Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. na podstawie art. 90c ust. 2 pkt 1, art. 90d ust. 1-2, 7 i 8, art. 90m ust. 1 i art. 90n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm., zwanej dalej: ustawa), § 3, § 5, § 7 Uchwały Nr 144 Rady Miasta Konina z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Konina (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 249, poz. 3958) oraz Uchwały Nr 124 Rady Miasta Konina z dnia 25 maja 2011r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koninie do prowadzenia postępowania w sprawach przyznawania świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym (Dz.Urz. Woj.WIkp. Nr 204, poz. 3185), upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koninie do prowadzenia postępowania w sprawach przyznawania świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w tym wydawania decyzji administracyjnych przewidzianych ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz postanowień i zaświadczeń, a także art. 104, art. 107, art. 108, art 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] września 2018 r. przez A. G. (zwaną dalej: skarżąca) o udzielenie stypendium szkolnego na uczniów: J. G. i A. G. zmienił decyzję z dnia [...] listopada 2018 nr [...] (zwaną dalej: decyzja pierwotna) przyznającą skarżącej świadczenie w formie stypendium szkolnego dla córek, w ten sposób, że przyznał stypendium szkolne w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności na zakup podręczników i innych pomocy naukowych oraz w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą, w postaci zwrotu poniesionych kosztów dla uczennicy:
- - J. G. na okres: od [...] stycznia 2019 r. do [...] lutego 2019 w wysokości miesięcznej: [...] zł,
- - A. G. na okres: od [...] stycznia 2019 r. do [...] lutego 2019 w wysokości miesięcznej: [...] zł, i odmówił przyznania stypendium szkolnego dla wskazanych uczennic na okres od [...] marca 2019 r. do [...] czerwca 2019 r., a także nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, pozostałe elementy decyzji pierwotnej pozostawiając bez zmian. Powyższe stypendium w łącznej kwocie [...]zł miało zostać przekazane na wskazany przez stronę rachunek bankowy po odebraniu decyzji, w maju 2019 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wywodził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż dochód 4-osobowej rodziny skarżącej wynosił ogółem w miesiącu grudniu 2018 r. – [...] zł, i składały się na niego: zasiłek rodzinny - [...] zł, dodatek mieszkaniowy - [...] zł, wynagrodzenie - [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Dochód rodziny w miesiącu styczniu 2019 r. wyniósł - [...] zł, i składały się na niego: zasiłek rodzinny - [...] zł, dodatek mieszkaniowy - [...] zł, wynagrodzenie - [...] zł, co w przeliczeniu dało kwotę na osobę - [...] zł. Z kolei w miesiącu lutym, marcu, kwietniu i maju 2019 r. dochód rodziny wynosił - [...] zł i składały się na niego: zasiłek rodzinny - [...] zł, dodatek mieszkaniowy - [...] zł oraz wynagrodzenie - [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę: [...] zł, która to kwota przekroczyła, jak podkreślił organ, ustawowe kryterium dochodowe, tj. [...] zł.
Kolejno organ wywodził, że zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy - stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Z kolei w myśl art. 90d ust.7 ustawy o systemie oświaty miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. [...] zł na osobę w rodzinie. W myśl art. 90d ust.8 ustawy miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w ust. 7, jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy, o której mowa w ust. 7, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których z kolei mowa w art. 90 c ust. 2 i 3. W przedmiotowym przypadku - ze zgromadzonych w ramach postępowania materiałów wynikało, zdaniem organu, iż zachodzą przesłanki do udzielenia uczniowi pomocy materialnej w postaci stypendium szkolnego, takie jak: niski dochód na osobę w rodzinie nieprzekraczajacy kryterium dochodowego w miesiącach: grudniu 2018 r. i styczniu 2019 r.
Kolejno organ wywodził, że na podstawie wskazanego dochodu, zgodnie z § 3 ust. 2 Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie miasta K., strona została zakwalifikowana do III grupy dochodowej w miesiącu grudniu 2018 r. i styczniu 2019 r. Ustalono stypendium w wysokości 100 % kwoty określonej w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych tj. [...] zł za miesiąc styczeń i luty 2019 r. Ze względu na przekroczone ustawowe kryterium dochodowe w miesiącu lutym, marcu, kwietniu i maju 2019 r. nie ustalono wysokości stypendium szkolnego na marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2019 r. Jednocześnie organ uznał, że przyznana pomoc w postaci stypendium szkolnego winna być udzielona w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym oraz w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą, poprzez zwrot poniesionych kosztów.
Organ wywodził, że decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. przyznano stronie świadczenie w formie stypendium szkolnego na okres od [...] września 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. Oświadczeniem z dnia [...] września 2018 r., zawartym we wniosku o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego z dnia [...] września 2018 r., strona wyraziła zgodę na zmianę powyższej decyzji w części dotyczącej czasookresu oraz wysokości świadczenia w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych. Organ wskazał, iż w związku z okolicznością, że Miasto K. otrzymało dotację celową na dofinansowanie świadczeń pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym pozwalającą na wypłacenie stypendium na okres od stycznia do czerwca 2019 r., dokonano zmiany decyzji. Zmiany dokonano zgodnie z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Końcowo organ wskazał, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano w oparciu o art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na wyjątkowo ważny interes strony.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniosła A. G. zaskarżając je w całości i zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty w zw. art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, polegającą na przyjęciu, że przekroczenie wartości dochodu o kwotę [...]gr stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku w sytuacji, gdy przekroczenie określonego w przepisach kryterium dochodowego o kwotę pozbawioną z punktu widzenia kosztów wychowania dzieci jakiegokolwiek ekonomicznego znaczenia - nie stoi na przeszkodzie przyznaniu świadczenia na podstawie powołanego przepisu. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego w takim przypadku pozostawałaby bowiem, w ocenie skarżącej, w rażącej sprzeczności zarówno z celem ustawy, jak i z urzeczywistnianymi przez Rzeczpospolitą Polską, zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, zasadami sprawiedliwości społecznej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał ustalony w sprawie stan faktyczny, a następnie przytoczył podstawy prawne wydanej decyzji.
Zdaniem organu w świetle tych regulacji nie budzi wątpliwości, że skoro przyznanie stypendium szkolnego następuje na wniosek składany do 15 września danego roku szkolnego i następuje to na okres 1-10 miesięcy roku szkolnego, to w odniesieniu do konkretnego ucznia co do zasady nie jest możliwe złożenie tego wniosku po wskazanym terminie (z wyjątkiem przewidzianego w art. 90n ust. 7 ustawy uzasadnionego przypadku), jak też kilku wniosków o przyznanie takiego stypendium w ciągu tego samego roku szkolnego (np. po upływie wcześniejszego okresu, na jaki stypendium zostało przyznane). Właściwy organ nie może również rozstrzygać o przyznaniu uczniowi stypendium w danym roku szkolnym kilkoma odrębnymi decyzjami administracyjnymi (np. na kolejne następujące po sobie okresy miesięczne). W sytuacji zatem, gdy ostatecznie rozstrzygnięto o żądaniu strony w wyniku złożonego przez nią wniosku, kolejny wniosek w tej samej sprawie, tj. w odniesieniu do tego samego ucznia nie może być ponownie rozpatrywany na ten sam rok szkolny, nawet gdy dotyczy okresu, na który pierwotnie nie przyznano stypendium.
Kolejno organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu [...] września 2018 r., ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2018 roku, orzeczono o przyznaniu stypendium szkolnego na rok szkolny [...] na okres 1 września - [...] grudnia 2018 r. Podkreślono, że oświadczeniem z dnia [...] września 2018 r., zawartym we wniosku o przyznanie pomocy, strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, w części dotyczącej czasookresu oraz wysokości świadczenia w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych.
Kolejno wskazano, że w związku z przysługującym organowi prawem decydowania o długości okresu przyznania świadczenia dochodzi do modyfikacji (zmiany) sytuacji już ukształtowanej wydaną w tym zakresie decyzją ostateczną, skutkującą wydłużeniem okresu pobierania stypendium. Wyjaśniono, że w praktyce (jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie) bardzo często podyktowane jest to wielkością środków finansowych pozostających w dyspozycji organu przyznającego stypendium szkolne w dacie wydawania decyzji pierwotnej oraz późniejszym pozyskaniem dodatkowych funduszy na ten cel.
Następnie organ, w sposób zbieżny z ustaleniami organu I instancji, przeprowadził wyliczenia dochodu rodziny skarżącej w poszczególnych miesiącach dochodząc do wniosku, iż w miesiącu lutym, marcu, kwietniu i maju 2019 r. dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekraczał ustawowe kryterium dochodowe tj. [...] zł. Zdaniem organu, nie miał on możliwości obniżenia progu dochodowego, który został jasno określony poprzez odesłanie do kwoty zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, i zobligowany był odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia na okres od [...] marca 2019 r. do [...] czerwca 2019 r., zaś podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mogły zatem odnieść skutku. W efekcie spowodowało to, że stypendium szkolne przyznano na okres od [...] stycznia 2019 roku do [...] lutego 2019 roku, a zatem wydłużył się okres przysługiwania stypendium szkolnego. Jednocześnie organ II instancji odmówił przyznania stypendium szkolnego na okres od [...] marca 2019 r. do [...] czerwca 2019 r. w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ powołując się na orzecznictwo sądowe wywodził, że nawet minimalne przekroczenie kwoty kryterium dochodowego niweczy starania o przyznanie świadczenia, bowiem ustawodawca nie powierzył w tym zakresie organom orzekającym tzw. "luzu decyzyjnego".
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. G. zaskarżając decyzję w całości i zarzucając, podobnie jak w odwołaniu, obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty w zw. art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej polegającą na przyjęciu, że przekroczenie wartości dochodu o kwotę [...]gr stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku.
Skarżąca w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i argumentowała, iż wykładnia prokonstytucyjna przepisów jest nie tylko prawem, ale i obowiązkiem każdego sądu. Wykładnia celowościowa nakazuje przy interpretacji przepisów ustawy uwzględniać jej cel.
Skarżąca podkreśliła, że kwota [...]gr, która odpowiada przekroczeniu przez skarżącą kryterium dochodowego stanowi mniej niż 0,03 % tego kryterium. Rzeczywista wartość nabywcza tej kwoty jest żadna i nie odpowiada wartości jakiegokolwiek przedmiotu używanego w szkole. Przekroczenie kryterium dochodowego o taką wartość pozbawiło zaś skarżącą możliwości uzyskania materialnej pomocy państwa w wychowaniu jej dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu.
Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 90d ust. 1 i 2 ustawy stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust.
- 12. Stypendium to może być udzielane uczniom w formie: 1) całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą;
- 2) pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników.
Jak wynika z art. 90d ust. 7 ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Z kolei art. 90d ust. 8 ustawy stanowi, że miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w ust. 7, jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90c ust. 2 i 3.
Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza (aktualnie) kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na to, że art. 90d ust. 7 ustawy nie odsyła do odpowiedniego stosowania art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, a jedynie mówi o kwocie w tym przepisie zawartej. Kwota ta, stanowiąca kryterium dochodowe, jest kwotą zmienną i co jakiś czas aktualizowaną z uwzględnieniem potrzeb obywateli i możliwości państwa. Aktualnie, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi [...] zł, co wynika z § 1 pkt 1 lit. a i b § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz.1358).
Próg dochodowy, wymieniony w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jest tożsamy z progiem dochodowym, o którym mowa w art. 90d ust. 7 ustawy, aby ułatwić jego aktualizację, bez konieczności każdorazowej zmiany tego progu w ustawie o systemie oświaty w przypadku weryfikacji kryteriów dochodowych. Powyższe odesłanie do ustawy o pomocy społecznej jest odesłaniem bardzo konkretnym i nie oznacza ogólnego odesłania do stosowania w sprawach nieuregulowanych ustawą o systemie oświaty przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Ustawa o systemie oświaty przewiduje pomoc materialną dla uczniów i jest to szczególny rodzaj pomocy, przysługujący jedynie osobom uczącym się. Pomoc ta, stanowiąca pomoc materialną, przyznana może zostać w dwóch formach: w formie pomocy o charakterze socjalnym albo motywacyjnym. Pomoc o charakterze socjalnym również ma dwojaką postać: stypendium szkolnego bądź zasiłku szkolnego. Przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie jest stypendium szkolne. Konstrukcja powyższego przepisu wskazuje, aby przesłanka dochodowa i przesłanka wystąpienia okoliczności powodujących trudną sytuację rodzinną, zostały spełnione łącznie. Stypendium szkolne ma charakter okresowy, zatem wypłacane jest w oznaczonej wysokości w sposób powtarzający się przez dany okres czasu. Jak stanowi art. 90d ust. 10 ustawy in principio, stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym.
To z kolei oznacza, że organ właściwy uznaniowo decyduje o tym, na jaki okres czasu stypendium zostanie przyznane - o ile ziszczą się ustawowe przesłanki jego przyznania - dysponując jedynie minimalnymi (miesiąc) i maksymalnymi (10 miesięcy) widełkami jego przyznania.
W sprawie niniejszej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla córek, w formie stypendium szkolnego. Rolą organu w niniejszej sprawie była zatem weryfikacja wniosku pod względem kryterium dochodowego w kontekście nie przepisów ustawy o pomocy społecznej, a jedynie kwoty wymienionej w przepisie tej ustawy. Kwota ta została aktualnie określona na [...] zł na osobę w rodzinie, zatem kwota przypadająca na osobę w rodzinie skarżącej okazała się za wysoka. Organ, nie mając możliwości obniżenia progu dochodowego, który został jasno określony poprzez odesłanie do kwoty zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zobligowany był odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia wobec niewystąpienia łącznie obu przesłanek warunkujących jego przyznanie. Przepisy regulujące materialno-prawne przesłanki przyznawania stypendium szkolnego nie dają bowiem organowi w tym względzie żadnych możliwości decyzyjnych - mają one charakter norm bezwzględnie obowiązujących (iuris cogentis).
Gdyby ustawodawca miał wolę wprowadzenia luzu decyzyjnego przy rozstrzyganiu przez organy o kwestii przyznawania stypendium szkolnego, dałby jej wyraz w stosownym przepisie prawa. W aktualnym stanie prawnym organ nie miał możliwości przyjęcia kryterium innego niż ustawowe, nie mogły zatem odnieść skutku inne podnoszone przez skarżącą okoliczności.
Wyjaśnić jedynie należy w tym miejscu, że Sąd podziela rozważania organu, co do prawidłowości trybu wydania decyzji - na podstawie art. 155 Kpa, nie dopatrując się w tym zakresie żadnych wad formalnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1650/14 z uwagi na fakt, że okres na jaki może zostać przyznane stypendium szkolne pozostawiony został uznaniu administracyjnemu (poprzez ustawowo określoną możliwość jego miarkowania), rodzice dzieci, którym świadczenie nie zostało przyznane na wnioskowany okres, mają możliwość zmiany niekorzystnej dla nich decyzji, w trybie określonym w art. 155 Kpa. Sąd podziela rozważania organów w zakresie prawidłowości zastosowania art. 155 Kpa w niniejszej sprawie.
Jednocześnie Sąd stoi na stanowisku, prezentowanym zresztą również w judykaturze (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1396/07, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), iż stypendium nie przysługuje w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego (art. 90d ust. 1 w zw. z art. 90d ust. 7 ustawy), a wnikliwsze badanie sytuacji materialnej wnioskodawcy nie jest w takiej sytuacji konieczne i celowe. Nie ma podstaw do przyznania stypendium szkolnego, jeżeli wnioskodawca przekracza, nawet nieznacznie, kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Ustawa o systemie oświaty w art. 90d ust. 8 nakazuje bezpośrednio stosować zasady ustalania dochodu określone w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej i nie przewiduje w tym względzie wyjątków.
Sąd, podobnie jak organy, nie kwestionuje trudnej sytuacji skarżącej, zadaniem Sądu jest jednak weryfikacja zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, przy czym nie mogą być brane pod uwagę normy słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd, badając zaskarżoną decyzję uznał, że wydający ją organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co oznacza, że brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 Ppsa).
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 01 czerwca 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).