Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 14.03.1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 90 z 1998r., poz. 575) i art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zarządził aby przedsiębiorcy V. i D. B. doprowadzili do właściwego stanu sanitarno- technicznego podłogę w punkcie małej gastronomii położonym w P. u zbiegu ul. [...] i Pl. [...] (pkt. I decyzji) i obciążył wyżej wymienionych przedsiębiorców kosztami kontroli przeprowadzonej w dniu 5.12.2002 roku w kwocie 62,10 złotych (pkt. II decyzji). Jednocześnie organ sanitarny I instancji ustalił i określił w decyzji termin wykonania zarządzenia określonego w pkt. I do dnia [...] roku, a w pkt. II w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że w toku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 5.12.2002 roku w punkcie małej gastronomii należącym do V. i D. B. stwierdzono zniszczoną, zarwaną podłogę, co nie zapewnia prawidłowych warunków sanitarno-higienicznych i stanowi to naruszenie przepisu art. 27 ustawy z dnia 11.05.2001 roku o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634) oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28.02.2000 roku w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji i obrocie środkami spożywczymi i używkami i substancjami dodatkowymi dozwolonymi (Dz.U. Nr 30, poz. 377 z późn.zm.).
Pismem z dnia 24.01.2003 roku V. i D. B. wnieśli odwołanie. Wyjaśnili, iż w toku przeprowadzonej kontroli byli nieobecni i według ich wiedzy podłoga była w stanie właściwym. Przyznali, iż błędem pracownika było pokrycie wykładziny kartonem, ale wynikało to z konieczności ochrony podłogi przed wnoszeniem do punktu gastronomii błota pośniegowego z ulicy.
Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] roku nr [...] działając na podstawie przepisów art. 27 ust. 1 i art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14.03.1985 roku (t.j. Dz.U. z 1998r. Nr 90. poz. 575 z zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące pkt. I zaskarżonej decyzji i utrzymał w mocy obowiązek wykonania pkt. II decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wniesionym odwołaniem przeprowadzono w dniu 21.02.2003 roku kontrolą obiektu w wyniku, której stwierdzono wykonanie zarządzenia polegającego na doprowadzeniu do właściwego stanu sanitarno-higienicznego podłogi, co nastąpiło w trakcie remontu wykonanego w końcu grudnia 2002 roku. Ponieważ w wyniku kontroli odbytej w dniu 5.12.2002 roku stwierdzono naruszenie wymogów higienicznych, słuszne było obciążenie przedsiębiorców kosztami przeprowadzonej kontroli.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego V. i D. B. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji jako niezgodnych z prawem. Skarżący podnieśli, iż postępowanie odwoławcze nie powinno być umorzone, albowiem nie można przyjąć, że stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt wykonania przez skarżących nałożonego obowiązku - naprawienie podłogi. Zarzucili, że nie zostali poinformowani o prowadzonym przez organ sanitarny I instancji postępowaniu i wynikach kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje:
Skarga jest zasadna.
Niniejsza skarga zainicjonowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25.07.2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw.
Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził w działaniu organów administracji II i I instancji szereg istotnych naruszeń o charakterze procesowym.
Słuszny okazał się zarzut skarżących naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 138 § 1 pkt. 3 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Postępowanie odwoławcze w zakresie pkt. I decyzji organu sanitarnego pierwszej instancji mogłoby zakończyć się decyzją o umarzaniu postępowania, gdy postępowanie to stałoby się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa).
Postępowanie odwoławcze nie staje się bezprzedmiotowe w sytuacji gdy strona wykonała obowiązek nałożony w decyzji nieostatecznej i nie cofnęła złożonego odwołania. Nałożenie bowiem na stronę w decyzji wykonania obowiązku z niej wynikającego w ściśle określonym terminie, zobowiązuje stronę do zachowania zgodnego z treścią decyzji nieostatecznej, niezależnie od prawa jej zaskarżenia w trybie odwołania.
Organ odwoławczy winien był rozpatrzyć sprawę merytorycznie w odniesieniu do zarzutów sprawy zawartych w odwołaniu.
Istotnym naruszeniem prawa jest działanie organów sanitarnych obu instancji z pominięciem przepisu art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwość im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Odstępstwo od wyrażonej zasady wysłuchania stron (art. 10 § 2 kpa) może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy załatwienie danej sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę.
W toku prowadzonego postępowania organy sanitarne nie wykazały przesłanek określonych art. 10 § 2 kpa.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie prawo strony do zajęcia stanowiska wobec całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i żądań koreluje z kategorycznym obowiązkiem leżącym po stronie organu prowadzącego postępowanie polegającym na konieczności poinformowania strony o wszczęciu postępowania, pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia oraz we wstrzymaniu się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminu) złożenia oświadczenia. Termin zakreślony stronie do zapoznania się z dowodami winien być przy tym terminem realnym, umożliwiającym danie stronie odpowiedniego czasu do ustosunkowania się do tegoż materiału dowodowego.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził brak dowodów o pouczeniu V. i D. B. (każdego z osobna) o prawie do wypowiedzenia się wyznaczonym terminie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w szczególności strony nie zapoznano z ustaleniami kontroli i protokołami kontroli z dnia [...] roku i z dnia [...] roku, nie pouczono strony o możliwości wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie i prawie zgłoszenia wniosków dowodowych.
Zdaniem Sądu organy obu instancji dokonały naruszenia prawa (art. 10 § 1 kpa) stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa.
Jednocześnie Sąd zauważa, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji są lakoniczne i nie odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 kpa, albowiem uzasadnienie prawne decyzji ogranicza się jedynie do wskazania podstawy prawnej nie zawiera natomiast jej wyjaśnienia. Brak jest także w aktach administracyjnych dowodów świadczących o prawidłowym doręczeniu decyzji przez organy sanitarne stronie (art. 39 kpa).
Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji publicznej obu instancji winny zapewnić stronie czynny udział na każdym etapie postępowania, z uwzględnieniem zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, wydane decyzje uzasadnić zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 kpa i doręczyć każdemu z przedsiębiorców osobno na adres zamieszkania lub wskazany przez stronę (art. 39 kpa).
Mając na uwadze wskazane naruszenia prawa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b i c, art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z zm.).
/-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska
T.M.