Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] 2010 r. o ustaleniu H. D. odpłatności za pobyt dziecka E. D. w rodzinie zastępczej. Decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej w dniu 6 września 2010 r. W dniu 23 września 2010 r. (data stempla pocztowego) H.D. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu zaskarżenia ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 października 2010 r. odmówił zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił dla H. D. adwokata z urzędu. (k. 18- 19 akt sądowych II SO/Po 14/10). Pismem z dnia 9 listopada 2010r., doręczonym w dniu 15 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu poinformował adw. A. M.-P. o wyznaczeniu jej przez Okręgową Radę Adwokacka w P. jako pełnomocnika z urzędu dla H. D. W dniu 22 listopada 2010 r. adw. A. M.-P. w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła w imieniu H. D. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik wyjaśniła, iż o ustanowieniu jej pełnomocnikiem skarżącej dowiedziała się z pisma Sądu w dniu 15 listopada 2010 r. Jej zdaniem w przedmiotowej sprawie należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu Sadu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000r sygn. akt I CZ 62/00, w świetle którego przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji.
Zdaniem pełnomocnika za dzień w którym ustała przyczyna wniesienia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a,.) należy przyjąć dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywista możliwość wniesienia tego środka odwoławczego, ale nie później jednak niż miesiąc licząc od dnia zawiadomienia do o ustanowieniu pełnomocnikiem strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Jak słusznie zauważył autor wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd może na wniosek strony przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, któremu strona uchybiła bez swojej winy. W art. 86 i 87 p.p.s.a. zostały wskazane przesłanki, których łączne zaistnienie jest warunkiem uwzględnienia wniosku. Należy do nich uprawdopodobnienie przez stronę braku winy uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności.
Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z treścią art. 88 sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu zaczyna biec od ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej zachowania terminu do dokonania czynności. W rozpatrywanej sprawie ustanie tej przeszkody nastąpiło w momencie uzyskania przez adw. A. M.-P. w dniu 15 listopada 2010 r. wiadomości, iż została wyznaczona jako pełnomocnik z urzędu H. D. Od tego momentu wyznaczony pełnomocnik był, zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a, upoważniony do dokonywania w imieniu swojego mandanta wszelkich czynności w sprawie i miał rzeczywistą możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z tą skargą.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarga na akty lub czynności organów administracji wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego różni się znacząco od skargi kasacyjnej przysługującej od orzeczeń tego sądu, wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która musi spełniać dodatkowe wymogi formalne. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy administracyjne I instancji są zobowiązane do rozstrzygania w granicach skargi nie będąc związanymi zawartymi w niej zarzutami i wskazaną podstawą prawną. W stosunku do skarg wnoszonych do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie znajduje zastosowania wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. Wymóg taki odnosi się natomiast do skargi kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zgodnie z art. 188 p.p.s.a. co do zasady rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Te dodatkowe wymagania formalne wobec skargi kasacyjnej mogą, uzasadniać odstąpienie od literalnej wykładni art. 87 p.p.s.a. przy rozpatrywaniu wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocników z urzędu, którzy nie uczestniczyli w postępowaniu przed sądem I instancji i zostali ustanowieni w celu sporządzania skargi kasacyjnej. (por. postanowienia NSA z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 2228/09)
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem wniosku jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji, wobec której przygotowanie, sporządzenie oraz uzupełnienie jest znacznie mniej sformalizowane, niż sporządzenie skargi kasacyjnej. Skarżący, jak i jego pełnomocnik mogą również już po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, zwrócić się do sądu administracyjnego o rozważenie z urzędu innych – aniżeli wskazane w skardze – okoliczności i zarzutów. Dlatego zdaniem Sądu nie ma podstaw do odstąpienia od wykładni literalnej art. 87 p.p.s.a.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie ostatnim dniem do złożenia wniosku o przywrócenie terminu był dzień 22 listopada 2010 r. Jakkolwiek rozpatrywany wniosek został złożony wraz z skargą w siedzibie sądu w tym właśnie dniu, to należy zauważyć, iż z godnie z treścią art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż opisana w przepisie art. 54 §1 p.p.s.a. zasada wnoszenia skargi do sądu za pośrednictwem organu administracji oznacza, że w przypadku wniesienia jej bezpośrednio do sądu, winien on przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania (złożenia) skargi przez sąd do właściwego organu administracji (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004r., IV SA/GL 647/04, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 września 2009 r, III SA/Łd 427/09 oraz postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2009 r. II OSK 1918/08, wszystkie orzeczenia opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Należy stwierdzić, iż analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu. W takim wypadku o zachowaniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do niesienia skargi, będzie decydowała data nadania (złożenia) wniosku przez sąd do właściwego organu administracji.
W związku z powyższym, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, Sekretariat Wydziału II pismem z dnia 23 listopada 2010 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Poznaniu wniosek pełnomocnika H. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2010 nr SKO-PS-4040-T/713/10 jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu. Jak wynika z książki nadawczej Biura Podawczego tut. sądu ww. pismo wraz z skargą zostało nadane w dniu 24 listopada 2010 r. (k. 18 i 19 akt sądowych).
W tej sytuacji dzień 24 listopada 2010r. należało uznać za dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co oznacza, iż przekroczony został ustawowy terminu do jego skutecznego złożenia, który upływał w dniu 22 listopada 2010 r. W konsekwencji wniosek należało na podstawie art. 88 p.p.s.a odrzucić, jako wniesiony po terminie.
/-/ J. Zieliński