Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) w sprawie określenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. w kwocie 4.143 zł.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." w zw. z art. 12 ust. 2 i 3, art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłacie produktowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1932 – zwana dalej: "ustawą").
Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy D.K.- prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A- jako podmiot wprowadzający na rynek produkty jest zobowiązany do uzyskania na określonego na dany rok poziomu odzysku i recyklingu odpadów powstałych z produktów. Ustalono, że wyżej wymieniony nie zrealizował wskazanego obowiązku. Roczne sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2015 złożył dnia 19 sierpnia 2019 r. Należna opłata produktowa za rok 2015 wynosiła 4.143 zł. Z przedstawionej informacji wynikało, że strona wprowadziła w roku 2015 na rynek krajowy produkty w postaci olejów smarowych otrzymanych z ropy naftowej, preparatów z ciężkiej frakcji gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz opon pneumatycznych używanych. Pomimo złożonego sprawozdania opłata nie została uregulowana, a ustawowy termin uiszczenia opłaty upłynął 31 marca 2016 r. Opłata ta stała się zaległością podatkową.
W związku z powyższym Marszałek Województwa wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty, a następnie decyzją z dnia (...) stycznia 2020 r. nr (...) określił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r. w kwocie 4 143 zł. W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowe wyniki obliczeń opłaty produktowej za 2015 r.
Powyższa decyzja została doręczona na adres Kancelarii Adwokackiej ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony– adw. J.J. i odebrana dnia 3 lutego 2020 r.
Odwołanie od tej decyzji złożył imieniem D.K. jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie szeregu przepisów k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia oraz rzetelnego i wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego. Zawnioskował o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wymienioną na wstępie decyzją z (...)czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powołując się na przepisy ustawy Kolegium wyjaśniło, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej. Bez znaczenia pozostają podnoszone w odwołaniu okoliczności braku wiedzy o konieczności terminowego składania oświadczeń oraz prawidłowego obliczenia i wpłacenia opłaty. Bez wpływu na treść decyzji pozostaje także sprawa związana z wnioskiem o umorzenie opłaty oraz trudna sytuacja majątkowa odwołującego.
Kolegium stwierdziło, że wbrew zarzutom odwołania, decyzja organu I instancji zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, wyjaśnia podstawy na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie i motywy jakimi się kierował. Brak było także podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania.
D.K. - prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Kwestionowanej decyzji zarzucił:
- - naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 7, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2, 3, 4 ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organy nie wyjaśniły istoty sprawy, pominęły wyjaśnienia istniejącego stanu faktycznego i prawnego a to w związku z brakiem zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i brakiem jego rozpatrzenia w sposób wszechstronny i brakiem odniesienia się do kwestii podnoszonych przez skarżącego;
- - naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie – mimo wniosku – dodatkowego postępowania uzupełniającego na okoliczność dokonania oceny wartości wskazanych w złożonej przez zobowiązanego deklaracji OŚ-OP1, które były deklaratywne i hipotetyczne;
- - naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, bowiem nie wynika z niej jaka jest podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Nie wskazano także czy deklaracja OŚ-OP1 została wypełniona w sposób prawidłowy, czy umieszone tam dane odpowiadają realnym podstawom opodatkowania, czy są zgodne z ewidencją, bądź protokołem kontroli przedsiębiorcy, która w przypadku wystąpienia wątpliwości winna zostać przeprowadzona;
- - naruszenie art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325) poprzez brak rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości w całości wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), wobec uznania, ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących i uwzględniając jednocześnie potrzebę rozstrzygnięcia sprawy w możliwie najkrótszym terminie
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 365), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a). Stosownie do jego treści sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D.K., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia (...)stycznia 2020 r. określającą wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2015 r.
Wydanie decyzji w tym przedmiocie znajduje oparcie w art. 17 ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłacie produktowej i podlega ogólnym regułom z k.p.a., bowiem z mocy art. 19 ww. ustawy odpowiednie zastosowanie do opłat produktowych w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie mają wyłącznie przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Stosownie zatem do treści art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie.
Dniem doręczenia decyzji Marszałka Województwa był w niniejszej spawie 3 lutego 2020 r., kiedy to pokwitowano odbiór przesyłki zawierającej decyzję w Kancelarii Adwokackiej adwokata J.J. - pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w postepowaniu administracyjnym (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych organu I instancji). Doręczenie zostało dokonane prawidłowo, na podstawie art. 43 k.p.a.
Zgodnie przepisami k.p.a. termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg z chwilą skutecznego doręczenia decyzji stronie, to znaczy w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym (art. 39-49 k.p.a., por. M. Jaśkowska, A Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 709). Sposób liczenia terminów określa art. 57 k.p.a.. Wynika z niego m. in., że przy obliczaniu 14-dniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję.
Pierwszym dniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania był zatem w rozpoznawanej sprawie 4 lutego 2020 r., a ostatnim - 17 lutego 2020 r.
Odwołanie pełnomocnika skarżącego – adwokata J.J. zostało złożone w dniu 18 lutego 2020 r., co wynika wyraźnie zarówno z daty stempla pocztowego "[....]", jak również z wydruku "Śledzenie przesyłek"– ze strony www.poczta-polska.pl, gdzie wskazano datę i godzinę nadania przesyłki – 2020 -02-18 godz. 16.33 UP [....]. Z zestawienia powyższych dat wynika jednoznacznie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Odwołujący nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Warunkiem skuteczności czynności prawnej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od jego wielkości, nawet jednodniowe jak w niniejszej sprawie, powoduje jego bezskuteczność.
Należy przypomnieć, że pierwszą fazą postępowania odwoławczego jest wstępne badanie środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dopiero wówczas, gdy odwołanie spełnia wszystkie wymogi formalne, organ może przystąpić do jego rozpoznania.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie Kolegium rozpoznało odwołanie wniesione z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, w sytuacji, kiedy powinno było wydać stosowne postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a.
Oznacza to istotne naruszenie przepisów postępowania – art. 129 § 2 k.p.a. oraz naruszenie w postępowaniu odwoławczym zasady trwałości decyzji ostatecznej, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a.
W sytuacji tego rodzaju naruszeń Sąd odstąpił od merytorycznego rozpoznania skargi i jednocześnie stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzekając o kosztach sądowych, na które składają się w niniejszej sprawie wpis od skargi oraz koszty zastępstwa adwokackiego, Sąd rozważył fakt, że uwzględnienie skargi nastąpiło z przyczyn w niej nie podniesionych, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, a także, że jej treść jest tożsama w 4 sprawach ze skarg skarżącego w tym samym przedmiocie. W tych okolicznościach Sąd skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 206 P.p.s.a. i odstąpił od zasądzenia w całości zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego naliczanych zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Tym samym Sąd zasądził zwrot należnych od organu kosztów postępowania sądowego, w wysokości 666 zł (wpis od skargi – 166 zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego – 500 zł), w oparciu o art. 200 P.p.s.a., 205 § 2 P.p.s.a. i art. 210 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 206 P.p.s.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze związane oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku przeprowadzi badanie wstępne środka zaskarżenia, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.