Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 2, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej "u.t.d.) i lp. 15.1 załącznika nr 4 do tej ustawy, art. 71, art. 81, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110), § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141), po rozpatrzeniu odwołania P. P. (dalej: "Skarżący") od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 400 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, co stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2019 r. na drodze wojewódzkiej nr [....] kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki Zasław o nr rej. [...]. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy M. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A" M. M. (dalej: "Przedsiębiorca"). Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia 13 sierpnia 2019 r. Podczas kontroli ustalono, że ww. pojazd nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego. Osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie w dniu kontroli był Skarżący, posiadający certyfikat kompetencji zawodowych nr [...], co zostało potwierdzone przez system KREPTD oraz stronę.
W wyniku rozpoznania sprawy WITD wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 400 zł na Skarżącego, który w odwołaniu wskazał, że nie jest zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie, a umowa z Przedsiębiorcą wyklucza ponoszenie przez Skarżącego odpowiedzialności. Na potwierdzenie przedłożył decyzję o umorzeniu postępowania w podobnej sprawie, w której był stroną postępowania.
Rozpoznając odwołanie GITD przytoczył regulacje prawne wskazując, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Wskazał, że przepisy K.p.a. nie mają zastosowania, gdyż kwestie kar pieniężnych zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a. Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego GITD wskazał, że konsekwencją braku badania jest treść lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d., który przewiduje karę pieniężną w wysokości 200 zł. Podczas kontroli stwierdzono, że zarówno kontrolowany pojazd, jak i naczepa nie posiadają ważnych badań technicznych.
Ważność badania technicznego ciągnika samochodowego upłynęła w dniu 13 lipca 2019 r., zaś naczepy ciężarowej w dniu 6 marca 2019 r. Potwierdza to protokół kontroli oraz dane z systemu CEPiK, a zatem zasadnie wymierzono karę w wysokości łącznej 400 zł. GITD podkreślił, że w dniu kontroli Skarżący pełnił funkcję osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, co w pismach kierowanych w toku postępowania zostało potwierdzone także przez Przedsiębiorcę. Co do zakresu obowiązków zarządzającego transportem wynikających z umowy z przewoźnikiem GITD wskazał, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (dalej: "rozporządzenie 1071/2009") nie zawiera takiego zawężenia obowiązków zarządzającego transportem, które wynika z przedmiotowej umowy.
Ponadto art. 4 rozporządzenia 1071/2009 wskazuje wprost, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa oraz ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą. W sytuacji, gdy przepisy prawa wprost wskazują zakres obowiązków zarządzającego transportem, nie można ich zawężać żadną umową.
Ponadto art. 92a ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. wskazują za co odpowiada zarządzający transportem. W związku z powyższym nie można przerzucić odpowiedzialności z załącznika nr 4 na przedsiębiorcę. Zatem brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. z uwagi na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. To zarządzający transportem powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. były okolicznościami, na które strona miała wpływ i mogła je przewidzieć. Brak badań to z definicji zaniedbanie strony, co zostało przez nią potwierdzone w odwołaniu przez stwierdzenie, że nie jest w stanie osobiście wysyłać posiadane pojazdy na badania techniczne.
W skardze Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art, 92a ust. 2 i ust. 8 i przepisu lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. w związku rozporządzeniem 1071/2009 poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowaniem wyjaśnień złożonych w odwołaniu. Sformułował również zarzut naruszenia przepisów postępowania twierdząc, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości, umorzenie postępowania w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. W dniu [...] sierpnia 2019 r., w związku ze zdarzeniem drogowym na drodze wojewódzkiej nr [...], dokonano sprawdzenia samochodu ciężarowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy nr rej. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że zarówno ciągnik samochodowy, jak i naczepa ciężarowa nie posiadają aktualnego badania technicznego. W związku z tym sporządzany został protokół, który Policja przekazała WITD (k. 22-24 akt adm.). Prowadząc postępowania organ pobrał dane z rejestru KREPTD, CEPiK oraz z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k.28-37 akt j.w.). Na podstawie tych dokumentów WITD, zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2020 r., poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania wobec zarządzającego transportem u Przedsiębiorcy "A" oraz pouczył w trybie art. 10 § 1 K.p.a. (k.38 akt adm.) Z akt administracyjnych wynika również, że WITD zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2020 r., poinformował także Przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania, w związku z treścią protokołu kontroli z dnia 13 sierpnia 2020 r. Przedsiębiorca w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. przyznał, że doszło do naruszenia (brak badań technicznych). Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że rolę zarządzającego transportem Przedsiębiorca pełni osobiście, natomiast osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie nie jest Skarżący, który ze stwierdzonym naruszeniem nie miał nic wspólnego (k. 48 akt adm.). Skarżący również złożył pisemne oświadczenie, że nie jest zarządzającym transportem u Przedsiębiorcy "A" (pismo z dnia 29 listopada 2020 r. - k. 50 akt j.w.). Do kolejnego pisma (z dnia 5 grudnia 2020 r.) o tej samej treści, Skarżący załączył Aneks do umowy z dnia 1 grudnia 2012 r., datowany na dzień 1 stycznia 2019 r., zgodnie z którym osobą posiadającą certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy Nr (...) jest Skarżący, natomiast obowiązki zarządzającego transportem oraz odpowiedzialność za naruszenia przepisów u.t.d., zgodnie z rozporządzeniem nr [...] a w szczególności jego art. 4 ust. 2 lit. b) i D), w firmie "A" pełnić będzie Przedsiębiorca (umowa K. 53-56 akt adm.). Na podstawie tych dowodów, WITD orzekł o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 400 zł, natomiast GITD, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.
II. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 92a ust 2 u.t.d., zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 2000 złotych za każde naruszenie. Pojęcie "osoby zarządzającej transportem" zostało zdefiniowane w rozporządzeniu nr [...] ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE. Art. 2 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że zarządzający transportem to osoba fizyczna zatrudniona przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzający w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Jednocześnie przepis art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w przepisie art. 3 ust 1 lit b i d, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa, ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem polegającym na przykład na tym, że jest jego pracownikiem oraz posiada miejsce zamieszkanie na terenie Wspólnoty. Z kolei przepis art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr [...], w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia.
Przedstawione unormowania zawierają definicję legalną osoby pełniącej funkcję osoby zarządzającej transportem oraz nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie pełni tej funkcji. Jednocześnie przepisy te wprowadzają wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, w postaci chociażby stosownego doświadczenia i posiadanej wiedzy (certyfikat).
III. Zarzuty skargi sprowadzają się do podważenia ustaleń organów, że Skarżący jest osobą zarządzającą, zgodnie z rozporządzeniem nr [...].
Prowadząc postępowanie organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, że osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie "MONI" w dniu kontroli był Skarżący, posiadający certyfikat kompetencji zawodowych nr [...], co zostało potwierdzone przez system KREPTD. W rejestrze (https://kreptd.gitd.gov.pl) widnieje bowiem wpis wedle którego, jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie "MONI" wpisany jest Skarżący; ponadto w rejestrze uwidoczniony jest także numer certyfikatu oraz data wydania.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 1 u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji dołącza się oświadczenie osoby zarządzającej transportem, iż będzie ona pełnić taka rolę w przedsiębiorstwie, a także kopie certyfikatu kompetencji zawodowych tej osoby. Oświadczenie, o którym mowa w art. 5 ust 3 pkt 1 składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (analogiczne regulacje zawiera art. 7a ust.2 pkt 7, art.7a ust.3 pkt 1 u.t.d.). Ponadto, osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82 g i następne ustawy o transporcie drogowym, przy czym rejestr ten jest jawny i ogólnie dostępny w Internecie.
Jak już wyżej wskazano, Skarżący widnieje w rejestrze jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie "A" a ewentualne wyłączenia jego odpowiedzialności, z uwagi na treść aneksu do umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem, są prawnie nieskuteczne. Podkreślić należy, że to Skarżący posiadając wymagane kwalifikacje zawarł umowę o zarządzanie transportem w przedsiębiorstwie "A". Został bowiem wpisany do KRPTD jako osoba zarządzająca transportem i w ten sposób zostały wypełnione warunki konieczne do udzielenia licencji przedsiębiorstwu na wykonywanie transportu drogowego. Rejestr ten jest jawny i Skarżący w każdym czasie mógł ustalić, że figuruje w tym rejestrze jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie.
Zatem Sąd stwierdza, że wpis w rejestrze uprawniał organy do przyjęcia, że jest on zgodny ze stanem faktycznym. Tym samym wpis dawał podstawę do uznania Skarżącego za osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie "A". W konsekwencji, jako zarządzający transportem, Skarżący podlega karze pieniężnej, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d.
W wymierzeniu kary pieniężnej Skarżącemu za nieprawidłowości objęte protokołem kontroli z dnia 13 sierpnia 2019 r. nie stało na przeszkodzie wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na Przedsiębiorcę, gdyż w tym przypadku materialnoprawną podstawę nałożenia kary stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d. Natomiast odpowiedzialność administracyjna zarządzającego transportem oparta jest na przepisie art. 92a ust. 2 u.t.d. i stwierdzić należy, że jest to odpowiedzialność niezależna od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy.
Reasumując Sąd stwierdza, że organy prowadząc postępowanie zgromadziły wystarczający materiał dowodowy i nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji nie naruszyły prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).