Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) października 2009 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty – zadaszenia, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości położonej w K., przy ul. (...), dz. nr (...).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w trakcie przeprowadzonej, w dniu (...) maja 2009 r., kontroli na nieruchomości położonej w K., przy ul. (...), należącej do J. P., ustalił, że na przedmiotowej działce została pobudowana, bez wymaganego pozwolenia, wiata – zadaszenie. Przedmiotowy obiekt miał wymiary: szerokość ok. 3,0 m, długość ok. 4,00 m oraz wysokość ok. 3,0 m. Konstrukcja obiektu na słupach, płatew skrajna stalowa, krokwie drewniane z desek, pokrycie częściowo z folii oraz z płyt z włókien szklanych. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało, że budowa obiektu została rozpoczęta w 2009 r. i jest obecnie zakończona. Pismem z dnia (...) czerwca 2009 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty – zadaszenia, na nieruchomości położonej w K. przy ul. (...).
Postanowieniem z dnia (...) lipca 2009 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zobowiązał inwestora – J. P., do przedstawienia, do dnia (...) października 2009 r., zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.
J. K. – pełnomocnik J. P., pismem z dnia (...) sierpnia 2009 r., zawiadomił organ, że przedmiotowy obiekt został rozebrany. Wobec powyższego, w dniu (...) października 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził ponowne oględziny nieruchomości położonej w K. przy ul. ul. (...), podczas których stwierdzono, że wiata – zadaszenie, została rozebrana. Wobec stwierdzenia, że obiekt budowlany wybudowany bez stosownego pozwolenia został rozebrany, organ orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. G., właścicielka działki sąsiadującej z działka nr (...), podnosząc, że jakkolwiek w dniu (...) października 2009 r. nie stwierdzono na nieruchomości przy ul. (...) zadaszenia z folii na słupkach, jednakże w przeciągu kilku dni po kontroli wszystko wróciło do stanu poprzedniego, a przedmiotowa wiata została wręcz rozbudowana.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r., nr (...), na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności sporządzona dokumentacja fotograficzna, wskazuje, że przedmiotowa wiata została rozebrana. Tym samym dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że ponowne wybudowanie wiaty może stać się przedmiotem nowego postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. G. wskazując, że przedmiotowa wiata nie została trwale rozebrana. W treści skargi podkreślono również, że przedmiotowa sprawa dotyczy tylko sprawy drugiej wiaty, wybudowanej w 2009 r., natomiast zawiadomienie w sprawie samowoli budowlanej z roku 2007 r. (nr [...]) nie zostało jeszcze w żaden sposób zakończone.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2009 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) października 2009 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie samowoli budowlanej polegającej na budowie wiaty – zadaszenia na nieruchomości położonej w K. przy ul. (...).
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego są uprawnione, w przypadku stwierdzenia budowy lub wybudowania obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, do wydania, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynika wprost z treści powyższego artykułu, dla możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego lub postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, niezbędne jest w pierwszej kolejności stwierdzenie, przez organy nadzoru budowlanego, że dany obiekt budowlany jest faktycznie budowany lub też został już zrealizowany bez stosownego pozwolenia. Okoliczność powyższa musi zostać stwierdzona przez organ I instancji z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że podstawą stwierdzenia samowoli budowlanej musi być oparta na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego.
Jednocześnie, zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, organ II instancji w postępowaniu odwoławczym, rozstrzyga sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w momencie rozstrzygania sprawy przez organ I instancji. Na organie odwoławczym spoczywa bowiem obowiązek dokonania oceny, czy w stanie faktycznym, istniejącym w momencie wydania decyzji organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1009/07, LEX 471553).
Tym samym kontrola instancyjna w toku postępowania administracyjnego zostaje sprowadzona do oceny, czy w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w momencie wydania kwestionowanej decyzji, zostało podjęte prawidłowe rozstrzygnięcie. Konsekwentnie przedmiotem oceny organów odwoławczych nie mogą być fakty powstałe już po wydaniu decyzji podlegającej ocenie przez organ wyższego rzędu.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż przeprowadzona w dniu (...) maja 2009 r. kontrola nieruchomości położonej w K., przy ul. (...), należące do J. P., wskazała, że na przedmiotowej działce została pobudowana, bez wymaganego pozwolenia, wiata – zadaszenie. Jednakże ponowne oględziny nieruchomości, przeprowadzone w dniu (...) października 2009 r., a więc już po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, ujawniły, że przedmiotowa wiata – zadaszenie, została rozebrana. Wobec powyższego organ I instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania, która została następnie utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozstrzygnięcia powyższe uznać należy za prawidłowe.
Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że fakt rozebrania obiektu budowlanego, stwierdzony podczas trwania oględzin w dniu (...) października 2009 r., będącego przedmiotem postępowania administracyjnego powoduje, zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, określonej w art. 105 § 1 kpa. Sąd wskazuje, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej w odniesieniu do nieistniejącego, w momencie wydawania decyzji przez organ I instancji, obiektu budowlanego. Równocześnie za trafne uznać należy twierdzenie organu II instancji, że ewentualne późniejsze odbudowanie przez inwestora spornego obiektu budowlanego, może jedynie prowadzić do wszczęcia następnego postępowania administracyjnego.
Sąd podkreśla, że organ odwoławczy nie ma prawnej możliwości rozstrzygania, czy obiekt powyższy został, po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ponownie pobudowany. W ramach kognicji, określonej w art. 136 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był jedynie uprawniony do skontrolowania, czy w momencie wydania decyzji organu I instancji przedmiotowy obiekt budowlany faktycznie istniał. Organ II instancji rozstrzyga bowiem sprawę na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w momencie rozstrzygania sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samy bez znaczenia dla toczącego się postępowania była podnoszona przez skarżącą kwestia późniejszej odbudowy wiaty. Jak trafnie wskazał organ, w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, ewentualne późniejsze odbudowanie obiektu budowlanego może stanowić podstawę do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem będzie pobudowany, po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania, obiekt budowlany.
Za nietrafny uznać również należy zarzut, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie jedynie w odniesieniu do części wiaty, natomiast postępowanie dotyczące obiektu powstałego wcześniej, tocząca się według skarżącej od 2007 r., nie zostało do dnia dzisiejszego zakończone. Sąd wskazuje, że przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego była jedynie samowola budowlana polegająca na budowie wiaty – zadaszenia pobudowanej w 2009 r. Tak zakreślony zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego, uniemożliwia organowi administracji oraz Sądowi odniesienie się do ewentualnej innej samowoli budowlanej, powstałej przed 2009 r. Sąd podkreśla, iż wobec braku rozstrzygnięcia, według zarzutu zawartego w skardze, przez organy administracji sprawy toczącej się od 2007 r., skarżącej przysługuje szereg środków prawnych mających służyć zdyscyplinowaniu organów administracji publicznych, obejmujących m.in. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czy też skargę na bezczynność.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zostały wydane na podstawie przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, iż wobec stwierdzenia, że obiekt budowlany będący przedmiotem toczącego się postępowania legalizacyjnego został rozebrany, dalsze prowadzenie postępowania uznać należało za bezprzedmiotowe, a co za tym idzie, postępowanie administracyjne należało umorzyć.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Treść wyroku przesądza o braku możliwości uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów postępowania, zgodnie z art. 200 tej ustawy.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik
MK