Uzasadnienie
Prezydent Miasta, jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...]r. na podstawie przepisów art. 136 ust. 3, art. 1137, art. 142 w związku z art. 4 pkt 9 b1 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.):
- 1. odmówił S. W. i P. C. zwrotu części nieruchomości przy ulicy [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] (działka nr [...]) oraz w księdze wieczystej nr [...] (część działki nr [...]);
- 2. umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości (księga wieczysta nr [...]) stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] budynku nr [...] przy ulicy [...] oraz zwrotu udziału w części nieruchomości (księga wieczysta nr [...]) będącej w użytkowaniu wieczystym właścicieli lokalu nr [...].
Ustalono, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...]1955r., na podstawie przepisów dekretu z 25 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952r. Nr 4 poz.
31) wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa powyższą nieruchomość, będącą własnością K. G. (parcela [...]). Spadkobiercami zmarłego K. G. są S. W. i P. C. Nieruchomość została zabudowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budownictwo mieszkaniowe) i to przed upływem siedmiu lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Budynek składa się z 12 lokali, w tym, 2 lokali użytkowych. Przeznaczenie części budynku na lokale użytkowe nie świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia, gdyż funkcja usługowa jest funkcją uzupełniającą dla budownictwa mieszkaniowego.
Postępowanie dotyczące lokalu mieszkaniowego zostało umorzone ponieważ lokal ten został sprzedany, co ujawnione zostało w księdze wieczystej, przed 01 stycznia 1998r. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nie przysługuje.
Wojewoda zaskarżoną decyzją (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uznał, iż zarzuty odwołujących się nie zasługują na uwzględnienie.
Podkreślono, że fakt wybudowania budynku mieszkalnego z dwoma lokalami użytkowymi i chodnika nie oznacza, że nieruchomość stała się częściowo zbędna na cel wywłaszczenia, skoro celem tym było budownictwo mieszkaniowe. Organ odwoławczy powołał się w tym zakresie na wyrok NSA w sprawie IV SA 2033/96, w którym stwierdzono, iż celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla.
Odnosząc się do umorzenia postępowania dotyczącego lokalu mieszkalnego, organ odwoławczy uznał, iż w świetle powołanego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
P. C. i S. W. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazali, iż powołane orzeczenie NSA nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy bowiem osiedla mieszkaniowego, a nie pojedynczego budynku mieszkalnego. Zdaniem skarżących, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż powstał budynek mieszkalno- usługowy, a nie budynek mieszkalny.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zważył, co następuje
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym aprobowany jest pogląd, iż prezydent miasta na prawach powiatu, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność miasta na prawach powiatu – podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. W konsekwencji wyłącza to możliwość upoważnienia przez prezydenta do załatwienia tej sprawy przez jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003r. opublikowana w ONSA z 2003r. Nr 4 poz. 115).
Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania i jako organ administracji publicznej staje się niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 § 3kpa). W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajdzie przepis art. 26 § 2 kpa (wyznaczenie przez wojewodę innego organu do załatwienia sprawy).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wywłaszczona nieruchomość będąca przedmiotem odmowy zwrotu stanowi własność Miasta P., a więc miasta na prawach powiatu.
Prezydent Miasta, jako organ pierwszej instancji, podlegał zatem, w świetle powyższego poglądu prawnego, wyłączeniu od prowadzenia niniejszej sprawy i wydania decyzji.
Skargi odnoszące się do umorzenia postępowania dotyczącego lokalu mieszkalnego oraz odpowiedniego udziału w nieruchomości (punkt II decyzji organu pierwszej instancji) nie są zasadne. Postępowanie w tym zakresie jest bowiem bezprzedmiotowe, skoro Skarb Państwa sprzedał wymieniony lokal przed 01 stycznia 1998r., co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Rozstrzygnięcie jest zatem zgodne z powołanym przepisem art. 229, który stanowi iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana, albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, orzeczono jak w punkcie I-ym sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV-ym traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
/-/ E.Brychcy /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik
MarK