Uzasadnienie
Starosta P. decyzją [...] stycznia 2002 r. nr [...] odmówił skarżącemu I. N. przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Uzasadniając decyzję wskazano, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. dnia [...] grudnia 2001 r. uzyskując status bezrobotnego i uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Dnia [...] grudnia 2001 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z uwagi na ponad 34-letni okres uprawniający do zasiłku oraz pracę w warunkach szczególnych. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej warunki do przyznania statusu i zasiłku dla bezrobotnych, jeśli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn co najmniej 35 lat lub 30 lat i w tym co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Podkreślono, że na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 34 lata i 9 miesięcy, w tym 8 lat i 8 miesięcy pracy w warunkach szczególnych.
Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując iż nieprawidłowo ustalono staż pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Skarżący podkreślił, że uznaje za krzywdzący fakt nieuznania czasu pracy od 1 czerwca 1979 r. do 31 sierpnia 1989 r. w Z. S. O."P." za okres pracy w warunkach szczególnych. Skarżący wyjaśni, że we wskazanym okresie był zatrudniony jako galwanizer, zaś mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 7, poz. 43 ze zm.) pracę tą zakwalifikowano do prac w warunkach szczególnych. Skarżący wyjaśnił, też że wobec likwidacji zakładu "P" nie jest on w stanie uzupełnić brakującej dokumentacji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieni decyzji wyjaśniono, że na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów ustalono, że skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 34 lata 9 miesięcy i 25 dni, w tym 8 lat i 8 miesięcy pracy w warunkach szczególnych uznanych przez ZUS. Wyjaśniono, że nie zaliczono skarżącemu okresu pracy od 1 czerwca 1979 r. do 31 sierpnia 1989 r. w Z. S. O. "P."w P. z powodu braku odpowiedniej dokumentacji. Zaliczeniu nie podlega też okres pracy od 5 października 1992 r. do 30 czerwca 2001 r. w firmie "G." J. M. s.c. Wskazano, że zgodnie z § 2 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów. W sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach potwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie pracy oraz w świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach. Wyjaśniono, też że przepisy cytowanego rozporządzenia nie znajdują zastosowania do osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek.
Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody, w której powołał się na fakty, wskazywane wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym zważył, co następuje
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. Zm.).
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zaliczenie czasu pracy wykonywanej przez pracownika, na stanowisku pracy w szczególnych warunkach u pracodawcy prywatnego, jako warunku nabycia przez niego prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach na podstawie świadectwa pracy i list płac.
Rozstrzygnięcie wyłączające zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego, w odniesieniu do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców, należy uznać za błędne.
Stosownie do treści art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające 34 lata, 9 miesięcy i 25 dni, w tym 8 lat i 8 miesięcy pracy w warunkach szczególnych. Okres zatrudnienia skarżącego od 5 października 1992 r. do 30 czerwca 2001 r. został potwierdzony świadectwem wystawionym przez pracodawcę prywatnego – firmę "G." J. M. s.c. Organy pierwszej i drugiej instancji błędnie przyjęły, że pracy świadczonej w prywatnych zakładach nie można zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych. Takie stanowisko organów obydwu instancji stoi w sprzeczności z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r., sygn. III RN 25/99, który rozstrzygnął, iż "przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców." Podobne stanowisko uznające, że "do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być wliczone także okresy zatrudnienia u prywatnych pracodawców na podstawie umów o pracę na czas określony" zostało wyrażone w wyroku SN z dnia 15 listopada 2000 r., sygn. II UKN 39/00 i w ocenie Sądu zasługuje ono na uwzględnienie.
W odniesieniu do niezaliczonego skarżącemu do okresu pracy w szczególnych warunkach, zatrudnienia w Z. S. O. "P." – z braku stosownych zaświadczeń – organ obowiązany jest poczynić ustalenia dotyczące rodzaju i wymiaru zatrudnienia w warunkach szczególnych. Zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Takiego postępowania zabrakło przed organem odwoławczym, mimo iż w toku postępowania padł konkretny zarzut ze wskazaniem nazwy nieistniejącego zakładu. W swoich orzeczeniach oba organy uwzględniały przy obliczaniu tego okresu jedynie te świadectwa, gdzie występowało wyraźne określenie pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. W okresie zaliczonym przez organ do pracy w szczególnych warunkach (zatrudnienie w "K.-R.") skarżący podobnie, jak w okresie zatrudnienia w Z. S. O. "P." wykonywał zawód galwanizera. W odniesieniu do okresu zatrudnienia w Z. "P." skarżący nie posiada jednak świadectwa, w którym występowałoby wyraźne określenie pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach.
Nie wzięto też pod uwagę zarzutu skarżącego, iż Z. S. O. "P." już nie istnieją i w związku z tym skarżący nie może uzyskać uzupełniającego wpisu. Należy przyjąć, że nie ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, organ naruszył treść art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.), wskazujący na to, iż to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.
/-/ B.Popowska /-/ E. Makosz – Frymus /-/ M.Dybowski
JFS
Zarządzenie
- 1. Notować.
- 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:
- – skarżącemu wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego,
- – organowi.
- 3. Akta przedłożyć za 30 dni od doręczenia.