Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. - dalej PINB decyzja z dnia [...].07.2008 r. działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz zezwolił na wznowienie robót budowlanych objętych tym projektem oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu objętego przedmiotowym projektem.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w toku kontroli ustalono, iż roboty prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego decyzją z [...].04.2006 r. projektu budowlanego, polegające na realizacji jednorodzinnego budynku mieszkalnego wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę. Postanowieniem z [...].10.2006 r. PINB wstrzymał prowadzenie wspomnianych robót, a następnie decyzją z dnia [...].02.2007 r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek: przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót i użytych materiałów, sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego; wykonania koniecznych robót budowlanych; sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Jednak wskutek wszczętego z urzędu postępowania, w dniu [...].09.2007 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu - dalej WINB stwierdzi nieważność decyzji PINB z [...].02.2007 r. Wobec wykonania obowiązków PINB decyzją z dnia[...].07.2007 r. zatwierdził przedstawiony projekt budowlany zamienny, a następnie w dniu [...].10.2007 r. WINB uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W następnej kolejności postanowieniem z dnia [...]10.2007 r. PINB ponownie wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót i nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przestawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych.
Na podstawie przedłożonych dokumentów PINB stwierdził, że projekt nie zawiera rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wnieśli skarżący podnosząc, że przedstawiona przez inwestora linijka słońca w projekcie budowlanym jest nieprawidłowa, a projektowany obiekt zacieni ich budynek. W ocenie skarżących proponowana rozbudowa tarasu graniczącego z ich działką, w przyszłości uniemożliwi im rozbudowę ich budynku.
W dniu [...].08.2008 r. WINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...]07.2008 r., wyjaśniając, że nowoprojekowany budynek nie pogorszy nasłonecznienia budynku skarżących. Wskazano, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje brak zgody skarżących na istnienie tarasu graniczącego z ich budynkiem. W ocenie organu II instancji podzielić należało stanowisko PINB, co do tego, że przedłożony projekt zamienny odpowiada wymogom przepisów prawa.
W skardze do sądu administracyjnego powtórzono zarzuty odwołania podnosząc, że przedstawiona przez inwestora linijka słońca w projekcie budowlanym jest nieprawidłowa, a projektowany obiekt zacieni ich budynek, proponowana rozbudowa tarasu graniczącego z ich działką, w przyszłości uniemożliwi im rozbudowę ich budynku, a inwestorom nie nakazano usunięcia szkód po pracach rozbiórkowych.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż podnoszono w skardze przyczyn.
Materialnoprawną podstawę decyzji PINB stanowił art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z mocy, którego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ - przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zasadą jest, że projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę, stając się integralną częścią tej decyzji. Czynności podejmowane na etapie projektowania obiektu budowlanego muszą być zgodne z prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ analizuje projekt budowlany w kontekście jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, wymaganiami ochrony środowiska, zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Dopiero, gdy inwestor spełni przewidziane prawem wymogi organ wydaje decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu zmian objętych projektem zamiennym.
W niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzją z dnia [...].04.2006 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na realizację budynku mieszkalnego. W trakcie realizacji inwestycji stwierdzono jednak odstępstwo od projektu zatwierdzonego decyzją z [...]04.2006 r., polegające na zmianie wymiarów ław fundamentowych oraz wykonaniu kondygnacji piwnicznej w części budynku znajdującej się w granicy z działką sąsiednią, pod tarasem, w związku z czym powiększeniu uległa powierzchnia i kubatura budynku. Stwierdzone istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc wymagało decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Podkreślić należy, że prowadzone w trybie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego postępowanie ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Projekt budowlany zamienny obejmuje, więc wyłącznie zakres robót dotkniętych samowolnym odstępstwem od zatwierdzonego decyzją z [...].04.2006 r. projektu budowlanego. Stąd poza sferą rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostają zgłaszane przez skarżących zarzuty dotyczące nieprawidłowości linijki słońca. Ewentualne zastrzeżenia dotyczące norm nasłonecznienia przesądzone zostały w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Skorzystanie z trybu odwoławczego jest prawem, a nie obowiązkiem strony, która nie zgadza się z decyzją pierwszoinstancyjną.
Skarżący byli stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, z akt administracyjnych sprawy wynika też, że w 2006 r. zgłaszali oni swoje wątpliwości w sprawie analizy zacienienia, a w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zawarto prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym.
Natomiast, stwierdzone odstępstwo - polegające de facto na wykonaniu ław fundamentowych oraz ścian fundamentowych pod całym budynkiem wraz ze ścianami zejścia do piwnicy - nie wpływa na zmianę w zakresie norm nasłonecznienia przyjętych w pozwoleniu na budowę.
Bez wątpienia jednak, obowiązkiem organu w niniejszej sprawie nie było automatyczne zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. W myśl art. 35 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, do organu należy sprawdzanie rozwiązań projektowych. Tymczasem, na brak zgodności przedłożonego projektu zamiennego z decyzją ustalającą warunki zabudowy dla spornej inwestycji wskazuje proste zestawienie danych w zakresie maksymalnej powierzchni zabudowy działki. Ustalając warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji spornego budynku mieszkalnego organ wskazał, iż maksymalna powierzchnia zabudowy powinna wynosić 30%. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z [...].04.2006 r. powierzchnia zabudowy wynosiła [...]m² stanowiąc jednocześnie [...]% powierzchni zabudowy.
Natomiast wskazana w zamiennym projekcie powierzchnia zabudowy ustalona została na [...]m², stanowiąc jednocześnie według projektanta [...]% powierzchni działki. Prawidłowość tych obliczeń podważają w sposób oczywisty ustalenia organu, spisane w protokole oględzin przedmiotowego budynku mieszkalnego przeprowadzonych [...].01.2007 r. Z treści protokołu wynika, bowiem że PINB stwierdził "istnienie pomieszczenia poniżej poziomu tarasu (...). Pomieszczenie ma charakter gospodarczy. Na stropie pomieszczenia znajduje się taras o wymiarach 3,42mx7,36m". Potwierdzenie tych spostrzeżeń wydaje się stanowić notatka służbowa sporządzona [...].10.2006 r., dotycząca obliczeń powierzchni zabudowy, potwierdzająca, iż zatwierdzona projektem budowlanym zamiennym (sporządzonym w październiku 2006 r.) powierzchnia zabudowa wynosi [...]m², stanowiąc jednocześnie [...]% powierzchni działki. Orzekające w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do tych ustaleń.
Nie wyjaśniono dlaczego w zestawieniu dwóch przeciwstawnych dowodów organ dał wiarę jednemu z nich, odmawiając jednocześnie wiary drugiemu. W rezultacie podjęte rozstrzygnięcie wydaje się być dowolne. Powierzenie, bowiem obowiązku sporządzenia projektu budowlanego osobie posiadającej odpowiednie wykształcenie i wpisanej do centralnego rejestru osób posiadających stosowne uprawnienia, nie zwalnia organu z obowiązku kontroli tego projektu. Wydaje się, że budowa piwnicy pod tarasem skutkować powinna zaliczeniem powierzchni tarasu do tak zwanej powierzchni zabudowy działki. Takiej operacji matematycznej organ nie wykonał.
Odnosząc się w ostatniej kolejności do żądania usunięcia przez inwestora szkód poczynionych w toku prac rozbiórkowych wyjaśnić należy, że uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego rozwiązanie polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Jeżeli w ocenie skarżących, w toku prac rozbiórkowych prowadzonych przez inwestora ponieśli oni szkody i ich intencją jest uzyskanie rekompensaty z tego tytułu, to wyjaśnić należy, że w tym zakresie mogą oni dochodzić swych praw przed sądem powszechnym. Podnoszone w tym zakresie zarzuty nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiot kontroli Sądu wyznaczały, bowiem granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów konieczne było uchylenie decyzji organu obu instancji.
Przy ponowny rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie, więc ponowne poczynienie ustaleń w zakresie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zweryfikowanie obliczeń przedstawionych w notatce służbowej z dnia [...]10.2006 r. i spostrzeżeń zawartych w protokole oględzin z obliczeniami przedstawionymi w projekcie zamiennym z października 2006 r. W przypadku ustalenia, że powierzchnia zabudowy przekracza 30 % organ winien stwierdzić sprzeczność projektu zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w pkt. I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pkt III wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
/-/ W.Batorowicz /-/ M.Kwiecińska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
MK