Uzasadnienie
W dniu 25 listopada 2010 r. P. G. złożył bezpośrednio w siedzibie Sądu skargę na niewykonanie przez Prezydenta Miasta P. wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność wraz z wnioskiem o ukaranie grzywną.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II SAB/Po 11/10) zobowiązał Prezydenta Miasta P. do wydania w terminie 1 miesiąca orzeczenia w sprawie wniosku skarżącego z dnia 20 października 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, położoną w P., zapisaną w KW nr [...]. Zobowiązany organ nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i do dnia złożenia skargi nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący podkreślił, iż po wydaniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r. organ był wielokrotnie wzywany do wydania orzeczenia o czym świadczą załączone do skargi kopie pism pełnomocnika skarżącego, adresowanych do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. z dnia 5 sierpnia 2010 r., 27 października 2010 r. oraz 4 listopada 2010 r.
Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, iż akta wraz z prawomocnym wyrokiem sądu z dnia 23 kwietnia 2010 r. otrzymał w dniu 7 lipca 2010 r. i z przyczyn obiektywnych nie był w stanie dochować miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W sprawie wystąpiła konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości i w tym celu organ powołał rzeczoznawcę majątkowego T.S. W toku postępowania, po zapoznaniu się ze sporządzonym przez wymienionego wyżej rzeczoznawcę operatem, strona skarżąca złożyła w dniu 29 września 2010 r. operat szacunkowy sporządzony przez innego rzeczoznawcę majątkowego – M. K. konieczność ocenienia przedłożonego operatu spowodowała przedłużenie postępowania. Ostatecznie w dniu [...] listopada 2010 r. została wydana decyzja o ustaleniu odszkodowania na rzez P. G. za nieruchomość zajęta na drogi publiczne.
Obecny na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. skarżący podtrzymał swoją skargę wnosząc o ukaranie organu symboliczną grzywną. Oświadczył jednocześnie, iż otrzymał odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jednym z takich środków, służącym ukaraniu organu za niewykonanie wyroku sądu, jak również służącym dyscyplinowaniu organów, jest grzywna przewidziana w art. 154 P.p.s.a.
Zgodnie z treścią przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przytoczonej treści przepisu wynika, iż przesłanką materialnoprawną wymierzenia organowi grzywny jest, między innymi niewykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu.
Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym, na podstawie art. 149 P.p.s.a. skargę na bezczynność organu administracyjnego w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-2 P.p.s.a., zobowiązującym do rozpatrzenia w wyznaczonym terminie określonego żądania strony, nie wywiązał się z tego obowiązku i w tym zakresie nie podjął, aktów i czynności, przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 P.p.s.a.
W art. 286 § 2 P.p.s.a. uregulowano kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu. Zgodnie z tym przepisem termin określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt sprawy organowi. W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 § 2 K.p.a.)
Zgodnie z powołanym przepisem art. 154 § 1 P.p.s.a warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy. Skarżący tryb ten wyczerpał kilkukrotnie kierując do organu stosowne wezwania.
Należy również zauważyć, iż z uwagi na brak odmiennej regulacji skargę o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a wnosi się zgodnie z ogólnymi regułami określonymi w art. 54 § 1 tej ustawy w więc za pośrednictwem, organu, którego bezczynność po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny jest przedmiotem skargi.
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ogranicza wniesienia skargi żadnym terminem. Należy zatem przyjąć, że może to nastąpić w każdym czasie, jednakże nie później niż do dnia wykonania wyroku. Zdaniem doktryny oraz judykatury, za taką wykładnią przemawia a contrario treść art. 154 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z przepisu tego wynika, iż w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę chyba, ze wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy (patrz Komentarz do art.154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Innymi słowy sąd administracyjny uwzględnia skargę wniesioną na niewykonanie swojego wyroku, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Lexis Nexis, Warszawa 2009, str. 635 pkt 24 i 25). Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 726/10 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Op 466/10 (oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej należy zauważyć, iż rozpatrywana skarga P. G. został złożona w dniu 25 listopada 2010 r. bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a więc niezgodnie z trybem składania skarg określonym w art. 54 § 1 P.p.s.a. stanowiącym, iż skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skarg.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, iż opisana w przepisie art. 54 §1 p.p.s.a. zasada wnoszenia skargi do sądu za pośrednictwem organu administracji oznacza, że w przypadku wniesienia jej bezpośrednio do sądu, winien on przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. W tej sytuacji datą złożenia skargi będzie data nadania (złożenia) skargi przez sąd w urzędzie pocztowym (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004r., IV SA/GL 647/04, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 września 2009 r, III SA/Łd 427/09 oraz postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2009 r. II OSK 1918/08, wszystkie orzeczenia opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W związku z powyższym, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, Sekretariat Wydziału II pismem z dnia 26 listopada 2010 r. (piątek) przekazał do biura podawczego kierowaną do Prezydenta Miasta P. skargę P. G. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010 r. w sprawie II SAB/Po 11/10, jako mylnie skierowaną bezpośrednio do sądu. Jak wynika z książki nadawczej Biura Podawczego tut. sądu ww. pismo wraz z skargą zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 29 listopada 2010 r. (k. 26 i 37 akt sądowych). Tym samy dzień 29 listopada 2010 r. należy uznać jako dzień złożenia skargi.
Z kolei jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 26 listopada 2010 r. działający w imieniu Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] wydał decyzję o ustaleniu na rzecz P. G. odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogi publiczne. Tym samym organ wydał orzeczenie do którego wydania został zobowiązany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010 r.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż w dniu wniesienia skargi (tj. 29 listopada 2010 r.) organ nie pozostawał już w bezczynności, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. Wobec tego brak jest podstaw usprawiedliwiających nałożenia na organ grzywny na podstawie ww. przepisu.
W tej sytuacji, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Brychcy /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga