Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie realizowanych robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a objętych zgłoszeniem, prowadzonych przy budynku mieszkalnym w miejscowości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek J. K. zgłoszony w dniu 15.10.2007r., pracownicy organu przeprowadzili w dniu 5.11.2007r. kontrolę robót budowlanych przeprowadzanych przez K. i Cz. W. na nieruchomości, stanowiącej ich własność, położonej w miejscowości [...].
W wyniku kontroli stwierdzono, że powyższa nieruchomość jest zabudowana m.in. budynkiem mieszkalnym, wybudowanym w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Budynek ten został poddany modernizacji i rozbudowie. Zakres robót obejmował wymianę pokrycia dachu tj. zdjęcie starej dachówki cementowej, wykonanie deskowania i pokrycie papą. Ponadto dwie ściany budynku obłożono styropianem o grubości 10cm. W trakcie kontroli inwestorzy przedstawili zgłoszenie w/w robót budowlanych, niewymagających pozwolenia na budowę, złożone w Starostwie Powiatowym w K. w dniu 15.10.2007r. Stwierdzono, że zakres wykonanych robót jest zgodny z treścią zgłoszenia.
Ponadto stwierdzono, że budynek mieszkalny jest usytuowany w odległości około 0,5m od granicy nieruchomości J. K. W ścianie szczytowej budynku, od strony graniczącej z posesją J.K., jest okno. J.K. domaga się likwidacji tego okna. Nie stwierdzono, aby przystosowywano strych do funkcji mieszkalnej i aby w obrębie tego okna wykonywane były jakieś roboty budowlane. W toku rozprawy w dniu 7.12.2007r. strony postępowania oświadczyły, że sporne okno istnieje od jego wybudowania.
Organ, oceniając zgromadzony materiał dowodowy uznał, podjęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, skoro przedmiotowy otwór okienny powstał w czasie budowy budynku około 1955r. i istnieje niezmieniony do chwili obecnej. Ponadto zakres wykonanych robót jest zgodny ze zgłoszeniem. Stwierdzona rozbudowa budynku została objęta innym postępowaniem.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. K., która domagała się zlikwidowania okna w szczycie budynku lub zastąpienie go luksferami.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, skoro ocieplenie budynku oraz wymiana dachu zrealizowane zostały na zgłoszenie, a sporne okno w szczycie budynku zostało wykute w latach 50-tych i od tego czasu nie były przy nim prowadzone żadne roboty budowlane, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że organy nie wyjaśniły wszelkich okoliczności sprawy i przede wszystkim nie wzięły pod uwagę iż nadbudowa budynku zmierza do adaptacji strychu na cele mieszkalne i utrzymania w ramach tej inwestycji okna w ścianie szczytowej, co narusza prywatność skarżącej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności decyzji sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a.
Ponadto należy zauważyć, że Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego rozważenia i omówienia zebranego w sprawie materiału dowodowego, które to uchybienie proceduralne miało istotny wpływa na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Skutkuje to przyjęciem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok NSA z dnia 4.07.2001r., I SA 1768/99, lex nr 54171).
Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, a więc nie wyjaśniły w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, a także niedostatecznie rozważyły zgromadzony już w sprawie materiał dowodowy.
Mianowicie, zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r.,Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgłoszenia robót budowlanych wymienionych w ust.1, należy dokonać przed terminem zamierzonego ich rozpoczęcia. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu.
W niniejszej sprawie inwestorzy dokonali zgłoszenia robót budowlanych w dniu 15.10.2007r. W dniu 22.10.2007r. upoważniony pracownik organu administracji architektoniczno-budowlanej złożył oświadczenie, że nie zgłasza sprzeciwu, a więc dopiero po tym dniu inwestorzy mogli rozpocząć prace budowlane.
Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 5.11.2007r. i z załączonych do niego zdjęć, w tym dniu wszystkie prace zostały już wykonane, a teren wokół budynku był posprzątany. Tak szybkie wykonanie prac nie wzbudziło jednak żadnych wątpliwości pracowników organu nadzoru budowlanego przeprowadzających oględziny, którzy w ogóle nie ustalali kiedy faktycznie roboty budowlane zostały wykonane. Organ nie poczynił też żadnych kroków w celu wyjaśnienia tej kwestii po poinformowaniu go przez J. K. o rozpoczęciu przedmiotowych robót przed dokonaniem zgłoszenia. Zdaniem skarżącej roboty te w dniu zgłoszenia były w zasadzie zakończone. W trakcie rozprawy w dniu 7.12.2007r. prowadzący ją pracownik organu również nie zapytał inwestorów kiedy rozpoczęli prace, zadowalając się informacją Cz. W., iż do prac przystąpili w październiku 2007r. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy w wydanych decyzjach nie odnieśli się do twierdzeń skarżącej co do terminu rozpoczęcia robót budowlanych objętych zgłoszeniem.
Rozstrzygnięcie tej kwestii jest tymczasem istotne z uwagi na treść art. 49 b Prawa budowlanego, który przewiduje sankcje za wykonanie robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zatem poczynić wnikliwe ustalenia w celu wyjaśnienia czy roboty budowlane zostały wykonane przed czy po dokonaniu ich zgłoszenia z dnia 15.10.2007r. i w zależności od wyniku postępowania podjąć stosowne decyzje.
Również w sprawie okna szczytowego, położonego w ścianie budynku znajdującej się w odległości 0,5m od granicy działki skarżącej, organ nie poczynił ustaleń istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest m.in. w nieodpowiednim stanie technicznym (ust. 1 pkt 3), właściwy organ, w drodze decyzji nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z umieszczenia tego przepisu w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" wynika, że służy on usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu lub nagłych zdarzeń mających miejsce po wybudowaniu obiektu. Niemniej jednak, jeżeli obiekt budowlany nie będzie odpowiadał wymogom określonym w przepisach techniczno-budowlanych, to również nie będzie w odpowiednim stanie technicznym w rozumieniu w/w art.66 ust. 1 pkt 3.
Przepis ten nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli ten stan został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w innej decyzji o podobnym charakterze. Również w sytuacji, w której niezgodność obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi jest wynikiem zmiany stanu prawnego, organ administracji publicznej nie jest władny podejmować działań na podstawie ar. 66 ust. 1(por. Z.Kostka Prawo budowlane. Komentarz. ODDK, Gdańsk 2007).
Organy orzekające w niniejszej sprawie ograniczyły się do stwierdzenia, że skoro okno w ścianie szczytowej istnieje od wybudowania budynku w połowie lat 50-tych ubiegłego wieku, to brak jest podstaw do ingerencji organu. Takie stanowisko jest błędne w świetle powyższych rozważań co do przepisów art. 66 Prawo budowlane.
Usytuowanie okna w ścianie położonej w odległości 0,5m od granicy działki jest sprzeczne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 75, poz. 690 ze zm.). Również obowiązujące w chwili budowy budynku mieszkalnego przepisy art. 196 rozporządzenia, z mocą ustawy Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16.02.1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz.U. z 1939r., Nr 34, poz. 216), obowiązującego do dnia 13.08.1961r.,nie przewidywały umieszczenia otworów okiennych w ścianie położonej przy granicy działki.
Organ winien zatem zbadać czy właściciele budynku legitymują się stosownym pozwoleniem na budowę zezwalającym na budowę przedmiotowego okna w ścianie położonej w odległości 0,5m od granicy działki oraz ustalić czy od momentu budowy doszło ewentualnie do zmiany stanu prawnego nieruchomości na której jest położony budynek. W przypadku negatywnych ustaleń w powyższych przypadkach, organ winien podjąć stosowne działania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 12.04.2002r.
Reasumując, skoro zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie w pkt II wyroku ma oparcie w art. 152 p.p.s.a.
/-/ B.Drzazga /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska
MK