnioskodawczyni" albo "skarżąca") wniosła o przyznanie dodatku węglowego.
Decyzją z dnia 24 października 2022 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania wnioskowanego świadczenia, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 listopada 2022 r., nr [...], uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę pracownicy Urzędu Miasta [...] przeprowadzili w dniu 19 stycznia 2023 r. kontrolę lokalu M. G., podczas której ustalono, że w mieszkaniu podłączony jest grzejnik na prąd. M. G. poinformowała pracowników, że grzeje prądem, ponieważ nie ma pieniędzy na zakup węgla i drewna, a zdemontowała kozę w grudniu 2022 r. przed świętami z uwagi na remont kuchni, gdzie stała koza.
Decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r., [...] Prezydent Miasta [...] odmówił M. G. przyznania dodatku węglowego, wskazując, że budynek ogrzewany jest na prąd.
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniosła M. G. podnosząc, że źródłem ogrzewania w domu jest wyłącznie koza na węgiel, zgodnie z wypełnioną deklaracją. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w grudniu 2022 r. przed świętami, z uwagi na malowanie pomieszczeń, piec został tymczasowo wystawiony. Zdaniem wnioskodawczyni pracownicy urzędu wadliwie uznali, że stojący w kuchni grzejnik elektryczny to jedyne, a nie tymczasowe źródło zasilania. Wnioskodawczyni wskazała również, że informowała pracowników o powyższej okoliczności oraz wskazała na swoją trudną sytuację życiową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji zasadnie odmówił wnioskodawczyni przyznania dodatku węglowego, albowiem w wyniku przeprowadzenia środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania nie jest koza.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. G. podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżąca wyjaśniła, że po kilku dniach od dokonania wywiadu środowiskowego koza została zainstalowana na swoje miejsce (na dowód czego skarżąca przedłożyła zdjęcia), a organ I instancji błędne zinterpretował jej wypowiedź, że dom jest ogrzewany grzejnikiem elektrycznym. Podobnie organ wadliwie przyjął, że dom był niezamieszkany.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1624 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm., dalej również jako: "u.d.w.")., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Stosownie do treści art. 2 ust. 15 u.d.w., wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 15g u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust.
1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Niewątpliwie skarżącą w dniu 22 sierpnia 2022 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego, wskazując jako źródło ciepła kozę, przy czym deklarację CEEB skarżąca złożyła w dniu 30 sierpnia 2022 r. wskazując źródło ciepła kominek/koza, 2 zainstalowane i eksploatowane, o funkcji c.o. W dniu 19 stycznia 2023 r. podczas przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, iż w mieszkaniu znajduje się podłączony grzejnik na prąd. Skarżąca wskazała, iż grzeje prądem, ponieważ nie ma pieniędzy na zakup węgla i drewna, a zdemontowała kozę w grudniu 2022 przed świętami, ponieważ malował kuchnię (a koza stała w kuchni). Wykonano dokumentację fotograficzną.
W tych okolicznościach faktycznych organy zasadnie uznały, że brak było podstaw do przyznania dodatku węglowego. Skoro w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródło ciepła nie jest podłączone, to nie sposób było przyjąć, że głównym źródłem ciepła była koza. Sąd zauważa, że skarżąca podczas trwania wywiadu wskazała, że nie grzeje kozą, bo nie ma pieniędzy, na etapie odwołania wskazała, że rozwiązanie z grzejnikiem było tymczasowe (od września), by na etapie skargi do sądu wskazać, że źródłem ogrzewania jest koza, która była odłączona krótko od grudnia do stycznia, a organ błędnie zinterpretował jej wypowiedź, że dom jest ogrzewany grzejnikiem elektrycznym. Innymi słowy, skarżąca wskazuje różne przyczyny braku ogrzewania zgłoszonym źródłem ciepła.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rolą Sądu nie jest ustalanie, jakie jest rzeczywiste źródło ogrzewania, lecz sprawdzenie, czy organy przed wydaniem decyzji dokonały wszystkich czynności wymaganych przepisami prawa oraz oceny ich przebiegu. W przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo przeprowadził wywiad środowiskowy, a podjęte podczas jego trwania ustalenia wskazują, że skarżąca nie ogrzewała mieszkania kozą, jak deklarowała we wniosku. Ta okoliczność miała podstawowe znaczenie w sprawie i powoduje, że organy były zobowiązane do wydania decyzji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia. Późniejsze podłączenie kozy, co ma obrazować dokumentacja zdjęciowa dołączona do skargi, nie mogła zmienić oceny, że organy przed wydaniem zaskarżonej decyzji działały prawidłowo, a ustalony stan faktyczny dawał podstawy do wydania decyzji odmownej. Podobnie Sąd nie kwestionuje podnoszonych okoliczności dotyczących trudnej sytuacji życiowej skarżącej, ale kwestia powyższa nie mogła być podstawą do przyznania wnioskowanego świadczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami oddalił skargę.