Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia [..] Nr [..] utrzymało w mocy decyzje Starosty z dnia [..] Nr [..] o wymierzeniu Gminie administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 1.717.762,35 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 44 drzew rosnących na terenie stanowiącym mienie gminne.
Dnia 2 maja 2007r. Gmina wystąpiła z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o rozłożenie na raty wymierzonej kary pieniężnej i jednocześnie złożyła taki wniosek.
Starosta postanowieniem z dnia [..] odmówił przywrócenia uchybionego terminu uznając, że uchybienie miało zawiniony charakter.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu zażalenia Gminy na odmowę przywrócenia terminu – postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007r. uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie uznając, że przewidziany w art. 88 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze. zm.) termin do złożenia wniosku o rozłożenie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia jest terminem prawa materialnego i tym samym nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a.
Gmina wniosła na to postanowienie skargę do Sądu, domagając się stwierdzenia jego nieważności bądź też uchylenia i przekazania sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącej błędne było zakwalifikowanie omawianego terminu do terminów prawa materialnego. Oznaczałoby bowiem, że "o przywrócenie tego terminu nie może wystąpić także osoba samotna, która po otrzymaniu decyzji uległa wypadkowi i przez ponad 2 tygodnie leżała w szpitalu nieprzytomna".
Skarżąca zwalczała również zasadność umorzenia postępowania twierdząc, że nie można uznać postępowania z bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a, skoro istnieje przedmiot decyzji, podmiot zobowiązany do jej wykonania a obowiązujące przepisy przewidują określone warunki realizacji decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Organ odwoławczy trafnie stwierdził, że instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i 59 k.p.a. jest instytucją prawa procesowego. Oznacza to, że na podstawie wskazanych przepisów mogą być przywracane terminy procesowe, których uchybienie powoduje jedynie bezskuteczność czynności procesowej, nie zaś terminy prawa materialnego, których uchybienie wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 1994r. sygn. akt SA/Ka 1230/94 "o charakterze przepisu i terminie nie przesądza tylko okoliczność, w jakiej ustawie przepis statuujący dany termin się znajduje. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy ustawa taka – oprócz przepisów Prawa materialnego – zawiera również przepisy proceduralne. Dla oznaczenia charakteru danego przepisu istotne znaczenie ma zawsze przedmiot i treść danego przepisu prawnego".
W myśl przepisu art. 88 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) na wniosek złożony w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia stała się ostateczna, karę można rozłożyć na raty na okres nie dłuższy niż 5 lat. Zakreślenie w omawianym przepisie terminu do wszczęcia – na wniosek adresata decyzji – odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie rozłożenia na raty kary pieniężnej wymierzonej ostateczną decyzją wskazuje na jego proceduralny charakter. Złożenie bowiem w zakreślonym terminie wniosku powoduje skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61 § 1 i § 3 k.p.a.), zaś złożenie wniosku po terminie powoduje jego bezskuteczność. Omawiany przepis art. 88 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody nie określa materialnych skutków niezachowania terminu w postaci wygaśnięcia uprawnienia do ubiegania się o rozłożenie ostatecznie orzeczonej kary pieniężnej na raty.
Reasumując uznać należy, że – wbrew stanowisku organu drugiej instancji - termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 88 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a.
W konsekwencji brak było podstaw do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Wprawdzie organ drugiej instancji tego wyraźnie nie zaznaczył, ale jest oczywiste, że przedmiotem umorzenia było postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, nie zaś – jak przyjmuje strona skarżąca – postępowanie w sprawie wniosku o rozłożenie na raty. To ostatnie postępowanie administracyjne może zostać skutecznie wszczęte dopiero po ostatecznym przywróceniu uchybionego przez Gminę terminu do złożenia wniosku.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, art. 152 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska
MP