Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 1016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym zalewania terenu działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...], wodami opadowymi spływającymi z sąsiedniej działki nr [...] nałożył na skarżącą D. S. obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej odprowadzenia wód powierzchniowych, stwierdzającej czy dochodzi do zalewania terenu działki [...] wodami opadowymi spływającymi z terenu działki [...], oraz podającej przyczyny i ewentualne środki zaradcze.
W przewidzianym ustawą terminie skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, podnosząc że wody opadowe i roztopowe kierowane są na działkę [...] przez wybudowanie bez pozwolenia podjazdu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] uchyli zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 Prawa budowlanego, ustawa ta normuje działalność obejmująca sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Wskazano, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie uregulowane mogą zostać poprzez wydanie decyzji przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organy nadzoru budowlanego nie są powołane do rozstrzygania przedmiotowego sporu.
W skardze do sądu administracyjnego podniesiono, że w istocie postępowanie dotyczy odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2005 r. dotyczy skutku (w postaci zalewania) z powodowanego odstąpieniem od pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadną.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Wskazaną przez organ I instancji materialnoprawną podstawą nałożenia na D. S. obowiązku dostarczenia ekspertyzy odprowadzania wód powierzchniowych był art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a koszty tych ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Organ odwoławczy słusznie uchylił zaskarżone postanowienie, jednakże należy zauważyć, że przesłanką stosowania powołanego przez organ I instancji art. 81c ust. 2 jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Ustawodawca, w art. 81c, przyznał organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Otrzymane informacje oraz dokumenty nie zawsze będą wystarczające dla prawidłowego ocenienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego stanu sprawy. Dlatego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego organ, na podstawie ust. 2 omawianego artykułu, może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie.
Obowiązek ten jest nakładany w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Przyjęcie formy aktu administracyjnego oznacza, że uprawnione do nakładania obowiązków są organy, przed którymi toczy się postępowanie administracyjne (R.Dziwiński, P.Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005).
Określony w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek może być nałożony wyłącznie na uczestników procesu budowlanego w związku z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu, dlatego też skarżąca nie mogła zostać obciążona obowiązkiem wskazanym w postanowieniu z dnia [...] października 2004 r.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
/-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ E.Brychcy
MK