Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. T. K. wniósł skargę na czynność Okręgowej Izby Radców Prawnych, a konkretnie Rzecznika Dyscyplinarnego czynnego w siedzibie Rady oraz Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, która wyrażała się w odmowie – w dniu [...] czerwca 2020 r. – przyjęcia ustnej skargi do protokołu. Żądając przyjęcia skargi skarżący powołał się na prawa wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46, dalej "rozporządzenie z dnia 8 stycznia 2002 r."), co pozwala uznać, że jego działanie wyjściowo opierało się na regulacjach zawartych dziale VIII "Skargi i wnioski" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. dalej "K.p.a.").
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] reprezentowana przez Wicedziekana, wniosła o oddalenie skargi. Organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z notatki Rzecznika Dyscyplinarnego obrazującej przebieg zdarzenia z dnia [...] czerwca 2020 r.
W piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. T. K. wniósł o oddalenie wniosku dowodowego organu, natomiast sam zwrócił się o przeprowadzenie dowodu z nagrania audio, które załączył do pisma (utrwalił w nim głosowo przebieg zdarzenia z dnia [...] czerwca 2020 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Na wstępie Sąd zaznacza, że przyjął, iż przedmiotem skargi jest odmowa przyjęcia ustnej skargi do protokołu, czyli realizacji czynności, o której mowa w § 5 i 6 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2002 r. i w trybie tam wskazanym. Podkreślić w tym miejscu należy, że w szerszym ujęciu zaskarżony akt mieści się tym samym w sferze aktów i czynności objętych regulacjami działu VIII K.p.a.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- - decyzje administracyjne;
- - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
- - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której skarga została wniesiona na odmowę podjęcia czynności w trybie uregulowanym w rozporządzeniu z dnia 8 stycznia 2002 r., a więc czynności, która mieści się w dziedzinie szeroko rozumianej aktywności podmiotów publicznych dotyczących skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII K.p.a.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że skarżący skarży czynność konkretnie w postępowaniu ze skargi powszechnej, czyli środka, jaki każdy zainteresowany może złożyć w sytuacji, gdy jest niezadowolony z działania organu.
Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi.
W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, a także działania organów podejmowane w ramach procedury (trybu) rozpatrywania takich skarg, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga T. K. na odmowę przyjęcia jego skargi (powszechnej) do protokołu przez przedstawicieli Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] co miało miejsce [...] czerwca 2020 r., jest z całą pewnością skargą złożoną na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego.
Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni akt niepodlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.
/-/ J. Szuma