Uzasadnienie
G. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, motywując to żądanie trudną sytuacją życiową. We wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu skarżący podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Zaznaczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej są zmienne i wynoszą od 2000 do 3000 zł miesięcznie. Prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne, a ponadto obowiązany jest do spłaty zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Poza tym, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dzieci (1100 zł miesięcznie). Jest współwłaścicielem (wraz z matką) domu o pow. 100 m.kw. oraz działki o pow. 0,20 ha z garażem.
Stałe wydatki to: rata kredyty hipotecznego zaciągniętego jeszcze w czasie trwania małżeństwa – 1100 zł, koszty utrzymania mieszkania – 600 zł, świadczenia na rzecz ZUS – 1200 zł, rata z tytułu spłaty zaległości na rzecz ZUS – 600 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący podał, że jego comiesięczne wydatki są następujące: prąd – 300 zł, gaz – 50 zł, woda – 50 zł, ogrzewanie – 200 zł, Internet i telefon – 170 zł, odpady komunalne – 15 zł, żywność – 600 zł, odzież – 50 zł, środki czystości – 40 zł, utrzymanie samochodu z 2005 r. – 80 zł. Z załączonego zeznania podatkowego dotyczącego 2015 r. wynika, że G. W. poniósł za ten okres stratę w wysokości 20 060,18 zł. Z kolei z dokumentu sporządzonego przez doradcę podatkowego wynika, że strona w okresie od stycznia do czerwca 2016 r. również poniosła stratę – w wysokości 2 945,27 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje
Skarżący domaga się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Powyższe stanowi o prawie pomocy w pełnym zakresie, a wynika to z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z kolei mniejszy wymiar prawa pomocy a to zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata to tzw. prawo pomocy w częściowym zakresie. W pierwszym przypadku, strona ubiegająca się o wsparcie musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), natomiast częściowe tylko dofinansowanie strony adresowane jest do podmiotu, który udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
G. W. nie wykazał, że jego sytuacja wymaga jakiegokolwiek wsparcia ze środków publicznych, dlatego odmówiono uwzględnienia jego żądania. Sytuacja materialna wymienionego budzi bowiem wątpliwości. Wnioskodawca powołuje się na stratę poniesioną i to zarówno w 2015 r., jak i za okres od stycznia do czerwca 2016 r. Należy jednak wskazać, że strona przedłożyła wprawdzie zeznanie podatkowe dotyczące 2015 r., ale nie wykazała, że zeznanie o tej treści faktycznie złożyła we właściwym urzędzie skarbowym (brak stosownej prezentaty). Nadto, strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest tylko różnicą pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania i sama w sobie nie świadczy o ujemnym wyniku finansowym w sensie ekonomicznym tj. o rzeczywistym braku środków pieniężnych.
Należy też podkreślić, że skarżący pomimo powyższych strat podał, że uzyskuje dochód w wysokości od 2000 do 3000 zł miesięcznie. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że wnioskodawca nie ustosunkował się w pełni do kierowanego do niego przez referendarza sądowego wezwania. Nie przedłożył bowiem dokumentów dotyczących opłat za gaz czy ogrzewanie, jak też deklaracji VAT. Wskazał tylko, że w związku z brakiem dochodów opłacił ją tylko raz, ale jej nie przedstawił. Nie udokumentował także kwestii wskazanych w wezwaniu, a związanych z tytułem prawnym i wysokością egzekwowanej od niego należności. Przedłożone przez niego wyciągi z rachunku bankowego wskazują zaś, że w rzeczywistości ponosi wyższe od deklarowanych (1100 zł) we wniosku alimenty na dzieci (tj. 1660 zł i 2000 zł), a zetem dysponuje środkami na ich pokrycie. Wyższe niż pierwotnie wskazane są także wydatki strony na telefon. We wniosku podała ona mianowicie, że wynoszą one 170 zł, tymczasem wskazane wyciągi bankowe podają z tego tytułu kwoty 192 zł, 194,70 zł i 197,70 zł. Należy także mieć na uwadze, że wnioskodawca przedłożył rachunki dotyczące opłat za prąd i wodę, na których jako płacący widnieje E. W. Prawdopodobnie jest to matka strony, będąca współwłaścicielem domu. Skarżący nie wskazał, czy matka w związku z faktem bycia współwłaścicielką powyższej nieruchomości partycypuje w kosztach jej utrzymania i w jakim zakresie.
To wszystko wskazuje na brak pełnej jasności co do sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wątpliwości takie uniemożliwiają zaś uwzględnienie jego żądania. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa, zwłaszcza zaś w pełnym wymiarze, może znaleźć zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów wnioskodawcy nie budzą żadnych wątpliwości. Skoro takowe istnieją orzeczono o odmowie przyznania G. W. prawa pomocy. Podstawę powyższego stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.