Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] (k.9 akt administracyjnych) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę:
- - odstąpił od wstrzymania inwestorom S. i Z. B. prowadzenia robót budowlanych w budynku gospodarczo-garażowym, ponieważ budowa już została ukończona,
- - odstąpił od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy ponieważ stan jej zaawansowania tego nie wymaga,
- - nałożył obowiązek przedstawienia wskazanych dokumentów i opracowań stanowiących podstawę do zalegalizowania samowoli budowlanej.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu nałożony obowiązek nie został jednak wykonany.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego nakazał S. B., Z. B. oraz T. B. rozbiórkę, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce nr ewid. gruntów [...] przy ul. [...] w K. Uzasadniając organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu [...] listopada 2004 r. ustalono, że obiekt został całkowicie wybudowany przez S., Z. oraz T. B. w 2003 r. i aktualnie jest użytkowany, a właściciele nie posiadają wymaganego pozwolenia na budowę.
Ustalono, że inwestorzy wybudowali przedmiotowy budynek, który na mocy art. 29 prawa budowlanego nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa przedmiotowego – tymczasowego obiektu budowlanego – także wymagała pozwolenia na budowę. Pomimo nałożenia na inwestorów obowiązku przedłożenia w terminie do [...] lutego 2005 r. – zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, oraz w terminie do [...] marca 2005 r. – 4 egzemplarzy projektu przedmiotowego obiektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, skarżący nie wywiązali się z narzuconego obciążenia. Dlatego zgodnie z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego zastosowano przepis art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, w której organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W przewidzianym ustawą terminie inwestorzy złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji wskazując, iż pobudowany przez nich budynek gospodarczo-garażowy nie posiada fundamentów, a więc zgodnie z art. 3 ust. 2 prawa budowlanego nie może być uznany za budynek. Podkreślono, że jedyną funkcją budynku jest przeznaczenie gospodarcze. Wskazano, też na art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 prawa budowlanego zgodnie z którym dopuszcza się budowę parterowych budynków gospodarczych związanych z produkcja rolną o pow. do 35m2 przy rozpiętości konstrukcji do 4,8 m, podczas gdy przedmiotowa konstrukcja ma ok. 29m2, a rozpiętość konstrukcji 4m.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ustosunkował się do argumentów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący podnieśli, że przedmiotowy budynek istnieje od prawie wieku, a przeprowadzono w nim jedynie remont.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r., doręczonym dnia 28 grudnia 2005 r. zawiadomiono Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz J. K. (30.12.2005 r.) i A. K. (2.01.2005 r.) o złożeniu przez skarżących wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o czternastodniowym terminie do złożenia żądania przeprowadzenia rozprawy. J. i A.K. wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ odwoławczy nie żądał przeprowadzenia rozprawy
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadną.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Poza sporem pozostaje, że skarżący nie posiadali decyzji o pozwoleniu na budowę ani też nie dokonali zgłoszenia budowy.
Podniesione przez skarżących na etapie postępowania odwoławczego i skargowego zarzuty dotyczą błędnego ustalenia charakteru przeprowadzonych robót (remont), błędnego uznania przedmiotowego obiektu za "tymczasowy obiekt budowlany" oraz stwierdzenia, iż budowa budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego rozważył czy w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego i na skarżących S., Z. i T. B. nałożono określone w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2005 r. obowiązki. Pomimo upływu wskazanego terminu inwestorzy nie przedstawili dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2,4 oraz ust. 3 prawa budowlanego, wobec czego wydano nakaz rozbiórki.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest m.in. to czy wykonane przez skarżącego roboty stanowiły remont. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Na podstawie przeprowadzonych oględzin oraz w oparciu o złożone przez skarżących oświadczenia ustalono, że "wybudowali oni przedmiotowy obiekt sposobem gospodarczym w 2003 r."(k. 6 akt administracyjnych). Przedmiotowy obiekt został zrealizowany z płyt ogrodzeniowych, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach.
Tymczasem "zarówno budowa, jak i remont obiektów polegający na wymianie elementów konstrukcyjnych, ich części w świetle art. 29 ust. 2 pkt 1 pr. bud. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. IV SA 394/98). Naczelny Sąd Administracyjny za odbudowę uznał zarówno stworzenie nowego obiektu budowlanego w miejsce poprzedniego, jak i roboty budowlane polegające na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu, a także roboty budowlane, w wyniku których powstają nowe elementy (wyrok NSA z dn. 12 kwietnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 2399/98, wyrok NSA z dn. 29 marca 2001 r., sygn. SA/Bk 852/00).
Z protokołu oględzin z dnia [...] listopada 2004r., podpisanego przez skarżących T. i S. B. bez kwestionowania jego treści, wynika jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt budowlany nie ma elementów z wcześniejszego obiektu (ściany boczne z płyt ogrodzeniowych).
T. i S. B. twierdzili też w czasie oględzin, iż wybudowali obiekt sposobem gospodarczym w 2003r. Twierdzenia skarżących zawarte w skardze, iż budynek gospodarczy istniał na działce od wieku nie znajdują podstawy w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Zarówno bowiem z wyrysu mapy ewidencyjnej (przeznaczonego do dokonania wpisu w księgach wieczystych), jak i z treści aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2004r. wynika, że na działce o numerze geodezyjnym nr [...], przy ul. [...] znajdował się jedynie dom mieszkalny. Zatem zarzut skarżących, iż dokonali jedynie remontu istniejącego wcześniej budynku gospodarczego nie mógł zostać uwzględniony.
Za bezzasadny należało też uznać zarzut skarżących, podniesiony na etapie postępowania odwoławczego, iż przedmiotowy obiekt nie może być uznany za budynek, gdyż nie posiada fundamentów. Bowiem "z legalnej definicji obiektu budowlanego wynika, iż tymczasowy obiekt budowlany jest to obiekt budowlany, a więc budynek, budowla lub obiekt małej architektury, posiadający dodatkowe szczególne cechy. Ze względu na te cechy można wyróżnić dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych (...) jednym z nich jest obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem." (Z. Kostka; Prawo budowlane. Komentarz, ODDK, Gdańsk 2005, s. 15)
Później skarżący sami jednak przyznali, iż pobudowany przez nich obiekt jest budynkiem - zauważając, iż art. 29 ust. 1 lit. a prawa budowlanego dopuszcza budowę parterowych budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną – bez pozwolenia.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie zawiera definicji użytych w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a, pojęć "zabudowa zgrodowa" i "działka siedliskowa", należy je zatem rozumieć zgodnie z ich znaczeniem gramatycznym. Przyjąć zatem należy, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa budynku gospodarczego o cechach określonych w tym przepisie, jeżeli obiekt ten ma stanowić uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej –tzn. istniejącej uprzednio zabudowy mieszkalno-produkcyjnej w gospodarstwie rolnym, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Jednakże nie można mówić o uzupełnieniu zabudowy zagrodowej, w sytuacji, gdy na działce znajduje się wyłącznie budynek mieszkalny, brak natomiast jakichkolwiek zabudowań związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (wyrok NSA z dn. 11 grudnia 2003 r., sygn. II SA/Lu 886/02).
Z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2004 r., repertorium [...] nr [...] (k. 3 akt administracyjnych) wynika, iż "działka na której znajduje się przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, a skarżący nie twierdzą nawet, że prowadzili w 2003r. na terenie nieruchomości działalność rolniczą.
Podnieść należy, że nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt spełnia powyższe wymogi, to zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy budowa takiego obiektu wymagała zgłoszenia. Brak wymaganego przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenia na budowę lub zgłoszenia musi w konsekwencji skutkować orzeczeniem o rozbiórce. Należy mieć też na uwadze, że decyzja o nakazie rozbiórki została wydana na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Skarżący bowiem nie wykonali nałożonych na nich przez organ nadzoru budowlanego, w postępowaniu legalizacyjnym, obowiązków.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec o oddaleniu skargi.
/-/ B. Drzazga
MarK