Uzasadnienie
Skarżący Z.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że wraz z żoną są emerytami, osobami chorującymi, a na życie pozostaje im kwota 200 zł na miesiąc. Wnioskodawca oświadczył, że ma na utrzymaniu bezrobotną córkę oraz wnuka, który ma 10 lat. Wnioskodawca poddał, że z tytułu emerytury łącznie z żoną uzyskują kwotę [...] zł miesięcznie. A córka otrzymuje alimenty na syna w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku nieruchomego wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Z treści przepisu art. 243 §1 i art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który zawierać powinien oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem wniosek skarżącego nie sprostał wymogom tego przepisu, był bowiem niepełny i nie dostarczał informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy i jego rodziny, więc informacji niezbędnych do jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Wyjaśnienia wymagało także z jakimi osobami wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż we wniosku w rubryce dotyczącej stanu rodziny wskazał żonę i córkę, a następnie w rubryce dotyczącej dochodów osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał jeszcze inną osobę – Z.Z.
W tych okolicznościach zgodnie z dyspozycją art. 255 powyższej ustawy wnioskodawca został osobiście zobowiązany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu uzupełnienia wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, córką i jej synem. Załączył następnie następujące dokumenty:
- - zaświadczenie o wysokości dochodów wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że wnioskodawca uzyskał w 2007r. dochód w wysokości [...] zł, co daje kwotę około [...] zł miesięcznie,
- - zaświadczenie o wysokości dochodów wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że żona wnioskodawcy uzyskała w 2007r. dochód w wysokości [...] zł, co daje kwotę około [...] zł miesięcznie,
- - zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 9 grudnia 2008r., z którego wynika, że córka wnioskodawcy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 4 kwietnia 2003r.
- - kserokopię protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w Kole, w którym odnotowano zawartą między stronami ugodę co do wysokości alimentów na rzecz małoletniego K. w wysokości [...] zł miesięcznie.
- - kserokopię dowodu wypłaty wnioskodawcy emerytury w wysokości [...]zł,
- - zaświadczenie z dnia 10 grudnia 2008r. z Ludowego Banku Spółdzielczego Filia K., z którego wynika, że żona wnioskodawcy dysponuje rachunkiem bankowym, zaciągnęła kredyt gotówkowy na potrzeby własne w wysokości 3.255 zł z terminem spłaty do lutego 2010 r., który spłaca terminowo, debet na rachunku wynosi 345,03 zł.,
- - kserokopię rachunku za wodę i ścieki na kwotę 35,01 zł za listopad 2008r.
- - kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę 203,75 zł za okres dwóch miesięcy,
- - kserokopię rozliczenia za mieszkanie na dzień 20 sierpnia 2008r. na kwotę 207,58 zł miesięcznie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie wraz z żoną uzyskuje stałe miesięczne dochody, ale pochodzą one ze świadczeń społecznych w kwocie około [...] zł miesięcznie, co nie wystarcza na poczynienie oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych. Z dochodu tego utrzymuje się czteroosobowa rodzina, a wysokości alimentów na wnuka jest symboliczna. Wnioskodawca wprawdzie posiada majątek nieruchomy, ale służy on zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach oraz rodziny.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka