Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpoznaniu odwołania Prezydenta M. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], którą zwrócono na rzecz T. S. w [...] części, G. N. w [...] części, Z. W. w [...] części, M. W. w [...] części, A. W. w [...] części, M. G. w [...] części, K. W. w [...] części, nieruchomość położoną w P., stanowiącą działkę [...] (arkusz mapy [...], obręb P., KW nr [...]) oraz orzeczono o niezobowiązywaniu wymienionych osób do zwrotu na rzecz M. P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 65 zwanej dalej "u.g.n").
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z [...] lutego 2006 r. Z. S. i G. N. wnieśli o zwrot nieruchomości położonej w P., przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej w ewidencji jako: obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w ówczesnej księdze wieczystej nr [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] z mapy [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Wniosek o zwrot został uzupełniony przez wnioskodawców pismami z [...] kwietnia 2006 r. i z [...] listopada 2006 r., poprzez wskazanie wszystkich osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem zwrotu, tj. Z. S., G. N., Z. W., A. W., M. G. -P. oraz S. W..
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że aktem notarialnym z [...] czerwca (nr rep. A. [...] Nr [...]) T. L., M. W. i Z. S. dokonali w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, zwanej dalej "ustawą o wywłaszczeniu"), sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Wywłaszczenie nastąpiło w celu realizacji budownictwa mieszkaniowego w oparciu o szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego planowanej dzielnicy P.-N., zatwierdzony zarządzeniem nr [...] Prezydenta M. P. z [...] stycznia 1974 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Rady N. M. P. nr [...] z [...] lutego 1974 r. Cenę zbycia nieruchomości ustalono na kwotę [...]zł.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 1988 r. (sygn. akt [...] Ns [...]/8), spadek po zmarłej M. W. nabyła w całości córka G. N. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] września 2004 r. (sygn. akt. [...] Ns [...]) spadek po zmarłym T. L. nabyli: żona M. S. L. w [...] części, siostra M. W. w [...] części oraz brat Z. S. w [...] części.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] października 2005 r. (sygn. akt. [...] Ns [...]/10) spadek po zmarłej M. L. z domu W. nabyli: brat S. W. w [...] części, bratanek Z. W. w [...] części, bratanek A. W. w [...] części, bratanica M. G.-P. w [...] części.
Aktem poświadczenia dziedziczenia (rep. Nr A. [...] z [...] lipca 2009 r.) spadek po Z. J. S. na podstawie testamentu dziedziczy w całości żona T. S..
Na podstawie badania ksiąg wieczystych nr [...] oraz nr [...] oraz przesłanych w dniu [...] sierpnia 2007 r. przez Sąd Rejonowy w P. odpisów dokumentów ustalono, iż księga wieczysta nr [...] została zamknięta z powodu przepisania całego obszaru 1,7516 ha do księgi wieczystej nr [...].
Zaświadczeniem z [...] kwietnia 2009 r. Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego potwierdził, iż działka nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu P., arkusz mapy [...], zapisana w księdze wieczystej nr [...] odpowiada części dawnej działki nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu P. oraz części działki nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu P., arkusz mapy 2, zapisanej w KW nr [...].
Decyzją z [...] lutego 2010 r. Starosta P. orzekł o zwrocie części nieruchomości położonej w P., stanowiącej własność M. P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w projekcie podziału, jako obręb P., arkusz mapy [...], projektowana działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Na skutek odwołania Prezydenta M. P. w/w decyzja została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody z [...] lipca 2010 r., znak [...]
W dniu [...] lutego 2017 r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości, w trakcie których stwierdzono, że działka nr [...] stanowi teren niezabudowany, porośnięty trawnikiem. Granica północna i wschodnia przebiega po linii nasadzeń młodych krzewów. Granica południowa działki przebiega po krawężniku wysepki żwirowej oddzielającej parking od terenu zieleni. W narożniku wschodnim znajduje się studzienka kanalizacji deszczowej.
Pismem z [...] marca 2017 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu M. P. poinformował, że w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego M. P. z dnia [...] sierpnia 1975 r. większa część działki nr [...], arkusz mapy [...] obręb P. znajdowała się na obszarze oznaczonym jako MW - mieszkalnictwo wysokiej intensywności, a w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P.-N., zatwierdzonym zarządzeniem Prezydenta M. P. nr [...] z [...] stycznia 1974 r. niniejszy teren oznaczony jest symbolem [...] - parking dla [...] samochodów.
W dniu [...] maja 2017 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa przekazała pismo z [...] lipca 1983 r. Miejskiego Biura Planowania Przestrzennego z którego wynika, że na terenie ww. działki planowana była budowa stacji CPN, która była wyłączona z inwestycji Spółdzielni Mieszkaniowej Spółdzielnia poinformowała również, że działka nr [...] była zawsze poza granicami opracowania realizacyjnego zagospodarowania osiedla S. B. jednostki F. Pismem z [...] lipca 2017 r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu M. P. poinformował, iż nie posiada wiedzy czy w latach 1976-1986 obowiązywały na tym terenie umowy o parking. Jednocześnie wskazał, że w archiwalnych zasobach nie odnaleziono decyzji związanych z realizacją budowy parkingu na przedmiotowej działce.
Decyzją z [...] października 2017 r. Starosta P. orzekł o zwrocie działki nr [...], obręb P., arkusz mapy 16 i na skutek odwołania Prezydenta M. P., decyzją z [...] marca 2018, znak [...], Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że organ I instancji orzekając o zwrocie działki nr [...] w całości, w rezultacie zwrócił również część dawnej działki o numerze 149, niestanowiącej w dniu wywłaszczenia własności poprzedników prawnych wnioskodawców. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda wskazał również, że w jego ocenie cel wywłaszczenia został zrealizowany na części przedmiotowej nieruchomości - poprzez instalację kolektora deszczowego i sanitarnego wraz z koniecznymi strefami ochronnymi tego obiektu. W wytycznych dla organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że podział działki winien zostać dokonany ze zwróceniem uwagi na dwa aspekty sprawy: wyeliminowanie z zakresu orzekania fragmentu działki nr [...] w zakresie stanowiącym w roku 1976 własność p. E. L. (dawna działka nr [...]) oraz wyeliminowanie z zakresu orzekania o zwrocie fragmentu nieruchomości, na którym położona jest kanalizacja związana z funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, ponieważ fakt ten wyczerpuje pojęcie realizacji celu wywłaszczenia określonego w umowie wywłaszczeniowej.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek (wraz z odpisem postanowienia Sądu Rejonowego G.P. w G. Wydział [...] Cywilny z [...] lutego 2019 r. Sygn. akt.: [...] Ns [...]) M. G. - jako spadkobiercy po zmarłej M. G. - P. o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
W dniu [...] września 2019 r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości położonej w P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb P. - stanowiąca zgodnie z projektem podziału działki nr [...], [...], [...]. Zgodnie z treścią protokołu z oględzin [...] r. projektowana działka nr [...] stanowi teren porośnięty pielęgnowanym trawnikiem z [...] nasadzeniami drzew. W części zachodniej znajduje się reklama dużoformatowa. Wzdłuż granicy południowej działka jest ograniczona krawężnikiem, wydzielająca obszar z wysypanym żwirem i nasadzeniem krzewów ozdobnych o szerokości na terenie działki ok. 50 cm. Zgodnie z treścią przedmiotowego protokołu projektowana działka nr [...] zagospodarowana jest w sposób podobny do działki nr [...], z tą różnicą, że na projektowanej działce nr [...] nie znajdują się nasadzenia krzewów ozdobnych, natomiast podobnie jak na działce nr [...] występuje powierzchnia wysypana żwirem o szerokości do [...] m. Na projektowanej działce nr [...] w części północnej znajduje się utwardzony kostką brukową chodnik (o pow. [...] cm2).
Projektowana działka nr [...] zajęta jest pod trawnik pielęgnowany, w części południowej znajduje się fragment studni kanalizacyjnej. Zgodnie z treścią protokołu oględzin stan działek jest zgodny z mapą zasadniczą.
Pismem z [...] września 2019 r. K. W. - jako spadkobierca po zmarłej M. G.-P. zwrócił się z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
W dniu [...] października 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości M. W., spadkobiercy po zmarłym S. W. oraz pełnomocnictwo udzielone przez M. W. dla Z. W. do reprezentowania jej w przedmiotowym postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Starosta orzekł o:
- I. zwrocie na rzecz T. S. w [...] części, G. N. w [...] części, Z. W. w [...] części, M. W. w [...] części, A. W. w [...] części, M. G. w [...] części, K. W. w [...] części, nieruchomości stanowiącej własność M. P., położonej w P., dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka: [...] cz., oznaczonej na mapie z projektem podziału jako działka nr [...] o powierzchni 441 m2, obręb P., arkusz mapy [...];
- II. o odmowie zwrotu na rzecz T. S., G. N., Z. W., M. W., A. W., M. G. i K. W., nieruchomości stanowiącej własność M. P., położonej w P., dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr: [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] cz., oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji jako: projektowana działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb P., arkusz mapy [...];
- III. o umorzeniu postępowania o zwrot nieruchomości stanowiącej własność M. P., położonej w P., dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], działka nr [...] cz., oznaczonej na mapie z projektem podziału, jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb P., arkusz mapy [...];
- IV. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości - działki gruntu położonej w P., przy ulicy [...], obręb P., arkusz mapy [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz M. P., zgodnie z mapą projektu podziału;
- V. o niezobowiązywaniu T. S., G. N., M. W., Z. W., A. W., M. G., K. W. do zwrotu na rzecz M. P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm. - zwanej dalej u.g.n.)."
Organ I instancji wskazał, że w jego ocenie cel wywłaszczenia na części nieruchomości podlegającej zwrotowi - oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] m2 - nie został zrealizowany.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł Prezydent M. P.. Odwołujący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że odwołujący nie podziela przedstawionego przez organ I instancji stanowiska w zakresie orzeczenia o zwrocie przedmiotowej nieruchomości. W ocenie odwołującego organ I instancji nie przeprowadził wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czym w ocenie odwołującego uchybił treści art. 7 i 77 k.p.a. Zdaniem Prezydenta M. P. sporna działka położona jest na terenie os. S. B. i zagospodarowana jest zielenią oraz infrastrukturą techniczną obsługująca "[...]". Sąsiedztwo nieruchomości stanowią grunty zabudowane o funkcji mieszkaniowej oraz obiekt handlowy. Zdaniem odwołującego materiał dowodowy wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości po nabyciu przez Skarb Państwa istniał parking.
Prezydent M. P. podniósł, że wskazany sposób zagospodarowania terenu spornej nieruchomości nie niweluje w żaden sposób faktu zrealizowania celu wywłaszczenia, którym było zrealizowanie inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego. Podkreślono, że wybudowana na terenie spornej nieruchomości infrastruktura jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego.
Decyzją częściową z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzekania w przedmiocie zasadności zwrotu nieruchomości, o których mowa w pkt. I-III zaskarżonej decyzji na rzecz T. S., G. N., Z. W., A. W., M. G., K. W. oraz w zakresie rozliczeń, o których mowa w pkt. V zaskarżonej decyzji, dotyczących tych osób.
Organ II instancji dokonał omówienia ustaleń rzeczoznawcy majątkowego dokonanych w operacie szacunkowym nieruchomości oceniając wycenę jako prawidłową, a operat spójny i logiczny i przyjmując go jako dowód w sprawie. Rzeczoznawca ustalił, że wystąpiła różnica wynosząca [...] zł pomiędzy wartością nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień zwrotu oraz wartością nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień zwrotu. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że nie należy się zwrot zwaloryzowanego odszkodowania proporcjonalnie w stosunku do wartości wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika M. P. odnośnie realizacji celu wywłaszczenia Wojewoda wskazał w oparciu o wypis i wyrys z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P. - N. w dzielnicy P. - S. M. z 1974 r., że budowa osiedla P. - N., będąca celem wywłaszczenia, miała polegać na realizacji mieszkalnictwa wysokiej intensywności w postaci 9 jednostek funkcjonalnych (osiedli) wraz z towarzyszącą im ultrastrukturą oraz kompleksem instalacji i urządzeń zabezpieczających prawidłowe funkcjonowanie osiedla. Z części opisowej do ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji wynika, że jeżeli chodzi o ciągi uzbrojenia technicznego "muszą być one łatwo dostępne, w związku z czym na trasach ich przebiegu nie wolno wygradzać terenu" (cytat pochodzi ze strony 15 przedmiotowego planu). Zgodnie ze szczegółami ustaleń realizacyjnych dla poszczególnych jednostek, teren przedmiotowej działki (działki nr [...]) wchodził w skład obszaru oznaczonego symbolem [...], który był przeznaczony na parking dla [...] samochodów, przy czym w ustaleniach realizacyjnych wskazano, że należy przejąć teren, zlikwidować istniejącą zabudowę, a w części zachodniej zrealizować parking o nawierzchni rozbieralnej (strona 24 przedmiotowego planu - pkt. 4.7 ustalenia realizacyjne dla poszczególnych terenów jednostki F).
Zgodnie z ustaleniami organu I instancji na działce nr [...] parking nigdy nie powstał. Organ II instancji jednocześnie dokonał ustaleń czy przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana pod inny cel publiczny, związany z budownictwem mieszkaniowym. Wskazał, że mając na uwadze rzeczywisty stan zagospodarowania nieruchomości cel taki został zrealizowany, ale tylko na fragmencie działki nr [...], który stanowi obszar projektowanej działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Na obszarze tym jak wynika z akt sprawy (m. in z protokołu z oględzin z [...] września 2019 r. - strona 7 niniejszej decyzji) w części południowej znajduje się fragment studni kanalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał na zasadność dokonania podziału i zwrotu tylko części działki nr [...] w postaci projektowanej działki nr [...].
Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Prezydent M. P. zwrócił się o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- - przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.);
- - przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej K.p.a.).
Zdaniem strony skarżącej, sposób zagospodarowania terenu spornej działki nie niweluje w żaden sposób faktu zrealizowania celu wywłaszczenia, którym było realizowanie inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego. Skarżący podniósł, iż celem nabycia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego P. – N., co wiąże się z budową obiektów towarzyszących, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania osiedla.
W treści skargi skarżący podniósł również zarzut braku zobowiązania wnioskodawców do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, a tym samym naruszenia w ocenie strony skarżącej art. 21, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. dalej P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 P.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące: koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 P.p.s.a. skargę oddala.
Sąd dokonując oceny w oparciu o ww. kryteria kontroli uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Sąd stwierdził, że zarówno decyzja organu II jak i I instancji zawierają prawidłowe rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy wskazać, że organ I instancji właściwie ustalił, na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie szczegółowo przytoczonego w stanie faktycznym sprawy, że osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości są: T. S., G. N., S. W., Z. W., A. W., M. G.-P.. Organ II instancji poczynił natomiast słuszne wątpliwości co do następstwa prawnego M. W. po S. W.. Wskazał, że zgodnie z załączonym tłumaczeniem testamentu S. W. M. W. miała otrzymać udział w majątku S. W. w przypadku, gdyby żona spadkodawcy nie przeżyła go o 30 dni. W związku z wątpliwościami organu odnośnie uprawnienia M. W. do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości Wojewoda wskazał, że ewentualny zwrot przedmiotowej nieruchomości w pozostałym udziale wynoszącym [...], tj. części dotyczącej M. W. będzie przedmiotem orzeczenia w odrębnej decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W sprawie zatem bezspornym było, że osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości są ostatecznie: T. S., G. N., S. W., Z. W., A. W., M. G. - P..
Przechodząc do meritum przypomnieć należy, iż zgodnie z przepisem z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei stosownie do art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6, działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 u.z.t.w.n.
Zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ponadto w myśl art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
W toku powadzonego postępowania ustalono, że zgodnie z wyrysem z planu zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P.- N. w dzielnicy P.-S. M., zatwierdzonego zarządzeniem Prezydenta M. P. nr [...] z [...] stycznia 1974 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej M. P. nr [...] z [...] lutego 1974 r., przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem F12 Kp, zajmującym łączną powierzchnię 2,00 ha. Zgodnie z ustaleniami realizacyjnymi dla poszczególnych terenów jednostki F jednostka bilansowa F12, według stanu z 1972 r. to uprawy rolne, działki ogrodowe, dwa domy jednorodzinne i drogi gruntowe, przeznaczenie w planie perspektywicznym 1985 r. - parking dla 1000 samochodów. Zgodnie z ustaleniami realizacyjnymi wywłaszczenia miało ono polegać na przejęciu terenu, likwidacji zabudowy, a w części zachodniej miał być zrealizowany parking o nawierzchni rozbieralnej.
Z wyrysu z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego M. P. zatwierdzonego przez Wojewodę P. w dniu [...] sierpnia 1975 r. wynika, że wywłaszczana nieruchomość jest położona na terenie oznaczonym symbolem [...], co oznacza tereny mieszkalnictwa o wysokiej intensywności.
Dla możliwości zwrotu całości bądź części wywłaszczonej nieruchomości istotne jest ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbędności tej nieruchomości na ustalony cel. Im precyzyjniejszy cel, tym łatwiejsza do zidentyfikowania i ustalenia jest kwestia jego realizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r. I OSK 781/16, LEX nr 2469263). Wywłaszczenie na cel budowy osiedla mieszkaniowego stanowi specyficzną sytuację, gdyż tak określony cel wywłaszczenia może mieścić w sobie wiele funkcji, jakie takie osiedle powinno spełniać. W przypadku realizacji dużej inwestycji może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. Badając realizację takiego celu wywłaszczenia, jak budowa osiedla mieszkaniowego, odnośnie konkretnej działki/działek wchodzącej w jego zakres oceny należy dokonywać w aspekcie tego właśnie celu podstawowego, jakim jest szeroko rozumiana budowa osiedla mieszkaniowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. I OSK 4096/18 LEX nr 3047135).
W związku z powyższym Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję miał na względzie, że realizacja celu wywłaszczenia określonego jako budowa osiedla mieszkalnego obejmuje - oprócz realizacji budynków mieszkalnych - także realizację infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania takich bloków w ramach osiedla mieszkaniowego i dokonał szerokiego badania czy przedmiotowa nieruchomość nie została przeznaczona na jakiś cel publiczny. Starosta przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe celem odnalezienia planów realizacyjnych osiedla i ustalenia na ich podstawie szczegółowego przeznaczenia w tych planach poszczególnych parcel objętych wywłaszczeniem na określone cele wywłaszczenia. Zgodnie z treścią pisma Urzędu M. P. z [...] kwietnia 2017 r. i z [...] lipca 2017 r. w latach [...] r. przedmiotowa nieruchomość nie była objęta żadną decyzją pozwolenia na budowę, nie była tam też realizowana inwestycja w postaci urządzenia parkingu.
Zgodnie z treścią oświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej z [...] maja 2017 r. działka nr [...] była zawsze poza granicami opracowania planu realizacyjnego zagospodarowania osiedla S. B. jednostki F. Zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] października 1985 r., znak UAN- [...], teren przedmiotowej działki był wyłączony z tego planu, przeznaczony był w tym czasie pod budowę stacji benzynowej CPN. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż zgodnie z treścią pisma z [...] lipca 2017 r. Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu M. P., nie posiada wiedzy czy w latach [...] obowiązywały na terenie przedmiotowej działki umowy na parking. Tymczasem w archiwalnych zasobach ww. organu nie odnaleziono decyzji związanych z realizacją budowy parkingu na przedmiotowej działce. Jednymi dokumentami, które odnaleziono były kopie dokumentów dotyczących nabycia terenu przez Skarb Państwa.
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż zarzut skarżącego jakoby na terenie projektowanej działki nr [...] znajdował się parking nie znajduje uzasadnienia w postaci zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Jednocześnie organ wskazał, że na obszarze tym jak wynika z akt sprawy (m. in z protokołu z oględzin z [...] września 2019 r. - strona 7 niniejszej decyzji) w części południowej znajduje się fragment studni kanalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał na zasadność dokonania podziału i zwrotu tylko części działki nr [...] w postaci projektowanej działki nr [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący nie ma racji, zarzucając organowi naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. słusznie bowiem uznano, że działka nr [...] w części wskazanej w zaskarżonej decyzji stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Z wyżej wskazanych bowiem okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że działka poza fragmentem studni kanalizacyjnej nie jest obecnie niezagospodarowana, tak aby mieszkańcy osiedla mogli z niego korzystać, a zatem prawidłowo ustalono, że nie zrealizowano na niej celu wywłaszczenia. W tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie może być mowy o naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
W kwestii natomiast zarzutu dotyczącego art. 21, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP to o naruszeniu tych przepisów można twierdzić tylko w ujęciu pośrednim. W niniejszej sprawie osią sporu była natomiast kwestia ustaleń co do stanu faktycznego w kontekście przesłanek zwrotu nieruchomości. Niemniej jednak prawidłowo Wojewoda uzasadnił decyzję wskazując, iż zgodnie z ustaleniami rzeczoznawcy majątkowego wystąpiła różnica pomiędzy wartością nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień zwrotu oraz wartością nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień zwrotu. Różnica ta wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe Wojewoda dokonał obliczeń, zgodnie z którymi aktualnemu właścicielowi nie należy się zwrot zwaloryzowanego odszkodowania proporcjonalnie w stosunku do wartości wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Notatka służbowa zawierająca wyżej wskazane obliczenia znajduje się w aktach sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374).