Uzasadnienie
Skarżący K. K. i S. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 3, 16 akt sąd.).
We wnioskach na formularzach PPF wskazali, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości 1.404,28 zł i renty rodzinnej skarżącej w wysokości 720,20 zł. Koszty utrzymania mieszkania skarżąca oszacowała na kwotę 1.173 zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej stanu majątkowego wskazali, że mają mieszkanie o powierzchni 72 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,28 ha. Oświadczyli, że nie mają wartościowych ruchomości oraz oszczędności. Ponadto w piśmie z dnia 14 lutego 2012 skarżący oświadczyli, że źródłem ich utrzymania są renta i emerytura. Nieruchomość rolną stanowi ziemia VI klasy, zalesiona. Podali, że skarżący jest inwalidą, który potrzebuje opieki, jaką sprawuje jego żona. Do pisma załączyli potwierdzenie odbioru renty i emerytury w podanych wcześniej kwotach oraz nakaz płatniczy z 2010r. podatku rolnego w wysokości 0 zł oraz podatku od nieruchomości w wysokości 29 zł. na rok.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy.
Z zachowaniem terminu skarżący wnieśli pismem dnia 7 marca 2012 r. sprzeciw od powyższego postanowienia załączając do niego:
- - orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego
- - umowę z dnia 1 lutego 2012 r. zakupu węgla kamiennego opiewającą na 1320,- zł, płatną w ratach miesięcznych wraz z dowodem zapłaty zaliczki (200 zł) oraz I raty w kwocie 228 zł.,
- - faktury z dnia 14 lutego 2012 r. za energię elektryczną w kwocie 281,01 zł.
- - potwierdzenie spłaty kredytu w [...]. z dnia 1 marca 2012 r. w 264 zł
- - fakturę VTA z dnia 19 stycznia 2012 r. za zużycie wody w kwocie 37,77 zł
- - fakturę VAT z dnia 7 marca 2012 r. za lekarstwa w kwocie 195,55 zł
- - dwie niezrealizowane recepty na leki z dnia 25 stycznia 2012 r.
Skarżący podnieśli, iż są osobami starszymi, schorowanymi i nie stać ich na wykup niezbędnych leków. Dodatkowo podali, iż ponoszą koszty ubezpieczenia w wysokości 100 zł oraz koszty zużycia gazu w wysokości 60 zł
Zarządzeniem z dnia 14 marca 2012 r. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o informację dotyczące kredytu zaciągniętego w [...] oraz podanie średnich miesięcznych wydatków skarżących na podstawowe potrzeby bytowe takie jak wyżywienie, środki czystości i higieny, odzież itp.
Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić, należy, iż zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.
Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby znajdujące się w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżących pozwala na zwolnienie go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości.
Skarżący oświadczyli, iż otrzymują jedynie stałe miesięcznie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości 2.124 zł i jednocześnie wykazali, iż miesięcznie ponoszą wydatki rzędu ok. 1.165,- zł na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (energia elektryczna, gaz, woda, ogrzewanie), zakupem lekarstw, spłata kredytu gotówkowego. Z oświadczeń skarżących wynika, iż pozostała kwota nie wystarcza im na zaspokojenie pozostałych potrzeb bytowych w szczególności wykupienie wszystkich przepisanych leków, co uprawdopodobnili przesyłając oryginały niezrealizowanych recept.
Kierując się doświadczeniem życiowym oraz mając w szczególności na uwadze, wiek skarżących oraz fakt, iż S. K. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki innych osób, co niewątpliwie wpływa na zwiększone koszty utrzymania związane z leczeniem i opieką, należy uznać, że skarżący nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego swojego utrzymania.
W tej sytuacji Sąd działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
/-/ J. Zieliński