Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Po 727/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla J. K., H. K. i D. K. adwokata i odmówił im zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w P. wyznaczył dla skarżących pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata K. C..
Wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 727/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę i przyznał adwokatowi K. C. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu kwotę [...]zł. Wobec braku złożenia środka zaskarżenia, orzeczenie sądu stało się prawomocne z dniem 21 maja 2016 roku.
Pismem z dnia 20 maja 2018 r. J. K., H. K. i D. K. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 marca 2016 roku, sygn. akt II SA/Po 727/15.
Pismem z dnia 30 czerwca 2018 r. adwokat K. C., powołując się na fakt wyznaczenia pełnomocnikiem z urzędu skarżących, złożył pismo uzupełniające skargę o wznowienie postępowania sądowego, w którym zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, podające, że koszty nie zostały pokryte w całości ani w części przez skarżących.
Postanowieniem z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt II SA/Po 489/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę o wznowienie postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 489/18 Referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżących wystąpił o przyznanie wynagrodzenia w piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2018 roku uzupełniającym skargę o wznowienie postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 19 października 2018 roku przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została odrzucona jako niedopuszczalna z uwagi na brak podstaw prawnych oraz przekroczenie wymogów formalnych. W takim przypadku w ocenie referendarza trudno uznać, że składając w sprawie przedmiotowe pismo z dnia 30 czerwca 2018 roku uzupełniające skargę o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżących udzielił im rzeczywistej pomocy prawnej. Sam fakt wyrażenia stanowiska w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie stanowi jeszcze okoliczności udzielenia ochrony praw skarżącym w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Zwłaszcza gdy skarga została wniesiona pierwotnie przez samych skarżących, a na skutek pisma wniesionego przez pełnomocnika skarżących nie została uzupełniona argumentami, które umożliwiałyby i uzasadniałyby jej merytoryczne rozpoznanie.
W świetle powyższego referendarz stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło ze strony pełnomocnika ustanowionego z urzędu do udzielenia skarżącym efektywnej pomocy prawnej w zakresie ochrony ich praw w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W konsekwencji wniosek o przyznanie wynagrodzenia należało uznać za nieuzasadniony.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia (pismo z dnia 13 grudnia 2018 r. k. 234, nadane na poczcie 13.12.2018r. – w terminie) pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz art. 250 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni i uznanie, że pełnomocnik z urzędu skarżących nie udzielił skarżącym rzeczywistej pomocy prawnej oraz wyrażenie stanowiska prawnego przez pełnomocnika z urzędu nie stanowi udzielenia pomocy prawnej skarżącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skutkiem tego jest błędne uznanie, iż brak jest podstaw faktycznych do przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Mając to na uwadze pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Referendarza sadowego z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. II SA/Po 489/18 i uwzględnienie w całości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik wskazał, że Referendarz sądowy wydając zaskarżone postanowienie całkowicie pominął fakt, iż pełnomocnik z urzędu wykonał szereg czynności w sprawie m.in. zajął stanowisko w piśmie z dnia 30 czerwca 2018 r. oraz złożył stosowne wnioski, a także wykonał zobowiązania Sądu pismem z dnia 18 września 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą [...] zł. Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z § 5 cyt. rozporządzenia wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju.
Zgodnie z art. 276 P.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Za sprawę najbardziej zbliżonego rodzaju uznać więc należało sprawę rozpoznawaną przez sąd I instancji na podstawie w/w § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia.
W niniejszej sprawie adwokat – K. C. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 727/15. Stosownie jednak do treści art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo to obejmowało również z mocy samego prawa umocowanie do reprezentowania skarżących w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu z dnia 1 marca 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 727/15. Za postępowanie przed WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 727/15 adwokat otrzymał wynagrodzenie. Nie oznacza to jednak, że obejmuje ono wynagrodzenie za czynności podejmowane w postępowaniu wznowieniowym. Wynagrodzenie nie jest ustalane, jak słusznie stwierdził referendarz, dla każdej poszczególnej czynności.
Nie można jednak uznać, że pomoc prawna udzielona stronie na etapie badania kwestii formalnych w postępowaniu wznowieniowym winna być wykonywana bez wynagrodzenia. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżących na etapie postępowania wznowieniowego przed tut. Sądem wykonał szereg czynności. Złożył w dniu 30 czerwca 2018 r. pismo uzupełniające skargę o wznowienie postępowania sądowego, w którym zawarł wyczerpujące stanowisko dotyczące wznowienia postępowania, uwzględniając zarówno aspekty prawne jak i okoliczności faktyczne. Pełnomocnik następnie wykonał zobowiązanie Sądu z dnia 3 sierpnia 2018 r. przedkładając trzy egzemplarze decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. z dnia [...] maja 2018 r. (k. 185 i n. akt).
W ocenie Sądu powyższe działania świadczą o tym, że pełnomocnik z urzędu udzielił skarżącym rzeczywistej pomocy prawnej. To, że skarga o wznowienie postępowania została odrzucona, w niniejszej sprawie nie świadczy, że działania pełnomocnika były sprzeczne z zasadami profesjonalizmu czy pozorowane, skutkujące brakiem podstaw do przyznania wynagrodzenia w trybie art. 250 p.p.s.a. W związku z tym sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie zatem do powołanych wyżej przepisów ustalono, że opłata dla pełnomocnika z urzędu wynosi [...] zł i powinna być podwyższona o podatek od towarów i usług, wynoszący na dzień wydania niniejszego postanowienia 23%, co daje łącznie kwotę [...]zł, za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące postępowanie o wznowienie postępowania sądowego przed sądem I instancji, o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.
/-/ I. Paluszyńska