Uzasadnienie
Pismem z 04 stycznia 2019 r. M. i K. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] 2018 r., nr SN [...], w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości.
Pismem z dnia 11 marca 2019 r. Sąd wezwał M. K. do wskazania i udokumentowania swojego tytułu prawnego do nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 3.32 ha z obrębu D., Gm. K., zapisanej w KW nr [...], której dotyczyły wydane wsprawie decyzje organów administarcji.
W odpowiedzi, pismem z 17 marca 2019 r. M. K. wyjaśniła, iż nie jest współwłaścicielką ww. nieruchomości, lecz wraz z mężem traktuje je jako majątek wspólny. Skarżąca wniosła o "wykreślenie" jej jako osoby uprawnionej do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnić należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone być musi sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, tj. czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w ustawowym terminie.
Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić – co do zasady – podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/06 – ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). W orzecznictwie przy tym przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może być oparty nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale może wynikać również z przepisów prawa procesowego.
Adresat decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania, ma interes prawny umożliwiający mu zakwestionowanie tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjneg (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r. o sygn. akt II OSK 2082/16)
W rozpoznawanej sprawie skarżąca M. K. nie posiada przymiotu strony, bowiem nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Jak wynika z akt sprawy M. K. nie została uznana przez organ za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego i nie została jej doręczona kwestionowana decyzja organu odwoławczego ani decyzja organu pierwszej instancji. Ponadto z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej wynika, iż legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją, a więc decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości nie ingeruje w prawa i obowiązki skarżącej. M. K. nie wykazała też, aby przedmiotowa nieruchomość była objęta małżeńską wspólnością majątkową. Sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z K. K., jak i wspólne użytkowanie wymienionej nieruchomości, nie świadczą o istnieniu po stronie skarżącej interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., lecz co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, który to nie uprawnia do wniesienia skargi.
Oczywisty brak po stronie M. K. interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu powoduje niedopuszczalność wniesionej przez nią skargi, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ D. Rzyminiak - Owczarczak