Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 lutego 2009r., Zarząd Dróg Miejskich w P.u zwrócił się do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. o zaopiniowanie podziału nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw. Nr [...] obręb G. ark. [...] działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...]stanowiącej własność Skarbu Państwa. Następnie pismem z dnia 8 lipca 2009r. Zarząd Dróg Miejskich w P. zwrócił się o wycofanie wniosku z dnia 16 lutego 2009 r w części dotyczącej zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki [...], obręb G. arkusz [...]. Wskazując, iż postępowanie odnośnie podziału tej działki będzie toczyło się oddzielnie.
Postanowieniem z dnia [...]r, nr [...]Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] zaopiniował pozytywnie podział nieruchomości położonej w P., oznaczonej obręb G., ark. [...] działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...] zapisanej w KW [...]stanowiącej własności Skarbu Państwa z uwagi na zgodność projektu podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego obszaru "III Rama Komunikacyjna odcinek południowo zachodni" w Poznaniu ustawionego uchwałą Rady Miasta Poznania nr XXXIV/336/V/2008 (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 80, poz. 1561). W uzasadnieniu postanowienia zaznaczono, ze kwestia podziału działki [...], ark. [...], obręb G. rozstrzygnięta zostanie w odrębnym postępowaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. A. J. podnosząc, iż wykreślenie działki nr [...] o pow. [...] m2 z wstępnego planu podziału w oparciu o odręczną notatkę na planie z 17 lipca 2009 r. było nieuzasadnione. Plan podziału nieruchomości został sporządzony na podstawie wiążącego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwały Rady Miasta Poznania nr XXXIV/336/V/2008. Działka [...] została przeniesiona z księgi wieczystej KW [...] i od 1996 r. jej część była oddana w dzierżawę. Podniosła również, iż o fakcie przekazania części nieruchomości osobom trzecim nie zostały powiadomione wywłaszczone właścicielki, pomimo toczącego się postępowania o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 17, art. 28, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. umorzyło postępowanie zażaleniowe. Na bazie zgromadzonego w sprawie materiału Kolegium stwierdziło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w granicach prawa i po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego, które wszczęte z urzędu jest postępowaniem szczególnym. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stanowi własność Skarbu Państwa, nad którą pieczę sprawuje Prezydent Miasta P. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Z uwagi na powyższe, przepis art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2004r., nr 161, poz. 2603 ze zm.) nie znajdzie zastosowania.
Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że A. J. nie można uznać czas stronę postępowania, gdyż nie jest ona właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Jakkolwiek toczy się postępowanie w sprawie zwrotu części tej nieruchomości, którego stroną jest skarżąca, to nie posiada ona interesu prawnego w toczącym się postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości. Natomiast w postępowaniu zwrotowym można dokonać podziału niezbędnego do realizacji roszczenia o zwrot nieruchomości. Ponieważ A. J. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a (brak interesu prawnego) a zgodnie z treścią przepisu art. 141 § 1 K.p.a. zażalenie może złożyć jedynie strona postępowania, postępowanie zażaleniowe należało umorzyć.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r.. W uzasadnieniu podniosła, iż na podstawie uchwały nr XXXIV/336/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 18 marca 2008 r. został opracowany plan podziału nieruchomości wg mapy [...], P., obręb G. ark. [...] – w tym parceli o powierzchni [...] m2 natomiast postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r. [...] w P. wyłączył ww. nieruchomość z planu podziału. Skarżąca nie zgadza się z tym orzeczeniem organu I instancji, a jako źródło swojego uprawnienia do występowania w niniejszym postępowaniu wskazuje przepisy kodeksu cywilnego oraz "ustawodawstwa wywłaszczeniowego". Wskazała również, iż część parceli przy ul. R. [...] o powierzchni [...] m2 została przymusowo wywłaszczona i przeniesiona do KW [...]na wniosek Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w P., z powołaniem na lokalizację szczegółową z dnia 4 grudnia 1968r. wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w P., z przeznaczeniem na węzeł komunikacyjny. Z uwagi na "bezsporną zbędność" części wywłaszczonej działki na cel wywłaszczenia, od 1986 r. prowadzone jest postępowanie o jej zwrot.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu dodatkowo podnosząc, iż zarzuty skarżącej dotyczą części nieruchomości (działka nr [...]), która została wyjęta przez organ I instancji spod zaopiniowania w sprawie podziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej P.p.s.a), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Kwestią sporną rozpatrywaną przez Sąd była okoliczność, czy A.J.jest stroną w postępowaniu dotyczącym zaopiniowania podziału nieruchomości położonej w P., oznaczonej: obręb G., arkusz [...] działki nr [...],[...],[...],[...],[...] a także [...]zapisanej w KW [...]
Stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. "Interes prawny" to interes wywodzący się z konkretnego przepisu prawa materialnego. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, w którym musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Interes prawny nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem, a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. Wobec tego, zarzucając naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. należy wskazać dodatkowo przepis administracyjnego prawa materialnego, z którego wyprowadzony jest interes prawny.
Jak wynika z zgromadzonego w sprawie materiału przedmiotowa nieruchomość, której dotyczy wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie jej podziału, stanowi własność Skarbu Państwa. Jak ustalił organ I instancji w stosunku do działek oznaczonych numerami [...] oraz [...]toczą się postępowania w sprawie ich zwrotu na rzecz wywłaszczonych właścicieli. Stroną tych postępowań jest A. J.. Nie ulega wątpliwości, że sprawa o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest odrębnym postępowaniem od postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Jej wynik może co prawda dotyczy interesów faktycznych dawnych właścicieli nieruchomości ubiegających się o jej zwrot jednakże z uwagi iż przedmiotowy podział jest przeprowadzany w celu realizacji celu publicznego – budowa III ramy komunikacyjnej - przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustawionego uchwała Rady Miasta Poznania nr XXXIV/336/V/2008 z dnia 18 marca 2008 r., nie posiadają oni interesu prawnego.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych w przypadku podziału nieruchomości na podstawie ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania są właściciele (współwłaściciele) oraz użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści). W konsekwencji osoba niebędąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, czyli nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, a tym samym nie może wpływać na zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, nawet jeżeli na jej wniosek toczy się postępowanie o zwrot tej, uprzednio wywłaszczonej, nieruchomości. Zdarzenia przyszłe i niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (por. wyrok NSA z 22 października 1998 r., I SA 500/98 opubl. LEX nr 44571 oraz wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r, I SA 1710/00 opubl. LEX nr 82813).
Z uwagi na powyższe należało uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. prawidłowo orzekło o umorzeniu postępowania zażaleniowego, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
/-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska