Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].07.2004 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Z. C., A. K., C. A., J. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...].05.2004 r., w której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. R. i P.R. pozwolenia na budowę 8 chlewni tuczników, 2 chlewni warchlaków, łącznie dla [...] DJP, ze zbiornikami do gnojowicy, gnojowików i silosów paszowych, śluzy dezynfekcyjnej, kontenera chłodniczego na konfiskatę, śmietnika, na działce nr [...] w Z. W uzasadnieniu organ podał, iż z analizy dostarczonych materiałów, a zwłaszcza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wydane orzeczenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami zarówno dotyczącymi spraw budowlanych, jak i z zakresu ochrony środowiska. Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza, że obiekt nie będzie nadmiernie uciążliwy dla środowiska, nie naruszy interesów osób trzecich i nie będzie wymagać ustanowienia strefy ponadnormatywnego oddziaływania.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustalono obszar oddziaływania obiektów, w obrębie którego znalazły się m.in. nieruchomości odwołujących się, stąd są oni stronami postępowania. Z akt nie wynikają żadne warunki bądź przeciwwskazania dla użytkowania nieruchomości objętych wymienionym obszarem. Zarzut, że budowa nie spełnia wymagań przewidzianych w Dyrektywie nr 91/676 EWG (tzw. azotanowej) jest nieuzasadniony w świetle raportu oddziaływania na środowisko, który został zatwierdzony decyzją Wojewody z dnia [...].10.2003 r., oraz uzgodnień i opinii branżowych dotyczących projektu technicznego. Zatwierdzony raport obejmuje takie zagadnienia jak emisja zanieczyszczeń do powietrza z procesu technologicznego i transportu, emisja związków złowonnych, emisja odpadów, miejsce, czas i sposób gromadzenia padłych zwierząt, emisja hałasu, gospodarka wodą i emisja ścieków, oddziaływanie obiektu na środowisko, a więc całość zagadnień związanych z oddziaływaniem na otoczenie.
Wypunktowane w odwołaniu warunki dotyczące projektu chlewni zostały na etapie sporządzania dokumentacji, jej opiniowania, uzgadniania i zatwierdzania uwzględnione w oparciu o obowiązujące przepisy. Natomiast złożenie skargi do WSA w Poznaniu na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Od powyższej decyzji skargi złożyli A. K. i C. A. Zostały one zarejestrowane odrębnie pod sygnaturami II SA/Po 739/04 i II SA/Po 740/04. Następnie zarządzeniem z dnia 09.12.2004 r. w oparciu o przepis art. 111 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączono je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W obu skargach o takiej samej treści skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu obu skarg powołano się na przepisy Dyrektywy nr 91/676/EWG z 1991 r. oraz na przepisy prawa polskiego, do których Dyrektywa została transponowana, w tym ustawę z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, ustawę z dnia 26.07.2000 r. o nawozach i nawożeniu, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.12.2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. Zdaniem skarżących budowa przedmiotowych chlewni nie spełnia wymagań zawartych w wymienionej Dyrektywie oraz przepisach prawa polskiego. To samo odnosi się do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Skarżący podnieśli, iż istnieje niebezpieczeństwo degradacji środowiska naturalnego, obciążonego już funkcjonowaniem innych tego typu przedsięwzięć.
Nadto skarżący podnieśli, iż ich zdaniem postępowanie administracyjne powinno być zawieszone z uwagi na toczącą się sprawę w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargi okazały się zasadne.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad postępowania odwoławczego, zgodnie z którymi organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać sprawę. Postępowanie odwoławcze nie może ograniczać się tylko do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji i ustosunkowania się do zarzutów odwołania.
Nie spełnia wymogu ponownego rozpoznania sprawy powołanie się na uzasadnienie decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że z uzasadnienia tego wynika, iż wydane przez organ I instancji orzeczenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, co uczynił w niniejszej sprawie Wojewoda. Z uwagi na specyfikę postępowania odwoławczego fakt ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy musi znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Ograniczenie się do formalnej kontroli decyzji organu I instancji stanowi w istocie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa.
W sprawie, która z mocy przepisów ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 z 2001 r.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy obejmowało konieczność dokonania analizy i oceny aspektów wymienionych w art. 47 wymienionej ustawy, rozważenie celowości nałożenia obowiązków z art. 56 ust. 1 ustawy, a także ponowne rozważenie uwag i wniosków zgłaszanych w toku postępowania w związku z udziałem społeczeństwa.
W przedmiotowej sprawie nic nie wskazuje na to, aby organ odwoławczy badał powyższe aspekty. Podkreślić należy, iż sporządzenie raportu oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko – do czego zobowiązany jest inwestor – nie zwalnia organu administracji od wyżej wymienionych obowiązków.
Uznać należy także, że Wojewoda nie zbadał dostatecznie i nie odniósł się merytorycznie do podnoszonej w odwołaniach sprzeczności inwestycji z przepisami unijnej Dyrektywy Rady nr 91/676/EWG z dnia 12.12.1991 r. oraz z przepisami prawa polskiego, do których zostały transponowane zalecenia tej Dyrektywy. Ogólnikowe powołanie się na to, że projekt ma wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie oraz odesłanie do treści raportu oddziaływania na środowisko i do decyzji własnej z dnia [...].10.2003 r. nie jest wystarczające. Tym bardziej, że uzasadnienie wskazanej decyzji Wojewody z dnia [...].10.2003 r., uzgadniającej pod względem ochrony środowiska przedmiotowe przedsięwzięcie, sprowadza się do stwierdzenia, iż "z przedstawionych materiałów wynika, że planowana inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi".
Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zaś wymogów z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu organ ma obowiązek wskazać na ustalenia stanu faktycznego oraz wskazać i wyjaśnić podstawę prawną decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych elementów nie zawiera. Organ nie wskazał w ogóle na przepisy prawa materialnego, w oparciu o które rozstrzygnął sprawę. Brak jest jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego. Uzasadnienie jest bardzo lakoniczne. Ogólnikowo powołuje się na "dostarczone materiały" i uzasadnienie decyzji organu I instancji. Jak wskazano powyżej zbyt lakonicznie odnosi się do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Nie zawiera w ogóle elementów wymaganych przepisem art. 46 ust. 10 ustawy Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Wojewodę). Z tych względów praktycznie uniemożliwia sądową kontrolę.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję Wojewody należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy rozpoznać odwołania skarżących od decyzji Starosty G. mając na względzie przytoczone wyżej uwagi.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska
MK