Uzasadnienie
W dniu [...].02.2004 r. Walne Zgromadzenie Gminnej Spółki "A" w P. podjęło uchwałę nr [...] w sprawie opłat do obliczeń świadczeń na rzecz Spółki za korzystanie z urządzeń melioracji szczegółowej na terenie będącym w zarządzie spółki oraz rozliczeń kosztorysowych oraz uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia planu budżetu na rok 2004.
Decyzją z dnia [...].03.2004 r. Starosta, na podstawie art. 179 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, uchylił wymienione wyżej uchwały nr [...] i [...] stwierdzając ich nieważność i wstrzymał ich wykonanie.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż wymienione uchwały nie są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Co do uchwały nr [...] stwierdzono, iż zasady ustalania świadczeń na rzecz Spółki dla osób fizycznych i prawnych, które zostały uchwalone w dniu [...].02.2003 r. zostały uchylone decyzją Starosty z dnia [...].10.2003 r. Zarząd Spółki odwołał się do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. Na dzień dzisiejszy nie ma orzeczenia NSA w tej sprawie. Co do uchwały nr [...] wskazano, iż plan finansowy winien w sposób jednoznaczny określać przewidywane przychody od członków Spółki i rozgraniczać przychody od innych osób. Nie dokonano korekty rozchodów na rok 2004 uwzględniając zmniejszoną składkę członkowską.
Pismem z dnia [...].04.2004 r. Gminna Spółka "A" w P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując rozstrzygnięcie organu co do obu uchwał i przedkładając skorygowany plan finansowy na rok 2004.
W dniu [...].05.2004 r. Starosta, powołując się na przepisy art. 155 kpa i art. 179 ust. 4 ustawy Prawo wodne, wydał decyzję, mocą której zmienił decyzję własną z dnia [...].03.2004 r. i w zakresie uchwały nr [...] przyjął skorygowany plan finansowy na rok 2004 r., zaś w zakresie uchwały nr [...] stwierdził nieważność tej uchwały.
W uzasadnieniu organ podał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyjmuje przedłożony przez Spółkę skorygowany plan finansowy na rok 2004, natomiast nie zmienia swojego stanowiska co do uchwały nr [...]. Wysokość świadczeń z tytułu korzystania z urządzeń melioracji szczegółowej przez osoby fizyczne i prawne, które nie są członkami spółki została ustalona uchwałą podjętą na Walnym Zgromadzeniu Spółki w 2003 r. Uchwała ta została przez Starostę uchylona decyzją z dnia [...].03.2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].10.2003 r. Ustalone w wymienionej uchwale stawki są wielokrotnie wyższe od uchwalonej składki dla terenów rolniczych. Narusza to zasadę zachowania proporcji między obciążeniami dla różnych form korzystania z urządzeń melioracyjnych i proporcjonalnej wysokości składek do odnoszonych korzyści.
Ponadto Spółka nalicza zysk w wysokości 9% do kosztów prac, które są realizowane jako zadania statutowe przez co narusza art. 164 Prawa wodnego. Zarząd Spółki złożył skargę do NSA i do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie ma orzeczenia NSA w tej sprawie.
Od powyższej decyzji skargę złożyła Gminna Spółka "A" w P., domagając się jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].03.2004 r.
Skarżący podniósł, iż podjęte uchwały nie naruszają stanu prawnego oraz Statutu Spółki, należą do kompetencji Walnego Zgromadzenia. Starosta zgodnie z art. 173 ust. 2 Prawa wodnego ma prawo do zwrócenia uwagi na konieczność podwyższenia składki czy świadczeń, a nie do jej ustalania, wysokość składek jest oparta na wyliczeniach kosztorysowych przyjętych w uchwale Walnego Zgromadzenia w 2003 r. i jest przedmiotem skargi do NSA w sprawie II SA/Po 2602/03.
Starosta w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...].05.2004 r. Starosta w sposób niedopuszczalny połączył dwa odrębne tryby postępowania.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano przepisy art. 155 kpa i art. 179 ust. 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne.
Przepis art. 155 kpa reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej, pozwalający na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Natomiast norma art. 179 ust. 4 ustawy Prawo wodne reguluje postępowanie quasi odwoławcze, inicjowane przez wniosek strony o ponowne rozparzenie sprawy, do którego należy stosować przepis art. 127 kpa i odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Postępowanie to realizuje zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa, z tą zmianą, że dwukrotnie orzeka w sprawie organ tej samej instancji.
Połączenie obu trybów w jednym postępowaniu jest niedopuszczalne.
Przedmiotem postępowania z art. 179 ust. 4 ustawy Prawo wodne jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie istoty sprawy, natomiast przedmiotem postępowania z art. 155 kpa jest ocena występowania w sprawie przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony, uzasadniających zmianę lub uchylenie zapadłego już rozstrzygnięcia sprawy. W obu postępowaniach zakres badania sprawy jest inny.
Tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed nadzwyczajnymi trybami weryfikacji decyzji. Jeżeli strona korzysta z postępowania odwoławczego (postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) to do jego zakończenia nie powinny być podejmowane działania w ramach nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji.
Przepis art. 155 kpa w przedmiotowej sprawie w ogóle nie mógł mieć zastosowania.
Przepis ten dotyczy decyzji ostatecznych, od których stronie w postępowaniu administracyjnym nie służy środek zaskarżenia (odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy) lub strona z takiego środka nie skorzystała. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i postępowanie to nie zostało zakończone. Postępowanie uregulowane tym przepisem odnosi się do decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, zaś decyzja Starosty z dnia [...].03.2004 r. do takich nie należy. W trybie z art. 155 kpa nie można orzekać o zmianie lub uchyleniu decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji (uchwały). Stwierdzenie nieważności decyzji czy uchwały podejmowane jest bowiem dla ochrony porządku prawnego, a więc w interesie społecznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.05.1990 r. w sprawie IV SA 224/90).
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Starosty z dnia [...].05.2004 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 15 kpa, art. 155 kpa, art. 127 kpa i art. 179 ust. 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co skutkuje koniecznością jej uchylenia. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta rozpatrzy wniosek skarżącej Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy we właściwym trybie.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej wyżej ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Brychcy /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska
MK