Uzasadnienie
Pismem z dnia [..] września 201 Or. (data nadania pocztowego) skarżący B.W. złożył, za pośrednictwem Wojewody P. w R., skargę na decyzję tegoż Organu z dnia [..] sierpnia 2010r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu Ł. w Ł. z dnia [..] lipca 2010r., znak-[...], orzekającą o utracie przez B.W. z dniem [..] lipca 201 Or. statusu bezrobotnego z uwagi na to, że nie zgłosił się on w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w wyznaczonym terminie oraz nie usprawiedliwił tej nieobecności w ustawowym terminie 7 dni podając uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Decyzja podpisana została przez M.P., upoważnionego pracownika.
W podstawie prawnej decyzji Wojewody P. wskazano na przepisy art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. 2008, nr 69n poz.415, z późn.zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U.2000, nr98, poz.1071, z późn.zm.). W uzasadnieniu podano, że złożone odwołanie nie jest uzasadnione. Podkreślono, że przy rejestracji w 2007 r. B.W. otrzymał druk z pouczeniami o prawach i obowiązkach, w tym o konieczności stawiennictwa w Urzędzie w wyznaczonych terminach i usprawiedliwiania swojej nieobecności. Bezspornym w ocenie organu wyższego stopnia jest fakt przekroczenia terminu zgłoszenia się w PUP jak i przekroczenia terminu siedmiodniowego dla usprawiedliwienia przyczyny tego niestawiennictwa. O przyczynie nieobecności B.W. powiadomił PUP dopiero w treści odwołania od decyzji Starosty, zatem z przekroczeniem siedmiodniowego terminu zawitego.
Wojewoda pismem z dnia [..] sierpnia 201 Or. zwrócił się przed podjęciem decyzji do Dyrektora PUP o wyjaśnienie, czy zarzuty podane w odwołaniu znajdują potwierdzenie, z uwzględnieniem, czy stawił się on w PUP i podał przyczynę swojego niestawiennictwa. W odpowiedzi, wskazano, że B.W. był w dniu [..] lipca 2010r. w PUP, lecz nie w celu złożenia usprawiedliwienia swojej nieobecności, ale po to by ubliżać i zastraszać nagrywaniem pracowników. Wobec tego skierowano go na rozmowę z Dyrektorem PUP. Wskazano również, że nie zgłoszenie się w wyznaczonym terminie nie poparte żadnym dokumentem lub racjonalnym wyjaśnieniem, uznane zostało przez Dyrektora PUP za nieusprawiedliwione.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się B.W. Podał, że zlekceważono podane przez niego wyjaśnienie co do przyczyn niestawiennictwa. Zakwestionował ustalenia faktyczne organów obu instancji, w szczególności co do tego, że w dniu [..].07.2010r. nie podał usprawiedliwienia. Postawił pytanie o faktyczną intencję jego przybycia do Dyrektora PUP, jeżeli nie było to podanie usprawiedliwienia, gdyż nie kierował się względami towarzyskimi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe uzasadnienie i dodatkowo uzupełnił, że warunkiem zachowania statusu bezrobotnego jest nie tylko zgłoszenie się do PUP w terminie do 7 dni od terminu wyznaczonego, ale również powiadomienie PUP o przyczynie niestawiennictwa, która winna być uzasadniona. Ciężar usprawiedliwienia ciąży na bezrobotnym, który może to czynić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Sam natomiast termin ma charakter materialny, a nie instrukcyjny, dlatego powołanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa dopiero w odwołaniu od decyzji Starosty jest spóźnione i wymagało wydania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Organ przywołał także wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie warunków usprawiedliwiania nieobecności w PUP oraz wydawania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skargę jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż podane przez skarżącego.
Stosownie do art.1 §1-§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tryb postępowania sądu administracyjnego w tej sferze regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 §1 i art. 135 i art. 3 §1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosując przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uwzględniając skargę na decyzję Sąd, na podstawie art. 145 §1 p.p.s.a.: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone wart. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Art. 156 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn.zm) stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która m.in. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy jest ono widoczne "na pierwszy rzut oka", bez konieczności przeprowadzania dogłębnej analizy, wykładni, zapoznawania się z poglądami orzecznictwa i doktryny; to coś ewidentnego, jednoznacznego, oczywistego. Wada ta tkwić musi w samej decyzji i może dotyczyć przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Art. 268a k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Tożsame uregulowanie zostało zawarte w art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z2009r., nr 31, poz.206, ze zm) który stanowi, że wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z tym że upoważnienie nie może dotyczyć wstrzymania egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 27 ust. 1.
Udzielone upoważnienie administracyjne wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Oznacza to, że czynności prawne podejmuje jeden z pracowników urzędu, a nie sam piastun organu. Zarazem z upoważnienia nie można interpretować więcej uprawnień, aniżeli nim wyraźnie zakreślono, a jego treść nie powinna budzić wątpliwości. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu pociąga za sobą nieważność decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a. (por. tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3.04.2008r., II SA/Wa 1213/2008). Kompetencji upoważnionego pracownika nie można domniemywać, a powołanych przepisów delegacyjnych nie możne wykładać rozszerzająco.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. 2008, nr 69n poz.415, z późn.zm.; dalej "ustawy o promocji zatrudnienia").
Procedura rejestracji bezrobotnych oraz pozbawiania tego statusu jest uregulowana w rozdziale 9 w art.
33. Zgodnie z art. 33 ust. 4 starosta pozbawia bezrobotnego takiego statusu w przypadkach wymienionych w tym przepisie, a czyni to, zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 14 lita, decyzją administracyjną. Nadanie statusu bezrobotnego jest warunkiem wstępnym ubiegania się przez taką osobą o przyznanie świadczeń z tytułu bezrobocia; świadczenia mają charakter wtórny względem przyznanego (uznanego) statusu. Samo jednak nadanie statusu bezrobotnego, jak i jego pozbawienie, nie jest świadczeniem z tytułu bezrobocia. Decyzja starosty ma charakter deklaratywny i potwierdza jedynie stan, w jakim znajduje się osoba fizyczna (art.2 ust. 1 pkt 2), który uprawnia ją do ubiegania się o przyznanie określonych ustawą świadczeń, lecz dopiero po uzyskaniu statusu bezrobotnego. Takimi świadczeniami dla bezrobotnych są m.in. zasiłki, stypendia, inne świadczenia tak pieniężne jak i niepieniężne, a wskazuje na to już art. 9 ust. 1 pkt 14 lit b, przy czym zapis tego przepisu wskazuje, że jest to odrębne rozstrzygnięcie od przyznania lub pozbawienia statusu bezrobotnego, mimo iż może zostać zawarte w jednym akcie decyzyjnym. Możliwe jest posiadanie statusu bezrobotnego i nie posiadanie prawa do świadczeń (zob. np. art. 75 ustawy). Wskazana ustawa zawiera także rozdział 15 zatytułowany "Świadczenia dla bezrobotnych", ale nie wymienia się w nim wszystkich świadczeń, o jakie ubiegać się mogą bezrobotni. Czym innym zatem jest "świadczenie dla bezrobotnego", a czym innym "świadczenie z tytułu bezrobocia", o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 4. Drugi ze wskazanych terminów jest definicyjnie szerszy i obejmuje każde świadczenie określone przepisami ustawy, o które może się ubiegać bezrobotny. Podkreślenia wymaga, że aby o takie świadczenia się ubiegać niezbędne jest uzyskanie statusu bezrobotnego, a to odbywa się w trybie decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę (art.9 ust. 1 pkt 14 lit a).
W sprawie objętej skargą postępowanie toczyło się w trybie przepisów k.p.a. (art. 1 pkt 1 i art. 5 §1 k.p.a.). Organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. w sprawach odwołań od decyzji starosty (realizującego zadania samorządu powiatu, art. 9 ust. 1-2 ustawy) jest wojewoda (art. 10 ustawy o promocji zatrudnienia oraz art. 3 ust. 1 pkt7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, Dz.U.2009, nr 31, poz.206, ze zm.).
Zalegające w aktach administracyjnych sprawy upoważnienie Wojewody P. dla Pani M.P. - Zastępcy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej obejmowało, na datę wydawania decyzji, "realizację zadań organu wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących świadczeń z tytułu bezrobocia (art. 10 ust.2 pkt 4)". W tak określonej delegacji nie mieszczą się sprawy z zakresu nadawania i pozbawiania statusu bezrobotnego, które, jak już podkreślono, jest odrębnym i pierwotnym rozstrzygnięciem administracyjnym względem rozstrzygnięć w zakresie świadczeń z tytułu bezrobocia.
Tym samym skarżona decyzja Wojewody P. z dnia [..] sierpnia 201 Or. została wydana przez osobę nieupoważnioną. Takie ustalenie Sądu powoduje uznanie, że skarżona decyzja wydana została przez organ wyższego stopnia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. To zaś implikuje, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji w całości. W tym stanie za przedwczesne uznać należy rozpoznawanie zasadności i trafności podniesionych przez skarżącego zarzutów względem skażonej decyzji z uwagi na stwierdzona wadę decyzji.
W toku ponownego rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Wojewoda P. zadba o należyte umocowanie osoby rozpoznającej to odwołanie, aby uniknąć stwierdzonego obecnie uchybienia. Organ ponownie przeprowadzi postępowanie odwoławcze i podda pod ocenę zarzuty skarżącego.
Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku opierając rozstrzygniecie na przepisie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. i art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.