Uzasadnienie
Skarżący J. K. i M. K. przy skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie ich z obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
Skarżący zostali poinformowani, że są zwolnieni od obowiązku poniesienia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) i zobowiązani do podania, czy w tej sytuacji podtrzymują swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 23 lipca 2012r. podtrzymali swój wniosek o zwolnienie od koszów sądowych. Następnie zobowiązano skarżących do złożenia wniosków o prawo pomocy na urzędowych formularzach PPF, które to zobowiązania, prawidłowo skarżącym doręczone, pozostały bez podpowiedzi.
W tej sytuacji należy wskazać, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 a) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłość postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, że ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych objęci są skarżący w postępowaniach, których przedmiot należy do zakresu spraw wymienionych w tym przepisie.
W niniejszej sprawie skarżący kwestionują decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania specjalnego dodatku mieszkaniowego. Przyjąć więc należy, że sprawa dotyczy zakresu pomocy i opieki społecznej wskazanej w art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Nadto, wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wnioski w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest niezasadne, skoro wnioskodawcy z takiego zwolnienia już korzystają.
Podkreślić także należy, że ocena żądania skarżących w zakresie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalna pomimo tego, że wniosek nie został złożony na właściwym urzędowym formularzu PPF, o którym mowa w treści przepisu art. 252 §2 p.p.s.a.
Jeżeli żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zostaje zgłoszone pomimo tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1-4 p.p.s.a.), to przyjąć należy, że warunkiem dopuszczalności rozpoznania wniosku nie jest jego przedstawienie na prawidłowym urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W takiej sytuacji, podstawą rozstrzygnięcia o żądaniu strony nie są dane o stanie majątkowym i rodzinnym oraz dochodach wnioskodawcy (art. 252 §1 p.p.s.a.).
W konsekwencji żądanie skarżących dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych należało rozpoznać, gdyż nie ziściły się okoliczności warunkujące pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 6 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska