Uzasadnienie
Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011 r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wskazała, że na leki dla siebie i syna wydaje [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 156 m². Oświadczyła, że aktualnie nie posiada oszczędności. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Nadto wskazała, że sytuacja materialna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej skarżącej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi skarżąca podała, że z powodu stanu zdrowia posiada jako jedyne źródło dochodu emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, z której wraz z chorym i niepracującym synem ponosi koszty leczenia i przejazdów do ośrodka zdrowia i utrzymuje wspólne gospodarstwo domowe. Zobowiązała się przesłać zeznanie podatkowe PIT za 2012 r. drogą elektroniczną, które jednak nie dotarło. Podała, że jedyny majątek stanowi zamieszkały przez nią dom, który nie przynosi dochodów. W odpowiedzi na pytanie, czy korzysta z odpłatnej pomocy lekarskiej podała, że leczy się w ośrodku medycznym przy ul. [...] (dawna [...]) w P. jednak otrzymuje też skierowania do specjalistów i w miarę możliwości korzysta z usług prywatnych specjalistów, w tym nie wydających rachunków. Obroty na posiadanych rachunkach sprowadzają się do wpłat emerytury i jej wypłat. Oświadczyła, że nie korzysta z kredytów i pożyczek, nie ma innych zobowiązań. Nadto podała, że nie ma żadnych samochodów. Leczenie kosztuje około [...] zł miesięcznie, zobowiązała się przesłać szczegółowe zestawienie faktur, które jednak do akt sprawy nie dotarły.
Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie:
- - karty leczenia szpitalnego z 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r., opinie o stanie zdrowia z 2011 r., 2012r. i 2013 r.
- - zestawienie operacji na rachunku bankowym w A za okres od 30 kwietnia 2013 r. do 23 maja 2013 r., z którego wynika, że saldo początkowe wynosiło [...] zł, a saldo końcowe [...] zł.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem koniecznego utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji o jej stanie finansowym.
Pomimo wezwania, skarżąca nie wypełniła zobowiązania do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych za okres 6 miesięcy, które w pełni odzwierciedlają wysokość środków, jakimi strona realnie dysponuje. Przesłano jedynie zestawienie operacji w jednym banku za okres niepełnego miesiąca, z którego jednak wynika, że dysponuje wolną kwotą rzędu [...] zł. Skarżąca nie przedłożyła wyciągów z innych banków, mimo że zadeklarowała, że posiada więcej niż jeden rachunek bankowy.
Ostatecznie, wnioskodawczyni nie potwierdziła w jakikolwiek sposób swoich twierdzeń o ponoszeniu wysokich kosztów prywatnego leczenia. Mimo zobowiązania nie przedstawiła żadnych rachunków, czy faktur za odpłatne usługi medyczne. Z przedstawionej dokumentacji medycznej wynika, że korzysta z publicznej (nieodpłatnej) pomocy lekarskiej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Nie przedłożyła również żadnych rachunków za poniesione koszty leków i materiałów medycznych (deklarowała [...] zł miesięcznie), natomiast ze zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne wystawionego przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, że koszty zostały pokryte ze środków publicznych.
Mimo wezwania, skarżąca nie przedłożyła zeznania podatkowego za poprzedni rok. Zauważyć należy, że zeznanie takie w pełni odzwierciedla wszystkie źródła dochodu i ich wysokość.
Skarżąca nie podała, także zestawienia wszystkich miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co również ma wpływ na ocenę jej rzeczywistych możliwości finansowych.
Precyzyjne wyjaśnienie sytuacji finansowej skarżącej jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie pełnych ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni, pozwalających określić, czy skarżąca może pokryć chociażby część kosztów niniejszego postępowania. Brak przekonującego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska