Uzasadnienie
Skarżący K. A. działając przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika – adwokata, pismem datowanym na 26 maja 2023 r., a nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] 25 maja 2023 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej decyzję powyższą doręczono skarżącemu 13 stycznia 2023 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia.
Skarżący, w terminie otwartym do wniesienia środka odwoławczego, pismem z dnia 18 stycznia 2023 r. złożonym w siedzibie tut. Sądu wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. sygn. II SPP/Po [...] referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka [...].
Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka [...] poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem K. A. został adwokat M. B.. O wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego adwokat M. B. poinformowany został 27 kwietnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
W myśl natomiast art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Ustanowiony w powołanym przepisie termin jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Oznacza to, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie, zaś dokonanie czynności procesowej po jego upływie pozostaje bezskuteczne. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości określa zarówno początek biegu terminu do zaskarżenia (dzień doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie), jak i konsekwencje złożenia skargi po jego upływie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę spóźnioną sąd jest zobowiązany odrzucić.
O trybie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący został prawidłowo pouczony przez organ w zaskarżonej decyzji.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego, złożony zgodnie z treścią art. 243 § 1 P.p.s.a. przed wszczęciem postępowania, nie zatrzymuje biegu terminu przewidzianego na złożenie skargi do sądu administracyjnego, a jedynie może stanowić okoliczność, którą należałoby wziąć pod uwagę przy badaniu podstaw do przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej.
Powyższe wynika z faktu, iż tak art. 53 P.p.s.a., jak i jakikolwiek inny przepis dotyczący składania skargi do sądu administracyjnego nie zawiera regulacji analogicznych jak art. 177 § 3 p.p.s.a., a dotyczących terminu do wywiedzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego w ramach prawa pomocy po wydaniu orzeczenia sadu administracyjnego I instancji.
Co za tym idzie w świetle przepisów ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjmowania w drodze analogii, że w momencie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu także termin do zaskarżenia decyzji "otwiera się na nowo". Taka interpretacja przeczyłaby jednoznacznej treści art. 53 § 1 P.p.s.a. nakazującemu liczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. (zob. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2013 r., II FSK 435/13)
W przedmiotowej sprawie, działający imieniem skarżącego pełnomocnik złożył skargę w dniu 25 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) tj. po upływie 30 - dniowego terminu do złożenia skargi.
Nie został nadto złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ramach rozpatrywania, którego mogłaby być badana kwestia niezawinionej niemożności dochowania terminu przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. ewentualne przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na wniosek strony i sąd nie może w tym zakresie orzekać z urzędu.
W tym stanie rzeczy skarga, jako spóźniona podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł, jak w sentencji.
/-/ T. Świstak