Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], Starosta [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5, art. 147 i 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t., dalej: kpa) wznowił z urzędu postępowania w sprawach utraty statusu osoby bezrobotnej przez Z. G., zakończonych decyzjami ostatecznymi: (1) z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...], (2) z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...], (3) z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...], (4) z dnia [...] marca 2015 r. znak [...], (5) z dnia [...] października 2015 r. znak [...], (6) z dnia [...] października 2014 r. znak [...], wskazując na ujawnienie się nowej okoliczności nieznanej wcześniej organowi, a mianowicie faktu, że Z. G. wykonywał pracę zarobkową na podstawie umowy zlacenia w okresach od [...].03.2013 r. do [...].03.2013 r., od [...].02.2015 r. do [...].02.2015 r. oraz od [...].03.2015 r. do [...].03.2015 r.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Starosta [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 151 § 2 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a i b, art. 53 w związku z art. 33 ust. 4 pkt. 1 art. 33 ust. 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645, dalej: upzirp) orzekł wobec Z. G. o:
- 1. uchyleniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywaniu stażu od dnia [...] kwietnia 2013 r.;
- 2. uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] października 2013 r.;
- 3. odmowie przyznania prawa do stypendium;
- 4. uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r.;
- 5. uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r.;
- 6. utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] marca 2013 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej;
- 7. uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia [...] marca 2015 r.;
- 8. uchyleniu decyzji z [...] października 2015 r. znak: [...] w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] września 2015 r.;
- 9. odmowie przyznania stypendium;
- 10. uchyleniu decyzji z [...] października 2015 r., znak: [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r.;
- 11. utracie statusu bezrobotnego od [...] lutego 2015 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej;
- 12. nadaniu decyzji rygor natychmiastowej wykonalności
Organ ponadto anulował zaświadczenia wydane Z. G. z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] października 2014 r. i [...] października 2015 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Z. G. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. (dalej: PUP) w dniu [...] marca 2012 r., nabywając z tym dniem status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Następnie został skierowany do odbycia stażu u organizatora w dniu [...] kwietnia 2013 r. i na czas tegoż stażu, tj. od [...] kwietnia 2013 r. do [...] października 2013 r. przyznano mu stypendium. Z. G. w dniu [...] maja 2014 r., poinformował PUP o podjęciu zatrudnienia z dniem [...] czerwca 2014 r. i z tą datą został wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych. Przy kolejnym zgłoszeniu do PUP Z. G. złożył świadectwo pracy z którego wynikało, iż podjął zatrudnienie z dniem [...] czerwca 2016 r., wobec czego decyzją z dnia [...] października 2014 r. orzeczono utratę statusu bezrobotnego z dniem [...] czerwca 2014 r. Po raz kolejny Z. G. zarejestrował się jako bezrobotny w dniu [...] września 2014 r., nabywając z tą datą status bezrobotnego bez prawa do zasiłku.
W okresie od [...] marca 2015 r, do [...] września 2015 r. Z. G. odbywał kolejny staż u organizatora, zaś z dniem [...] września 2015 r. został ponownie wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych w związku z podjęciem zatrudnienia. Kolejny raz Z. G. zarejestrował się w PUP w dniu [...] marca 2016 r., przedkładając zaświadczenie z firmy P. H.-I. G. Sp. z o.o., z którego wynika, że wykonywał pracę w okresach od [...] marca 2013 r. do [...] marca 2013 r., od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2015 r., oraz od [...] marca 2015 r. do [...] marca 2015 r., o czym wcześniej nie poinformował PUP. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 upzirp bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. W związku z powyższym po wznowieniu postępowania ustalono, że Z. G. nie przysługiwał status osoby bezrobotnej w okresie od [...] marca 2013 r, oraz od [...] lutego 2015 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Z. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż praca jaką wykonywał zarówno w okresie od 1 do [...] marca 2013 r., oraz od 1 do [...] marca 2015 r., jak również od 1 do [...] lutego 2015 r. miała charakter dorywczy (inwentaryzacje nocne). Zdaniem odwołującego zajęcia te nie wpływały w żaden sposób na jego gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu, zaś zatrudnienie w okresie od 1 do [...] marca 2015 r. w rzeczywistości zakończyło się [...] marca 2015 r. Odwołujący wskazał również, że kara w stosunku do uzyskanych przez niego dochodów jest niewspółmiernie wysoka.
Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt. 2, art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 33 ust. 4 pkt. 1 upzirp utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia rozstrzygnięcia Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Zdaniem Wojewody, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt. 1 upzirp starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z. G. w dniu rejestracji w PUP potwierdził przyjęcie pouczenia o braku możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Został tym samym pouczony, iż w przypadku podjęcia zatrudnienia następuje utrata statusu osoby bezrobotnej, a w przypadku pobierania jakichkolwiek świadczeń, konieczność ich zwrotu.
Wobec powyższego, organ II instancji stwierdził, iż odwołujący był prawidłowo pouczony o niemożności posiadania statusu osoby bezrobotnej (pobierania świadczeń), gdy pozostawał w stosunku pracy, co czyni zadość wynikającemu z art. 9 kpa obowiązkowi należytego i wyczerpującego poinformowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. Zgodnie z treścią złożonych przez odwołującego zaświadczeń od pracodawcy, był on zatrudniony w okresie od 1 do [...] marca 2013 r., od 1 do [...] lutego 2015 r. oraz od 1 do [...] marca 2015 r, co w myśl przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skutkuje utratą statusu bezrobotnego. Organ zaznaczył, że rozszerzająca interpretacja powyższych przepisów jest niemożliwa, wobec czego stwierdził, że rozstrzygnięcie przyjęte przez Starostę Poznańskiego odpowiada prawu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję Wojewody wniósł pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r, Z. G., zaskarżając ją w całości i wnosząc jednocześnie o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił przedmiotowemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, na których winno być oparte jej rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ oparł swoje rozstrzygniecie jedynie na przedstawionych przez skarżącego zaświadczeniach o zatrudnieniu. Skarżący podniósł, że w okresie odbywania staży nie wykonywał pracy zarobkowej i w związku z tym nie informował PUP o podjęciu zatrudnienia. Nadto wskazał, że organ wydając rozstrzygnięcie oparł się jedynie na informacjach wynikających z przedłożonych zaświadczeń, nie weryfikując ich autentyczności oraz stanu faktycznego sprawy, co w jego ocenie stanowi wadę postępowania i miało bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, iż w postępowaniu odwoławczym rozpoznano wszystkie okoliczności sprawy i nie znaleziono podstawy do zmiany jej rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga okazała się zasadna, jednak z innych powodów niż w niej podniesione.
Zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzajaca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały w ramach postępowania wznowieniowego zainicjowanego postanowieniem Starosty z dnia [...] maja 2016 r. W konsekwencji podstawę prawną wymienionych rozstrzygnięcć stanowiły przepisy art. 145-152 kodeksu postępowania administracyjnego, regulujące wznowienie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zaistnieją wymienione w tym przepisie podstawy wznowienia. Jedną z takich podstaw stanowi ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Dalsze podstawy wznowienia określają także przepisy art. 145a i art. 145b kpa. W myśl art. 149 § 2 kpa po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy, zaś po przeprowadzeniu postępowania w opisanym zakresie organ – w zależności od wyniku wymienionego postępowania – wydaje jedna z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 i § 2 kpa.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, iż w postępowaniu wznowieniowym organ administracji winien przede wszystkim zbadać, czy faktycznie w sprawie wystąpiła podstawa wznowienia. W przypadku pozytywnej odpowiedzi organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rostrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zakwestionowaną decyzją ostateczną.
Oceniając z tej perspektywy zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdzić należy, że w uzasadnieniach wymienionych decyzji organy administracji przedstawiły bardzo lakoniczną argumentację i w istocie nie odniosły się do kluczowych kwestii wynikających z przedstawionego wyżej zakresu postępowania wznowieniowego. Z tego względu uzasadnienia wymienionych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, w szczególności nie zawierają one uzasadnienia prawnego odpowiadającego specyfice postępowania wznowieniowego.
Pomimo wadliwego uzasadnienia decyzji wydanych przez organy obu instancji możliwe jest jednak na ich podstawie ustalenie, że zarówno Wojewoda, jak i Starosta [...] uznali, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a mianowicie ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji objętych postępowaniem wznowieniowym, a nieznane organowi, który wydał te decyzje. Za okoliczności te organy uznały ujawnienie faktu, że skarżący Z. G. był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w spółce P. H.-I. G. Sp. z o.o. w okresach: od [...].03.2013 r. do [...].03.2013 r., od [...].02.2015 r. do [...].02.2015 r. oraz od [...].03.2015 do [...].03.2015 r. Podstawą do przyjęcia powyższej konkluzji było zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...] marca 2016 r. wystawione przez wymienioną wyżej spółkę.
W tym miejscu należy zauważyć, że na podstawie postanowienia Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. poruszanym postępowaniem wznowieniowym objęto szereg decyzji tego organu o zróżnicowanym przedmiocie, a mianowicie decyzje: (1) z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] orzekająca o przyznaniu skarżącemu stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...].04.2013 r., (2) z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] orzekająca o utracie prawa do stypendium z dniem [...].10.2013 r., (3) z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].06.2014 r., (4) z dnia [...] października 2014 r. znak [...] orzekająca o zmianie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] i utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].06.2014 r., (5) z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] orzekająca o przyznaniu stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...].03.2015 r. oraz (6) z dnia [...] października 2015 r. znak [...] orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].09.2015 r.
Należy podkreślić, że podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa może stanowić ujawnienie nie jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych, ale faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Na organach administracji ciążył więc w niniejszej sprawie obowiązek rozważenia, dla których z wymienionych w postanowieniu o wznowieniu z dnia [...] maja 2016 r. postępowań wskazane przez organy nowe okoliczności posiadały walor istotności. Tak Starosta [...], jak i Wojewoda obowiązkowi temu uchybili, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwych rozstrzygnięć.
Organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że fakt wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej w okresach od [...].03.2013 r. do [...].03.2013 r., od [...].02.2015 r. do [...].02.2015 r. oraz od [...].03.2015 r. do [...].03.2015 r. stanowił nową istotną okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa dla postępowań zakończonych decyzjami: (1) z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...], zmienionej decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...], orzekającej utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].06.2014 r., oraz (2) z dnia [...] października 2015 r. znak [...] orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].09.2015 r. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę posiadającą status osoby bezrobotnej skutkuje – w myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 upzirp – wydaniem przez starostę decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego.
Skarżący posiadał status osoby bezrobotnej w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do [...] maja 2014 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...], zmienioną decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...], orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2014 r. W istocie jednak skarżący przestał spełniać warunek z art. 2 ust. 1 pkt 2 upzirp już w dniu [...] marca 2013 r., kiedy podjął inną pracę zarobkową. Podobna sytuacja wystąpiła w następnym okresie. Skarżący posiadał bowiem status osoby bezrobotnej także od dnia [...] września 2014 r. do [...] września 2015 r. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak [...] orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].09.2015 r. Faktycznie jednak skarżący przestał spełniać warunek z art. 2 ust. 1 pkt 2 upzirp w dniu [...] lutego 2015 r., kiedy podjął inną pracę zarobkową.
Odmiennie należy natomiast ocenić kwestię wystąpienia przesłanki wznowieniowej odnośnie decyzji: (1) z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] orzekająca o przyznaniu skarżącemu stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...].04.2013 r., (2) z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] orzekająca o utracie prawa do stypendium z dniem [...].10.2013 r. oraz (3) z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] orzekająca o przyznaniu stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...].03.2015 r. Możliwość skierowania bezrobotnego do odbycia stażu i związane z odbywaniem stażu prawo do stypendium jest bowiem związane z dokonaniem rejestracji w urzędzie pracy i uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej. Dopiero retroaktywna zmiana statusu takiej osoby poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji określającej moment utraty statusu bezrobotnego i określenie tego elementu na nowo jako daty wcześniejszej otwiera możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego.
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że dopiero uprzednie uchylenie wymienionych wyżej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz [...] października 2015 r. orzekających o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i wydanie decyzji określających na nowo daty utraty tego statusu, umożliwia zainicjowanie postępowania wznowieniowego. Okoliczność, że skarżący podjął zatrudnienie w okresach wskazanych w zaświadczeniu z dnia [...] marca 2016 r. samodzielnie, bez spełnienia opisanego wyżej warunku, nie daje podstaw do usunięcia z obrotu prawnego poruszanych decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...] listopada 2013 r. i [...] marca 2015 r.
P. opisanymi wyżej, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] dotknięte są także innymi istotnymi wadami. W decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Starosta orzekł w pkt 8 o uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w sprawie utraty przez skarżącego prawa do stypendium z dniem [...].09.2015 r. Rozstrzygnięcie to uznać należy za niedopuszczalne, bowiem wymieniona decyzja nie była objęta przedmiotowym postępowaniem wznowieniowym. Należy zauważyć, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się dwie decyzje Starosty [...] – obie z daty [...] października 2015 r. i obie mające znak [...] W jednej z nich orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].09.2015 r., w drugiej o utracie przez skarżącego prawa do stypendium z dniem [...].09.2015 r. W postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. o wznowieniu postępowania wymieniono tylko jedną decyzję z dnia [...] października 2015 r., znak [...], bez bliższego określenia przedmiotu jej rozstrzygnięcia.
Natomiast w części wstępnej tegoż postanowienia wskazano, że wznawia się postępowanie cyt. "w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej". Tak więc postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. wznowiono m.in. postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 2015 r. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Natomiast decyzja z dnia [...] października 2015 r. orzekająca o tracie przez skarżącego prawa do stypendium, jako nie wymieniona w postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r. i w konsekwencji nie objęta postępowaniem wznowieniowym, nie mogła być przedmiotem rozstrzygnięcia Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. Z tych samych względów niedopuszczalne było umieszczenie w decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. rozstrzygnięcia o "anulowaniu" zaświadczeń z dnia [...] czerwca 2014 r., [...] października 2014 r. oraz [...] października 2015 r.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 107 § 3 kpa, a zaskarzona decyzja Wojewody także z naruszeniem art. 138 kpa, zaś wymienione uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody, mając na względzie, że wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda usunie opisane wyżej wady rozstrzygnięcia organu i instancji, kierując się przy załatwianiu sprawy oceną prawną i wskazaniami Sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku.