Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy z uwagi na nie uzupełnienie w zakreślonym przez Sąd terminie braków formalnych skargi oraz nie uiszczenie wpisu sądowego. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu [...] listopada 2013 r. Skarżący korespondencję tę odebrał osobiście, w miejscu swojego zamieszkania (dowód: k. nr 34 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. A. B. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia jej braków formalnych. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie z własnej winy nie odebrał wezwania do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. Podał, że jest osobą schorowaną, po urazie kręgosłupa, z zanikami pamięci i ma przyznaną na stałe rentę. Wskazał, że stan ten dokumentują akta ZUS. Podał, że od października 2013 r. stan jego zdrowia pogorszył się i praktycznie nie wychodził z domu, a więc nie miał możliwości pójścia do urzędu pocztowego po odbiór korespondencji. Oświadczył, że mieszka sam, a po długim okresie choroby pierwszy raz wyszedł z domu dopiero w dniu [...] grudnia 2013 r. Z uwagi na stan zdrowia wcześniej nie mógł uczestniczyć w postępowaniu i nie mógł odpowiedzieć na postanowienie Sądu, ani też udzielić komukolwiek pełnomocnictwa.
Do wniosku skarżący załączył dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł oraz 8 egzemplarzy skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia należnego od niej wpisu nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, w jakiej dacie strona uchybiła terminowi (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. II OZ 571/08 Lex 493614).
W rozpatrywanej obecnie sprawie w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga zatem kwestia ustalenia daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi.
Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 73 p.p.s.a. Korespondencji ten skarżący nie odebrał z placówki pocztowej, w konsekwencji pozostawiona została w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Z kolei o odrzuceniu skargi przez Sąd, skarżący powziął wiedzę w dniu doręczenia mu postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r., co nastąpiło [...] listopada 2013 r. Natomiast przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu złożony został w placówce pocztowej w dniu [...] grudnia 2013 r., a więc po miesiącu od powzięcia tej wiedzy. Jako przyczynę nieodebrania przesyłki oraz czynnego udziału w postępowaniu skarżący wskazał zły stan zdrowia oraz chorobę podnosząc, że w okresie od października do [...] grudnia 2013 r. nie wychodził z domu, nie miał możliwości pójścia do urzędu pocztowego po odbiór korespondencji, jak również udzielić pełnomocnictwa innej osobie do działania w jego imieniu.
Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów potwierdzających stan zdrowia oraz powołane we wniosku okoliczności. Tymczasem w świetle art. 87 §2 p.p.s.a., na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia we wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i nie chodzi tu o jeden z elementów formalnych wniosku, lecz o przesłankę warunkującą przywrócenie uchybionego terminu (za: Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. 4 Komentarze LexisNexis str. 245).
W konsekwencji uznać należało, że Sąd nie ma obowiązku przeprowadzać postępowania wyjaśniającego na podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności (w tym przeprowadzać dowód z wskazywanych we wniosku akt ZUS-u), jak również wzywać wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku w tym zakresie.
Przedmiotowy wniosek wniesiony został w terminie siedmiu dni od dnia wskazanego przez stronę jako dzień powzięcia informacji o skierowanym do niej przez Sąd wezwaniu. Wraz z wnioskiem strona dokonała czynności, której uchybienie dotyczyło, przy czym wpis od skargi nie został uiszczony w pełnej wysokości. Zdaniem Sądu argumentacja przytoczona we wniosku, nie poparta żadnymi dowodami, nie pozwala uznać, iż wnioskodawca uprawdopodobnił, kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca mu działanie w sprawie, jak również kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu.
Wskazać w tym miejscu jednakże należy, iż w sytuacji, gdy nie można ustalić w sposób jednoznaczny, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, Sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. ww. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. II OZ 571/08). Z tym zastrzeżeniem Sąd przeprowadził merytoryczną ocenę wniosku.
W ocenie, Sądu wobec nie udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności uznać należało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W opinii Sądu wysoce nieprawdopodobnym jest, aby przy opisanych dolegliwościach wnioskodawca nie musiał korzystać z porad lekarskich, czy hospitalizacji. Wątpliwym również jest, iż w związku podnoszoną niemożnością opuszczania mieszkania, wnioskodawca nie korzystał w tak długim okresie czasu z pomocy innych osób, chociażby w zakupach produktów żywnościowych, leków, czy przy opłacaniu rachunków. Korzystając z takiej pomocy skarżący miałby zatem realną możliwość podjęcia działań i zadbania o swoje interesy w postępowaniu, które sam zainicjował wnosząc przedmiotową skargę, chociażby w zakresie wysłania korespondencji do Sądu.
Należy zauważyć, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, dostępne w Internecie: jw.). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W opinii Sądu taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie miała miejsca.
Mając na względzie powyższe, wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanek przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi, Sąd na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a, oddalił wniosek o przywrócenie tego terminu.
Stąd postanowiono, jak w punkcie pierwszym postanowienia.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu z dnia 24 września 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł (karta nr 3 akt sądowych). Skarżący wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu wpłacił na konto Sądu kwotę [...] zł (karta nr 47 akt sądowych), tym samym nie wypełnił w całości czynności, której nie dokonał wcześniej w zakreślonym przez Sąd terminie. Wobec wcześniejszego odrzucenia skargi oraz oddalenia niniejszym postanowieniem wniosku o przywrócenie terminu Sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a., postanowił o zwrocie uiszczonej części wpisu.
Stąd postanowiono, jak w punkcie drugim postanowienia.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak