Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. P. J. (dalej jako strona lub skarżący) zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] (Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych przy Urzędzie Miasta [...]) o udostępnienie kopii dokumentów potwierdzających historię auta marki [...] o numerze rej. [...] – kopii umowy sprzedaży pojazdu zawartej pomiędzy p. A. L., poprzednią właścicielką a [...] sprzedawcą oraz dokumentu rejestracyjnego (tzw. [...]).
Skarżący podał, że auto zostało zarejestrowane na p. A. L. [...] grudnia 2016 r., jako pierwszą właścicielkę w Polsce. Wskazał, że w posiadanie przedmiotowego samochodu wszedł za pośrednictwem Salonu [...] w [...]. Auto zostało zarejestrowane na jego nazwisko dnia [...] września 2018 r. Skarżący wskazał, że ww. dokumenty niezbędne są do przedłożenia potencjalnemu nabywcy celem udokumentowania historii auta. Próba uzyskania informacji na podstawie identyfikatora [...] w zakresie eksploatacji i serwisowania pojazdu w [...] nie powiodła się.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wskazano skarżącemu, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. Poz. 2096 ze zm. dalej k.p.a.), strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ wskazał, że stroną postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu była pani A. L., która przedłożyła wtenczas kopię dowodu własności pojazdu jak i [...] kartę pojazdu. Skarżący zas stroną tego postępowania nie był. Organ wskazał, ze jedynie pani L., jako strona postępowania, może wnieść o udostępnienie dokumentów, a skarżący winien zwrócić się bezpośrednio do niej.
Następnie do organu wpłynęło kolejne pismo skarżącego z [...] lipca 2019 r. zatytułowane "odwołanie", w którym skarżący ponownie wniósł o udostępnienie mu ww. dokumentów.
W odpowiedzi na ww. pismo (organ wskazał, że z uwagi na brak przymiotu strony nie może udostępnić skarżącemu wnioskowanych dokumentów.
W dalszym toku postępowania skarżący złożył również wniosek o udostępnienie informacji publicznej (k.
- 30) jak i skierował kolejne pisma do Urzędu Miasta [...] domagając się wydania dokumentów pojazdu (k. 29, 28, 24, 19).
Pismem z dnia [...] września 2019 r. (mylnie skierowaną bezpośrednio do sądu, przekazaną do sądu przez organ [...] września 2019 r).P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę "na postanowienie Prezydenta Miasta [...] o odmowie udostępnienia [...] karty pojazdu. Uzasadniając skargę argumentował, że [...] karta pojazdu wskazuje kolejnych właścicieli pojazdu, tak jak książka pojazdu w Polsce. Istotą tego dokumentu jest zachowanie przejrzystości w obrocie samochodami. Zdaniem skarżącego organ był zobowiązany do udostępnienia mu wnioskowanej [...] karty pojazdu.
W odpowiedzi na skargę z [...] września 2019 r. organ wskazał, że skarga P. J. nie dotyczy postanowienia Prezydenta Miasta [...], tylko czynności- odmowy udostępnienia dokumentów (karty pojazdu), z uwagi na fakt ze skarżący nie był stroną w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 2 p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na enumeratywnie wyliczone w tym przepisie akty i czynności organów administracji publicznej, a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez te podmioty.
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego przysługuje na decyzje administracyjne, niektóre postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak wynika natomiast z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 u.p.p.s.a., skarga na bezczynność może dotyczyć wyłącznie spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 u.p.p.s.a. oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego oraz innym wskazanych w tym przepisie procedur.
Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).
Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega właściwości sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu lub czynności, względnie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W omawianej sprawie P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę "na postanowienie Prezydenta Miasta [...]" o odmowie udostępnienia [...] karty pojazdu.
Należy podkreślić, że w odpowiedzi na żądanie skarżącego organ udzielił informacji o niemożności udostępnienia dokumentu znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej w formie pisma, a nie postanowienia. Pismo to nie ma cech pozwalających na zakwalifikowanie go jako postanowienia organu.
Żądanie umożliwienia stronie wglądu do akt może być załatwione dwojako – poprzez czynność materialnotechniczną w postaci udostępnienia stronie akt lub wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia na podstawie art. 74 § 2 KPA. Przepis ten dotyczy wszystkich przypadków odmowy realizacji żądania strony przewidzianych w art. 73 KPA. Wydanie postanowienia nastąpić powinno w każdym przypadku, w którym organ odmawia udostępnienia akt czy też sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów bez względu na przyczynę tej odmowy. (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28-02-2017, sygn.II OSK 2811/15).
Z tego więc względu czynność opisana w skardze nie podlega kontroli sądu administracyjnego., co w konsekwencji obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.