Uzasadnienie
W dniu 07.11.2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu (o pow. około 1400 m2) na działce nr [...] w P. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414), nałożył na inwestorów G. i J. O. obowiązek wykonania – zgodnie z przedstawioną ekspertyzą techniczną – na miejscach spękanych i złamanych wycięcia, a następnie zagęszczenia podłoża i wykonania betonowej nawierzchni. W uzasadnieniu organ podał, iż inwestorzy w 2004 r. wykonali roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu o powierzchni ok. 1211 m2 na działce nr [...] w P.. Tego typu roboty budowlane wymagały dokonania zgłoszenia, czego inwestorzy nie dopełnili. W dniu 28.11.2008 r. inwestor dostarczył ekspertyzę techniczną wykonanych robót, gdzie wskazano jakie prace są konieczne do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Pismem z dnia 9 lipca 2009 roku M. i R. K., właściciele działek [...] i [...], złożyli odwołanie od opisanej decyzji do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P u. W odwołaniu wskazano m.in., iż organ I instancji nie uwzględnił wniosków zawartych w uprzedniej decyzji organu wyższego stopnia, nieprawidłowo określił powierzchnię utwardzenia, pominął rolniczy charakter gruntu, objętego przedsięwzięciem, a nadto działał opieszale.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 roku Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po rozpatrzeniu odwołania M. i R. K., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podniesiono, iż odwołujący się nie posiadają w przedmiotowej sprawie przymiotu strony. Należące do nich działki nr [...] i [...] nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji (działka nr [...]). Najbliższa odległość ich działki od wykonanego utwardzenia ustalona w oparciu o mapę w skali 1:1000 wynosi około 95 metrów. Wykonana inwestycja nie ma żadnego wpływu na zabudowę i dysponowanie przez odwołujących własna nieruchomością. Skarżący nie wskazali zarazem jakiejkolwiek normy prawnej, z której wynikałby ich interes prawny.
M. i R. K. zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, iż organ II instancji naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6 – 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168), art. 28 tejże ustawy w zakresie, w jakim odmówił im przymiotu strony oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak pełnego uzasadnienia. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Organ powinien był bowiem wezwać ich do podania podstawy, na której opierali swój interes prawny. Nie ulega zdaniem skarżących wątpliwości, że inwestycja jako źródło immisji, narusza ich prawo własności. M. i R. K. wskazali ponadto, że w toku innych podobnych postępowań przyznany im status strony nie był kwestionowany.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Istotnym zagadnieniem, jakie wyłoniło się w toku rozpoznawania sprawy, jest kwestia posiadania przez skarżących przymiotu strony. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, podstawy rozstrzygnięcia wspomnianej wątpliwości poszukiwać należy w treści art. 28 kpa. Wedle tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot ten wyraża się w istnieniu powiązania o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a konkretną sytuacją skarżących. Jak trafnie wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 roku, sygn. akt I OSK 755/06, LEX nr 337023, "interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego".
Trzeba także odnotować, iż organy administracji publicznej są zobowiązane do czuwania na każdym etapie postępowania nad tym, czy jest ono prowadzone z udziałem wszystkich stron. Zgodnie z kolei z art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ II instancji może umorzyć postępowanie odwoławcze w szczególności gdy dojdzie on do przekonania, że osoba odwołująca się nie ma statusu strony.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło wprost skarżących. Kluczowe znaczenie dla przyznania im statusu strony ma zatem wykazanie zaistnienia interesu prawnego lub obowiązku, przy czym w omawianym stanie faktycznym podstawowe znaczenie przypisać należy pierwszej przesłance. Nie ulega wątpliwości, że osoby uprawnione do gruntu sąsiadującego bezpośrednio z terenem inwestycji wystąpią co do zasady jako strony toczącego się postępowania. Podobnie winni być traktowani właściciele działek położonych dalej, jednakże uwagi te nie mają charakteru absolutnego, tzn. należy je każdorazowo odnieść do zindywidualizowanego stanu faktycznego.
W rozważanej sprawie skarżący dysponują terenem położonym w odległości około 95 metrów od gruntu, na którym zlokalizowane jest przedsięwzięcie. Kwestionowana inwestycja polegała na wykonaniu dróg i placów utwardzonych o nawierzchni betonowej. Mając na względzie rodzaj inwestycji i odległość, w jakiej znajduje się od nieruchomości skarżących stwierdzić należy, iż w żaden sposób nie wpływa ona na treść prawa własności skarżących i sposób jego wykonywania, w szczególności na możliwość zabudowy należącego do nich terenu.
Podniesiony przez skarżących zarzut możliwości wystąpienia awarii i ewentualnych immisji jest ogólnikowy i w istocie związany jest bezpośrednio z prowadzoną przez inwestorów działalnością gospodarczą (tartak), a nie wykonaniem przedmiotowego utwardzenia terenu. Podkreślić zatem należy, iż przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego było zbadanie legalności wykonania konkretnych robót budowlanych, ich zgodności z przepisami z zakresu prawa budowlanego, nie zaś badanie legalności prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej i jej uciążliwości dla otoczenia.
Interes skarżących, choć indywidualny, nie jest jednakże konkretny i obiektywnie sprawdzalny, można zatem mówić jedynie o wystąpieniu interesu faktycznego, który nie wystarcza do legitymowania się statusem strony w przedmiotowym postępowaniu. Z kolei okoliczności, że skarżący mieli status strony w toku innych postępowań dotyczących inwestycji realizowanych na działkach inwestorów, w omawianej sprawie pozbawiona jest doniosłości prawnej, gdyż nie może wiązać Sądu.
Rozstrzygając w granicach niniejszej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji, odpowiada ona bowiem prawu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu.
/-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik
MK