Uzasadnienie
Skarżący J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od koszów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że jest osobą samotną, utrzymującą się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, która musi wystarczyć na konieczne koszty utrzymania - żywność, mieszkanie, wynajem, opiekę medyczną. Oświadczył, że choruje i korzysta z ciągłych porad lekarzy specjalistów oraz z rehabilitacji i szpitali sanatoryjnych. Na same lekarstwa wydaje około [...] zł miesięcznie. Posiada 16 letni samochód, który jest niezbędny do przemieszczania się, jego utrzymanie stanowi znaczny wydatek w budżecie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Korzysta z odnawialnego limitu w rachunku bankowym w PKO BP w wysokości [...] zł oraz z karty kredytowej w Meritum Banku z limitem do [...] zł. Oświadczył, że wszelkie zobowiązania reguluje terminowo, nie posiada żadnych zajęć komorniczych, oszczędności, nieruchomości, ani istotnych aktywów. Jedynym majątkiem jest współwłasność z byłą żoną samochodu marki Opel Astra z 1997r. oraz użytkowanie wieczystego ogrodu działkowego.
Oświadczył, że jego koszty miesięcznego utrzymania stanowi:
- - partycypacja w kosztach użyczonego mieszkania kolegów – [...] zł,
- - doładowanie telefonu komórkowego – [...] zł,
- - ubezpieczenie na życie – [...] zł,
- - paliwo – [...] zł,
- - wydatki na leki – średnio [...]zł,
- - konsumpcja – [...] zł
- - konieczne wizyty prywatne u lekarzy specjalistów – [...] zł,
Nadto ponosi dodatkowe koszty jednorazowe takie jak:
- - badanie techniczne samochodu – [...] zł, wymiana dowodu rejestracyjnego [...], ubezpieczenie pojazdu – [...] zł, wymiana oleju i filtry w samochodzie [...] zł, naprawa samochodu w 2012r. – [...] zł, w 2013r. – [...] zł,
- - opłata za użytkowanie działki w 2012r. – [...] zł, w 2013r. – [...] zł,
- - opłata sądowa za sprawę rozwodową – [...] zł,
- - opłata adwokata za sprawę sądową rozwodową – [...] zł, oraz zaliczka na poczet kolejnej sprawy o podział majątku – [...] zł,
- - dojazdy do szpitali w Poznaniu – [...] zł,
- - dojazd do sanatorium – [...] zł,
Nadto skarżący dołączył kserokopie:
- - PIT-37 za 2012r., z którego wynika dochód z tytułu emerytury o działalności wykonywanej osobiście w łącznej wysokości [...] zł,
- - wyciągu z rachunku bankowego z PKO BP za okres od 25 kwietnia 2013r. do 20 lutego 2014r., na który wpływa emerytura w wysokości [...] zł, salda miesięczne były dodatnie i przed wpływem emerytury wynosiły [...] zł w maju, [...] zł, w czerwcu, [...] zł w lipcu, [...] zł w sierpniu, [...] zł we wrześniu, [...] zł w październiku, [...] zł w listopadzie, [...] zł w grudniu, [...]zł w styczniu w [...] zł w lutym; dysponuje limitem kredytowym w rachunku do kwoty [...] zł.
- - faktur za benzynę, ubezpieczenie samochodu, opłaty administracyjne samochodu, części samochodowe,
- - porozumienia dotyczącego udostępnienia mieszkania i kosztów z tym związanych,
- - dowodów wpłaty ubezpieczenia w PZU,
- - pokwitowania odbioru przez adwokata wynagrodzenia w kwocie [...] zł.
- - legitymacji osoby niepełnosprawnej,
- - faktur za leki,
- - dowodów ponoszenia kosztów za użytkowanie działki,
- - dowodu wpłaty dotyczącego obsługi karty kredytowej w Meritum Banku.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części.
Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem chociażby w części. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w całości. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle treści wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnienia wskazać należy, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. Aktualnie wymagana wysokość wpisu sądowego od skargi wynosi 100 zł.
Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że uzyskuje stałe miesięczne dochody, które pozwalają na pokrycie wszystkich koniecznych kosztów bieżącego utrzymania oraz dodatkowych kosztów związanych z posiadaniem samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Salda na rachunku są dodatnie, pozostają także wolne środki oraz skarżący może wesprzeć się dodatkowymi środkami z przyznanego mu limitu w rachunku bankowym. Sam skarżący oświadczył, że uzyskiwane dochody pozwalają na poniesienie wszystkich kosztów koniecznego utrzymania, swoje zobowiązania reguluje terminowo i nie ma żadnych zaległości, czy egzekucji komorniczych. Z oświadczenia skarżącego wynika, że ma także możliwości by pokryć dodatkowe koszty obsługi adwokata z wyboru w sprawach przez sądem powszechnym.
W tym miejscu, zaznaczyć należy, że z prawa pomocy chociażby w części, może skorzystać osoba, która po uiszczeniu jedynie koniecznych, kosztów niezbędnego swojego utrzymania, a nie wszystkich możliwych wydatków, nie posiada już żadnych wolnych środków. Skoro zatem skarżącemu po uiszczeniu koniecznych opłat utrzymania pozostają wolne środki, którymi może rozporządzać, to powinien je przeznaczyć w pierwszej kolejności na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przewidywane dalsze koszty sądowe niniejszej sprawy to ewentualnie 100 zł opłaty kancelaryjnej, czy 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej, które nadto rozłożone są w czasie.
W tym stanie rzeczy, przyjąć należy, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych niniejszej sprawy w całości. Wobec powyższego oddalić należało wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Tym niemniej, kwota jaką aktualnie, realnie skarżący dysponuje nie wystarcza na poniesienie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. Należało zatem przyznać prawo pomocy w tej części i ustanowić radcę prawnego.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska