Uzasadnienie
W dniu 23 października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynął opatrzony datą 19 października 2012 r. wniosek M. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Do wniosku załączono skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w L. W uzasadnieniu wniosku, M. J. powołując się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej "p.p.s.a."), podniósł, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że zaskarżona uchwała nie została mu doręczona, natomiast doręczono mu projekt uchwały, nie zawierający pouczenia o trybie jej zaskarżenia.
Ponadto wyjaśnił, że w dniu wydania zaskarżonej uchwały uzyskał informację od radcy prawnego obecnego na sesji Rady, iż przysługuje mu prawo do wniesienia skargi na powyższą uchwałę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni. Dopiero w trakcie rozmowy w dniu 18 października 2012 r. z innym prawnikiem – M. B. dowiedział się, że zgodnie z treścią art. 191 ust. 1 ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich termin do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę wynosi 7 dni.
Pełnomocnik organu w odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu wniósł o jego odrzucenie, a nadto wskazał, że wbrew temu co podnosi skarżący zaskarżoną uchwałę z [...] września 2012r. doręczono skarżącemu w trakcie obrad sesji Rady Miejskiej po jej podjęciu przez Radę. Podejmując uchwałę o wygaśnięciu mandatu Radnego nie ma obowiązku pouczania radnego, którego uchwała dotyczy o jego prawach i o obowiązkach. Mijają się z prawdą twierdzenia skarżącego o błędnym ustnym pouczeniu go o terminie zaskarżenia uchwały przez radcę prawnego, skoro 3 października 2012r. skarżący skierował pismo z wnioskiem o stwierdzenie nieważności uchwały do Wojewody Wielkopolskiego i dopiero w odpowiedzi dowiedział się, że powinien wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Postanowieniem z 22 listopada 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na upływ 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu. Na skutek zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 kwietnia 2013r. uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że Sąd nadał wniosek o przywrócenie terminu na adres organu administracji w dniu 24 października 2012 r., zatem przyjąć należy, że wniosek został złożony w terminie.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze przepis art. 190 p.p.s.a., należy merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Sądu w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270), dalej "p.p.s.a." czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 §1 ustawy). W tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie strona niewątpliwie uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia skargi na uchwałę Rady Miejskiej, co powoduje dla niej negatywne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała z [...] września 2012r. została doręczona skarżącemu na posiedzeniu Rady Miejskiej po jej podjęciu (k. 35 protokołu). Z treści uchwały oraz z jej uzasadnienia wynika, że została doręczona bez koniecznego pouczenia o terminie i sposobie wniesie skargi.
Skoro art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2010r. Nr 176 poz. 1190) stanowi, że "Od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyny, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 1, pkt 1b, pkt 2a i pkt 3, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały", to organ ma obowiązek pouczenia radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia i sposobie wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego. Pouczenie takie powinno stanowić nieodzowny element uchwały w świetle konstytucyjnych zasad państwa prawa oraz działania organów publicznych na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.). Powyższy pogląd, do którego Sąd w niniejszej sprawie się przychyla, zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 lutego 2012r. (sygn. akt II OZ 34/12) oraz w postanowieniu z 27 lipca 2011r., (sygn. akt II OSK 1592/11), dostępne www.cbois.nsa.gov.pl.
Takie pouczenie skarżący otrzymał dopiero w odpowiedzi Wojewody na pismo z 3 października 2012r. w którym skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały.
Nie można się, zatem zgodzić ze stanowiskiem organu jakoby Rada Miejska była zwolniona z obowiązku udzielenia stosownego pouczenia, ponieważ nie ma obowiązku pouczania radnego, którego sprawa dotyczy, a także że skarżący jako osoba w pełni zdolna do czynności prawnych mógł i powinien znać prawo wyborcze. Zauważyć należy, że żaden przepis nie zwalnia organu od obowiązku udzielenia stosownego pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia uchwały, radnemu występującemu w charakterze strony postępowania.
Reasumując, uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego było niezawinione.
Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że skarżący wypełnił ustawowe przesłanki przywrócenia terminu do złożenia skargi w przedmiotowej sprawie. Wniosek w tym przedmiocie okazał się zasadny.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 §1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
/-/ E. Brychcy