Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 523/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. (dalej skarżący, wnioskodawca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z (...) listopada 2011 r., nr (...) (k. 16 akt sądowych).
Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r., złożonym w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jednocześnie dokonał czynności, której terminowi uchybił tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia v grudnia 2014 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wyjaśnił, że powodem uchybienia była okoliczność skrajnie niedogodnych warunków bytowania oraz nieporadność w wyniku utraty zdrowia po udarach mózgu. Wnioskodawca dodał, że przyczyniło się to do zagubienia oraz zapomnienia o zawiadomieniu o rozprawie w dniu (...) grudnia 2014 r., na której by się stawił.
Ponadto skarżący podkreślił, że korespondencję z Sądu otworzył i odczytał w dniu (...) grudnia 2014 r., w związku z tym, że bytuje "w ciasnocie bez możliwości utrzymania systemu porządku", co przerasta jego "fizyczno-zdrowotne możliwości" (k. 17 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 p.p.s.a.).
Z podanych powyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Takie przywrócenie uchybienia terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności rozpoczyna swój bieg na nowo, a jego przywrócenie należy do kompetencji sądu (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 432).
Wskazania wymaga, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Godzi się także zauważyć, że przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich warunków należy oceniać zachowanie strony. Oznacza to, że ocena braku winy została pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu, który ma możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna w danej sprawie za istotne. Wskazać także należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona (jej pełnomocnik) nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Istotnym przy tym jest, że przy ocenie winy strony (jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko czynności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, że skarżący nie załączył do wniosku o przywrócenie terminu żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego jego zły stan zdrowotny w dniach między (...) a (...) grudnia 2014 r. Ogólnikowe stwierdzenie o nieporadności spowodowanej utratą zdrowia, na którą powołuje się wnioskodawca nie może, zdaniem Sądu, stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem we wniosku nie znalazły się żadne informacje pozwalające w jakikolwiek sposób zweryfikować ww. twierdzenia. Trudno bowiem uznać, że mamy w tym przypadku do czynienia z nagłą i niespodziewaną chorobą, a tylko taka choroba, która w sposób nieoczekiwany faktycznie uniemożliwia dokonanie czynności procesowych lub wyręczenie się w ich dokonaniu inną osobą, może być traktowana jako argument wskazujący na brak winy, np. wypadek, choroba powodująca hospitalizację (por. orzeczenie NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wa 676/99, niepubl.).
Sąd pragnie podkreślić, iż nie kwestionuje choroby skarżącego, jednakże w realiach niniejszej sprawy należy uznać, że mimo wskazanej przypadłości, skarżący miał możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym kontekście wskazać należy, że sądowi wiadome jest z urzędu (z akt sprawy o sygn. II SA/Po 524/14), że wnioskodawca w związku z licznymi sprawami, w których jest skarżącym w uczestniczył w rozprawie w tutejszym sądzie w dniu 11 grudnia 2014 r., co wskazuje, że stan jego zdrowia nie uniemożliwiał Mu w tym dniu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia (...) grudnia 2014.
W świetle powyższych wywodów należy także podkreślić, że niekorzystne warunki mieszkaniowe - ciasnota uniemożliwiająca utrzymanie systemu porządku – nie mogą stanowić przyczyny uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zagubienie i zapomnienie o zawiadomieniu o rozprawie nie uprawdopodabniają, aby do uchybienia terminu dla dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie nie nastąpiło, zdaniem Sądu, w wyniku zdarzeń nagłych, niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, a było przyczyną niedostatecznej staranności strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
/-/ A. Skoczylas