Uzasadnienie
Na skutek pisemnej interwencji W. Z., właściciela działki nr ewid. 1327/2 w N., o sprawdzenie legalności obiektu zrealizowanego przez M. R. na działkach nr ewid. 1327/1 i 1327/2 w N. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) przeprowadził dnia 12 lipca 2010 r. na ww. działkach czynności kontrolne, a następnie postępowanie administracyjne.
Z powodu śmierci w toku postępowania M. R. ustalono, że jej następcami prawnymi są J. R., Ł. R. i P. R. Z kolei postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], PINB zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące zasiedzenia części działki nr 1327/2, na której zlokalizowano część przedmiotowego budynku. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. Skarga W. Z. na ostatnio wymienione postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2012 r. II SA/Rz 1086/11.
Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], PINB zobowiązał J. R., Ł. R. i P. R., jako właścicieli nieruchomości, do dostarczenia w terminie do dnia 31 stycznia 2013 r. oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na działkach nr ewid. 1327/1 i 1327/2 w N. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były art. 123 i 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej: "k.p.a.", oraz art. 81 ust. 2 – 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) dalej: "p.b.".
Organ I instancji ustalił, że na ww. działach znajduje się budynek w kształcie litery "L" użytkowany jako warsztat samochodowy. Według oświadczenia byłej właścicieli M. R. obiekt wybudowano w latach 1991 – 1992 z przeznaczeniem na garaż rolniczy, a w 1997 został on przebudowany i dostosowany dla potrzeb warsztatu. Na wykonanie przebudowy nie posiadała żadnych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę wymaganego przepisem art. 28 ust. 1 u.p.b. Wobec tego, stosownie do art. 81c u.p.b., zobowiązał obecnych współwłaścicieli do dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Po rozpatrzeniu zażalenia W. Z. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego prowadzone przez PINB postępowanie w sprawie przebudowy budynku nie było zasadne. Obiekt ten został bowiem wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w warunkach samowoli budowlanej, do czego jednak organ I instancji się nie odniósł. Zatem w pierwszej kolejności niezbędne jest rozstrzygnięcie kwestii legalności budowy, dlatego żądanie przedstawienia oceny technicznej na obecnym etapie postępowania było przedwczesne. Ponadto z akt sprawy nie wynikało, na podstawie jakich przepisów u.p.b. i w jakim kierunku PINB prowadził postępowanie.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się J. R., Ł. R. i P. R. wnosząc do WSA w Rzeszowie skargę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucają naruszenie art. 48 ust. 3 i art. 49 oraz art. 81 ust. 2 - 4 i art. 81c ust. 2 - 4 u.p.b. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Z kolei naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. upatrują niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy. Zwrócili uwagę, że postępowanie organu I instancji prowadzone było na podstawie art. 48 ust. 3 i art. 49 u.p.b. i zmierzało do zalegalizowania obiektu budowlanego przez zatwierdzenie projektu budowlanego. Natomiast naruszenie art. 8 i 124 § 2 k.p.a. polegało w ich ocenie na nienależytym uzasadnieniu postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń. Skarżący domagają się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Z 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawna ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargę w granicach danej sprawy.
Skarga Ł. R., J. R. i P. R. nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Stan faktyczny sprawy, w którym zapadło objęte skargą postanowienie jest niewątpliwy. Zdaniem Sądu ustalony został przez organy w sposób odpowiadający przepisom prawa, dlatego może stanowić podstawę faktyczną wyrokowania. Sąd podkreśla, że dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, a to jest przedmiotem skargi stan faktyczny ogranicza się do stwierdzenia okoliczności istotnych dla takiego orzekania. W sprawie są nimi ustalenia polegające na stwierdzeniu istnienia samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz postanowienia treścią, którego ma być ocena techniczna tych robót przy czym postanowienie to wydane zostało w ramach wszczętego postępowania w sprawie oceny legalności wykonanych robót.
W tak wyznaczonych granicach faktycznych sprawy organy w sposób pełny i zupełny zebrały materiał dowodowy, który następnie został poprawnie oceniony. Z tego więc powodu nietrafne są te zarzuty skargi, które wskazują na art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzuty skargi skierowane są przeciw ustaleniom dla oceny samowoli budowlanej, jednak Sąd podkreśla, że to nie jest przedmiot kontroli w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zdaniem Sądu nietrafne są także zarzuty naruszenia art. 8 i art. 124 § 2 k.p.a. polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz nieuzasadnieniu wydanej decyzji. Sąd zauważa, że przedmiotem skargi nie była decyzja, zatem trudno odnosić się do oceny jej uzasadnienia. Natomiast pogłębianie zaufania obywateli do działań administracji polega m.in. na poprawnym stosowaniu norm prawa administracyjnego, co wypełnia objęte skargą postanowienie WINB.
W zakresie zarzutów skargi wskazujących na naruszenie prawa materialnego, art. 48 ust. 3 i art. 49 p.b. stwierdzić należy, że skarżone postanowienie nie narusza tych przepisów, bo nie były one podstawą jego wydania. Te przepisy będą stosowane przez organy w postępowaniu legalizacyjnym i dopiero wtedy otworzy się możliwość oceny ich zastosowania. Obecnie organy stosowały art. 81c ust. 2-4 p.b. I tylko zastosowanie tych przepisów może podlegać ocenie.
Zdaniem Sądu WINB poprawnie przyjął, że nakazanie w drodze postanowienia wykonania ekspertyzy technicznej budynku może mieć miejsce w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynikają wątpliwości co do szeroko rozumianego stanu faktycznego budynku. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania ten problem nie istnieje, zatem brak było podstawy do wydania postanowienia, które zostało wydane przez organ I instancji. Konsekwencją takiego ustalenia musiało być usunięcie tego postanowienia z obrotu prawnego, co zostało osiągnięte przez uchylenie postanowienia PINB.
W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie odpowiada prawu, zatem skarga w tym zakresie także nie mogła być uwzględniona. Co więcej przy postanowieniach tego typu jak wskazane w art. 81c p.b. organ II instancji dostrzegając wadliwość kontrolowanego rozstrzygnięcia może tylko uchylić je bez przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bo taka odrębna sprawa nie istnieje, a to oznacz, że nie ma przedmiotu możliwego do ponownego rozpatrzenia. Wskazując na powyższe Sąd w pełni podziela stanowisko WINB, zgodnie z którym uchylone przez ten organ postanowienie było przedwczesne w postępowaniu, którego celem ma być wiążące wypowiedzenie się na temat legalizacji robót wykonanych przez skarżących.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.