Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]roku Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. odmówił L.S. przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Według ustaleń organu skarżąca opiekowała się niepełnoletnią córką I. co do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. I. S. nie wymaga stałej opieki i pielęgnacji drugiej osoby, gdyż samodzielnie chodzi do liceum ogólnokształcącego (3km dziennie w jedną stronę), jeździ na wycieczki szkolne (10.01.2001 roku do P.). Według opinii wychowawcy prawidłowo funkcjonuje ona w grupie rówieśniczej, a zachowanie dziecka w klasie i w szkole niczym nie różni się od zachowań rówieśników. Jakkolwiek I. S. jest pod opieką poradni pulmonologicznej i z reguły dwa razy do roku jeździ do Centrum Pneumonologii Dziecięcej, to jednak nie korzysta z zabiegów rehabilitacyjnych.
Tym samym w ocenie organu orzekającego nie zachodzą przesłanki z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L.S., która podnosiła, że dziecko wymaga stałej uwagi i pielęgnacji i że te właśnie zabiegi umożliwiają córce prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie i pobieranie nauki. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]roku nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Generalnie organ II instancji podzielił argumentację przytoczoną w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Według organu odwoławczego I. S. cierpiąc na dychawice oskrzelową oraz alergię nie wymaga bezpośredniej osobistej pielęgnacji i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym. Opieka polegająca na podawaniu jej leków, dowożeniu do lekarza oraz sanatorium nie stanowi opieki o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 Nr 64, poz. 414).
W tych okolicznościach jakkolwiek łączny dochód rodziny nie przekracza miesięcznie kryterium dochodowemu o którym mowa w art.4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej to rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne było prawidłowe. Skargę na powyższa decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego L.S. przywołując argumentację podniesioną w odwołaniu. A nadto akcentując, że córka uczęszcza do liceum kontynuując edukację w normalnym toku i jest to wyłącznie dowodem na to, że skarżąca skutecznie współdziała w postępowaniu edukacyjnym córki mimo licznej absencji, a jednorazowa wycieczka do opery w P. nie może być skutecznym argumentem do odmowy tej formy pomocy społecznej.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują bowiem kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej co do ich zgodności z prawem nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną ani jakością naprowadzanej argumentacji (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 135, poz. 1270 ze zm.). Tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego (ust.1 omawianego przepisu).
Z kolei art. 2b wprowadzony nowelą z dnia 8 października 1999 roku stanowi, że w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej, osobistej opieki nad dzieckiem, jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia, kierownik ośrodka pomocy społecznej występuje do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności określonego odrębnymi przepisami, w celu uzyskania opinii w sprawie. Oznacza to obowiązek zasięgnięcia takiej opinii przez kierownika ośrodka w razie wystąpienia uzasadnionych wątpliwości. Opinia ta stanowi dowód w rozumieniu art. 75 § 1 kpa. Tymczasem organ odwoławczy mimo podjęcia wątpliwości co do okoliczności wyżej wymienionej o opinię powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności (PZdSOoSN) nie wystąpił. Wątpliwości te wynikają wprost z treści wystąpienia organu z dnia 10 kwietnia 2001 roku.
Jakkolwiek wystąpienie to skierowane zostało do niewłaściwego organu (Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności), to w owym wystąpieniu organ zwraca uwagę na rozbieżności między postanowieniem PZdSOoSN, a zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ odwoławczy mylnie też przypisał orzeczeniu PZdSOoSN konkluzję, że stan zdrowia I. S. powoduje konieczność sprawowania opieki o którym mowa w art. 27 ust. 1 z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej. Takich wniosków i wskazań wspomniane orzeczenie nie formułuje. Tym niemniej wyraźnie z przedmiotowego wystąpienia wynika, iż organ odwoławczy miał wątpliwości i to kwalifikowane co do intensywności ich wystąpienia, o których mowa w omawianym ustępie 2b art. 27 ustawy o pomocy społecznej (uops). Sformułowanie tego ostatniego przepisu jest kategoryczne i nakazuje organowi w razie zaistnienia hipotezy nim objętej zwrócenie się o przedmiotową opinię.
Jakkolwiek organ orzekający opinią podjętą w tym trybie, jako jednym z dowodów, nie jest związany to jednak nie zwrócenie się w opinię rażąco narusza dyspozycję art. 27 ust. 2b ustawy w stopniu istotnie wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (upsa).
W tych okolicznościach skoro niespornym było, iż rodzina skarżącej odpowiadała kryterium dochodowemu z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, to przedstawione wyżej uchybienia organu odwoławczego z mocy przywołanych wyżej przepisów spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, a w oparciu o art. 200 procedury sądowo - administracyjnej orzeczono o kosztach postępowania. Sąd nie orzekł przy tym w trybie art. 152 upsa bo wykonanie bądź niewykonanie zaskarżonego aktu rodzi dla strony takie same skutki prawne.
/-/ B. Popowska /-/ J. Stankowski +/-/ P. Miładowski
KB/