Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 roku starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 20 listopada 2015 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego radcę prawnego P. W. Pismem z dnia 30 listopada 2015 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu radcę prawnego S. W. (w miejsce wnioskującego o zwolnienie z tej funkcji radcę prawnego P. W.).
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i przyznał ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu S. W. wynagrodzenie w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącego przed sądem pierwszej instancji, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2016 roku pełnomocnik skarżącego złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu, w której zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 roku, sygn. akt II OSK 1380/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m.in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku, ale w treści § 22 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W momencie wszczęcia postępowania kasacyjnego przed sądem drugiej instancji zainicjowanego skargą kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego S. W. obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2015 roku, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast zgodnie § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015 roku, gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Zasadniczo wyjściowa kwota opłaty maksymalnej wynosi zatem 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik został wyznaczony z urzędu otrzymał wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną przed Sądem I instancji. Następnie pełnomocnik konsultował się ze skarżącym, a w konsekwencji sporządził i złożył skargę kasacyjną w sprawie, która została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, należało określić opłatę za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną w wysokości [...] zł (50% z [...] zł) zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia z 2015 roku.
Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 roku, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W konsekwencji mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, należało uznać, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł (½ z [...] zł).
Pełnomocnik ustanowiona z urzędu oświadczyła, że pomocy prawnej udzieliła w ramach prowadzonej działalności wykonywanej osobiście. W rezultacie opłatę w kwocie [...] zł (za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej), należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2015 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga