Uzasadnienie
Burmistrz M. decyzją nr [...] z dnia [...] – wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. – Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zmian.) – orzekł o wymeldowaniu G. G. wraz z niepełnoletnim synem D. G. z pobytu stałego w lokalu na Osiedlu [...] w M. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podniósł, iż nie przebywają oni pod tym adresem od roku, co potwierdziła sama G. G., która oświadczyła o opuszczeniu spornego lokalu z przyczyn rodzinnych i niepodejmowaniu żadnych kroków prawnych zmierzających do umożliwienia powrotu.
W odwołaniu od tej decyzji G.G. podniosła, iż podejmowała próby powrotu do przedmiotowego mieszkania, także po śmierci męża – wnioskodawcy W.G.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji odnośnie konieczności wymeldowania G.G. wraz z synem ze spornego lokalu, z którego wyprowadzili się.
W skardze na decyzję organu II instancji G.G. podniosła ponownie, iż próbowała powrócić do mieszkania po śmierci męża, ale uniemożliwiał jej to zamieszkujący w nim najstarszy syn.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu II instancji nie może ostać się w obrocie prawnym ze względu na to, iż jest ona dotknięta wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Z przedłożonego w toku postępowania sądowoadministarcyjnego przez Urząd Stanu Cywilnego w M. odpisu skróconego aktu zgonu wynika bowiem, że W. G. będący jako wnioskodawca stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego zmarł w dniu [...] (k. 23 akt). O fakcie tym informowała G. G. w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 97 § 1 pkt. 1 kpa organ administracji zawiesza postępowanie w razie śmierci jednej ze stron, jeżeli wezwanie jej spadkobierców do udziału w postępowaniu jest niemożliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 kpa, a dane postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Organ administracji jest zatem zobowiązany do kontrolowania z urzędu, czy w toku postępowania nie zaistniała powyższa przesłanka zawieszenia. Ustawodawca nie pozostawił mu przy tym oceny, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma faktyczny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec czego zastosowanie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa nie może mieć charakteru uznaniowego, wynika bowiem z niego konieczność zawieszenia tego postępowania wobec zaistnienia okoliczności określonych w treści przepisu. Konieczność taka nie zachodzi tylko wówczas, jeśli możliwe jest wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, gdy podlega ono umorzeniu na zasadzie art. 105 kpa, lub gdy zachodzą okoliczności z art. 30 § 5 kpa, tj. gdy znany jest zarządca lub kurator spadku (wyrok NSA z 28.03.2002r., sygn. akt IV S.A. 1456/00, LEX nr 80657).
Organ II instancji był wobec tego zobowiązany do ustalenia spadkobierców W. G. i wezwania ich do udziału w sprawie, a w przypadku niemożności dokonania tej czynności do zawieszenia postępowania odwoławczego (zob. m. in. wyrok z 11.12.1989r., sygn. akt IV SA 872/89, nie publikowany oraz z dnia 07.06.2000r., sygn. akt I SA 972/99, LEX nr 55748; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 436).
Ponieważ obowiązek rozpatrzenia kwestii zawieszenia wystąpił już na etapie postępowania administracyjnego w II instancji, zbędne okazało się zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowoadministarcyjnego z powodu informacji o zgonie W.G. jako jego uczestnika (postanowieniem z dnia [...]). Z tego powodu orzeczono postanowieniem z dnia [...] o podjęciu tego postępowania.
W ocenie Sądu Wojewoda wydając w dniu [...]merytoryczną decyzję o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu I instancji bez uprzedniego rozstrzygnięcia o ewentualnym zawieszeniu postępowania odwoławczego dokonał rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności jego decyzji (na zasadzie art.156 § 1 pkt. 2 kpa).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu administracyjnego będzie zatem uwzględnienie wskazanych wyżej okoliczności.
Ponieważ organ meldunkowy II instancji wydał swoją decyzję z rażącym naruszeniem prawa, przez co wypełnił przesłankę do stwierdzenia jej nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 119 pkt. 1, art. 120 i art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ B. Koś
T.M.