Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2001 r. skarżący Z.B. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 68,71 zł z przeznaczeniem na pokrycie udokumentowanych rachunkami kosztów leczenia, w uzasadnieniu wniosku podając, iż trudna sytuacja życiowa upoważnia jego rodzinę do korzystania z świadczeń pomocy społecznej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. orzekł o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia w kwocie 50 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zmianami), a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż w oparciu o materiał dowodowy sprawy ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnią córką, małżonkowie nie pracują zawodowo oraz są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby poszukujące pracy - bez prawa do zasiłku, a aktualny ich dochód nie zabezpiecza podstawowych potrzeb rodziny. Organ wyjaśnił, iż w miesiącu listopadzie 2001 r. wnioskodawcy przyznano zasiłki celowe na dofinansowanie kosztów utrzymania oraz leczenia, dokumentując powyższe twierdzenie przedłożeniem kopii wydanych w tych sprawach decyzji. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, iż wysokość przyznanej pomocy wynika z aktualnych możliwości finansowych Ośrodka.
Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżący zakwestionował wysokość przyznanej pomocy podnosząc, że nie zaspokaja ona niezbędnych potrzeb życiowych rodziny, a wniosek o dofinansowanie kosztów leczenia organ winien rozpatrzyć jako priorytetowy, ze względu na fundamentalne znaczenie ochrony zdrowia w życiu każdego człowieka.
Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podkreślając uznaniowy charakter zasiłków celowych oraz możliwości finansowe organów pomocy społecznej, które w pierwszej kolejności zobowiązane są do realizacji zadań mających charakter obowiązkowy, a nie fakultatywny. Organ II instancji wyjaśnił, iż pomocy społecznej nie można traktować jako źródła utrzymania, lecz wyłącznie jako pomoc doraźną, świadczoną w przezwyciężaniu okresowej, trudnej sytuacji materialnej, rodziny. Wskazując na przyznanie wnioskodawcy w tym samym okresie innych zasiłków celowych organ odwoławczy uznał, iż okoliczność, że wnioskodawca dokonał zakupu leków a występując o przyznanie zasiłku przedłożył rachunki dokumentujące zakup dowodzi, że posiadał on środki na wykupienie leków, stąd przyznanie pomocy w pełnej wysokości pozbawiłoby wsparcia innego potrzebującego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz akcentując konieczność priorytetowego traktowania wniosków o finansowanie kosztów leczenia. Zarzucając organom administracji orzekającym w sprawie naruszenie przepisów k.p.a. skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na refundację kosztów leczenia w pełnej wysokości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, iż podnoszone w skardze argumenty nie dają organowi odwoławczemu podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku prawidłowo ustalonej sytuacji bytowej i rodzinnej skarżącego, z uwzględnieniem możliwości finansowych organów pomocy społecznej oraz pomocy dotychczas udzielonej rodzinie skarżącego..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.
Stanowiący podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia obu decyzji artykuł 32 ust. 1 i 2 wyżej wskazanej ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w tej kwestii przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela, w tym co do zakresu udzielanej pomocy.
Rozstrzygając w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku celowego organ administracji związany jest przepisami k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz wydanych na podstawie upoważnienia w niej zawartego przepisów wykonawczych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka, przy czym według wskazań art. 2 ust. 4, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Jednym z warunków przyznania zasiłku celowego jest spełnianie przez osoby lub rodziny ubiegające się o jego otrzymanie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie organ I instancji przyznał zasiłek celowy z uwzględnieniem przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w sposób prawidłowy dokonując oceny sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Organ I instancji uwzględnił również własne możliwości finansowe wyjaśniając, że środki te nie pozwalają uwzględnić żądania skarżącego w pełnej wysokości wskazanej we wniosku o pomoc.
Jednocześnie organ wskazał, że skarżący jest objęty stałą pomocą społeczną, w ramach której przyznane zostały w badanym okresie zasiłki na inne cele. Tym samym załatwiając sprawę skarżącego organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało zatem podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zasiłku celowego, co wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P.Miładowski /-/E. Makosz-Frymus
JFS