Uzasadnienie
Skarżący A. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że dysponuje małym dochodem w wysokości [...]zł netto miesięcznie i podkreślał, że jest to jedyny dochód. Uzyskiwane dochody w całości przeznacza na czynsz, lekarstwa, zakup żywności, nie był zatem w stanie przygotować się na opłatę sądową w wysokości 500 zł. Oświadczył, że jest rozwiedziony, sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Posiada działkę o obszarze [...] ha stanowiącą nieużytki, położoną w H. Nadto oświadczył, że ponosi stałe koszty utrzymania – czynsz [...] zł, lekarstwa [...] zł, zakupy żywności i inne okazjonalne zakupy. Na dowód uzyskiwanego dochodu przedłożył kserokopię PIT-40A za 2015r., z którego wynika łączny dochód w wysokości [...]zł.
Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") dodatkowo oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, płaci podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł za 2016r., [...] zł za 2017r. Nie posiada żadnych samochodów, miesięcznie ponosi opłaty z tytułu czynszu 400 zł, zakupu lekarstw [...] zł i zakupy żywności [...] zł.
Skarżący przedłożył kserokopie:
- - PIT-u 40A za 2016r., z którego wynika jego dochód w wysokości [...]zł,
- - wyciągu z rachunku bankowego, na który wpływa świadczenie ZUS w wysokości [...]zł, miesięczne salda są dodatnie i wynoszą [...]zł. w maju 2016r., [...]zł w czerwcu, [...]zł w lipcu, [...]zł w sierpniu, [...]zł we wrześniu, [...]zł w październiku, [...]zł w listopadzie, [...]zł w grudniu, [...]zł w styczniu 2017r.
Z wyciągu tego wynika także, że skarżący dokonał wpłat gotówkowych na swój rachunek w kwocie [...]zł i [...]zł we wrześniu, [...] zł i [...] zł w październiku; wpłaty w kwocie [...] zł na rachunek skarżącego dokonała też osoba trzecia, skarżący dokonuje płatności [...] zł tytułem alimentów, spłaca także kartę kredytową, a także dokonuje płatności na stacjach benzynowych. Ze stałych bieżących miesięcznych należności płaci za telefon. Nadto skarżący spłaca na bieżąco zobowiązania z tytułu karty kredytowej.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na częściowe przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego i jego osobiste możliwości płatnicze. Z oświadczenia skarżącego wynika, że uzyskuje stałe świadczenie ZUS w wysokości [...]zł, które wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów koniecznego utrzymania skarżącego, skoro na rachunku bankowym każdy miesiąc zamyka się saldem dodatnim w wysokości od około [...]zł do [...] zł. Nadto z sald końcowych poprzedzających wpływ emerytury wynika, że na rachunku pozostają środki w kwocie [...]zł w czerwcu, [...]zł w lipcu, [...]zł w sierpniu, [...]zł we wrześniu, [...]zł w październiku, [...]zł w grudniu, [...]zł w styczniu. Środki te uznać należy za oszczędności, jakie pozostają po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów utrzymania skarżącego.
Zatem z tych wolnych środków pokryć należy koszty sądowe niniejszego postępowania, gdyż jako należności publicznoprawne mają one pierwszeństwo przed innymi płatnościami, zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania skarżącego. Skarżący przy tym nie podał, by miał jakieś zaległości płatnicze. Nadto miał możliwość dokonywania wpłat gotówkowych w znacznej wysokości ([...]zł, [...]zł miesięcznie) w stosunku do wysokości jego emerytury, celem spłaty karty kredytowej, której jest posiadaczem. Ponosi przy tym dodatkowe koszty obsługi tej karty.
Skarżący ma zatem możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych z innych źródeł, celem pokrycia ciążących na nim zobowiązań. Nie podał przy tym, że ponosi koszty mediów ograniczając się do oświadczenia, że płaci tylko czynsz w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto zadeklarowane koszty koniecznego utrzymania stanowią kwotę [...]zł miesięcznie, przy dochodach [...]zł netto miesięcznie, co oznacza, że różnicę powinien zabezpieczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Sytuacja finansowa skarżącego nie wymaga przy tym wsparcia w postaci pożyczek, czy kredytów bankowych, wystarcza mu korzystanie z dodatkowych środków, jakie oferuje karta kredytowa, którą skarżący dysponuje, regularnie spłaca i pokrywa koszty jej obsługi. Ma zatem możliwość skorzystania z dodatkowych środków także i z tego źródła. Skarżący jednoznacznie nie potwierdził, że nie ma oszczędności, czy lokat bankowych.
W tym stanie rzeczy skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości wygospodarowania środków na należne koszty sądowe w niniejszej sprawie. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych, które nadto będą rozłożone w czasie.
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje przy tym, że wolne środki jakimi dysponuje nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono radcę prawnego (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a).
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska