Uzasadnienie
Skarżący E. G. i R. G. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Oświadczyli, że sami prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz renty skarżącej w wysokości [...] zł netto miesięcznie wraz z dodatkiem. Posiadają dom w S.L. o powierzchni 205 m² oraz udziały po 1/8 we własności nieruchomości stanowiącej mieszkanie. Nadto podali, że posiadają oszczędności w wysokości [...] zł oraz samochód osobowy. Oświadczyli, że płacą ratę kredytu za dom w wysokości około 1.000 zł miesięcznie, opłaty za media wynoszą – 1.205 zł miesięcznie.
Wezwani w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) do uzupełniania wniosku o prawo pomocy o dodatkowe oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożenia dokumentów źródłowych powtórzyli, że rata kredytu za dom wyniosła w czerwcu – 951,60 zł. Mieszkanie, w którym posiadają łączny udział w wysokości ¼ stanowi spadek po śmierci córki. Mieszkanie to ma powierzchnię 48 m² i w ¾ należy do drugiej córki - K. Posiadają samochód marki Skoda Octavia z 2011 r.
Dołączyli następujące dokumenty:
- - PIT-37 za 2010 i 2011 r., z którego wynika łączny dochód w wysokości [...] zł w 2011r.,
- - decyzję ZUS o wysokości emerytury i renty,
- - wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 17 lipca 2012 r. w wysokości [...] zł,
- - potwierdzenie zapłaty należności za media.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania.
W niniejszej sprawie z oświadczenia skarżących wynika, że obecnie ich źródło utrzymania stanowią stałe świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Pokrywają z nich terminowo wszystkie konieczne koszty dotyczące domu, łącznie z ratą kredytową w wysokości około 1.000 zł miesięcznie oraz pozostałe koszty swojego koniecznego utrzymania. Nie wskazali, że ciążą na nich jakieś dodatkowe zobowiązania finansowe, których nie są w stanie pokryć. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w okresie od lutego do lipca 2012 r. przeciętne miesięczne saldo było dodatnie i wynosiło około 2.500 zł. W okresie kiedy składali skargę do Sądu Administracyjnego otrzymali wpłatę w wysokości 3.099,59 zł z otwartego funduszu emerytalnego, nadto dwukrotnie odszkodowanie z PZU w wysokości 300 zł i 520,89 zł. Przed złożeniem wniosku o prawo pomocy z rachunku wypłacono kwotę w wysokości około 4.000 zł. Nadto, jak sami podali w formularzach PPF posiadają oszczędności w wysokości [...] zł.
Wskazać należy, że w maju 2012 r., po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie z kancelarii adwokackiej otrzymali zwrot wynagrodzenia w kwocie 1.500 zł, które można było przeznaczyć na zabezpieczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie zainicjowanej przez skarżących.
Oznacza to, że skarżący dysponują wolnymi środkami w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wszystkich przewidywanych kosztów sądowych w niniejszej sprawie łącznie z kosztami wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Posiadanie oszczędności oznacza również, że na bieżąco pokrywają konieczne koszty swojego utrzymania i mają możliwości, by zgromadzić pozostałe wolne środki.
Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają już żadne wolne fundusze. Skoro skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy stale posiadają wolne środki na rachunku bankowym oraz oszczędności, to winni je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżący nie należą do grupy osób, którym przysługuje tzw. "prawo dla ubogich" w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co musi skutkować oddaleniem wniosków o prawo pomocy.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska