Uzasadnienie
Do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry K. K. dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację życiową. Wskazała, że jest osobą "starszą" (59 lat) i samotną. Pracuje w sklepie za wynagrodzeniem w kwocie 1750 zł. Jedyny jej majątek to nieruchomość rolna o pow. 6,36 ha.
Ze względu na brak wystarczających danych potrzebnych do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony, wezwano ją do jego uzupełnienia. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że działalności gospodarczej, z którą związana jest niniejsza sprawa nie prowadzi już od trzech lat. Pobierane przez nią wynagrodzenie za pracę netto wynosi 1294 zł i w całości jest przeznaczane na bieżące potrzeby tj. 2/3 na żywność, natomiast 1/3 na zakup środków czystości i higieny, leków, odzieży, obuwia i "innych niezbędnych do życia czynności jak: bilety, fryzjer i inne". Średnie comiesięczne wydatki na utrzymanie domu to 1155 zł (energia elektryczna – 250 zł, gaz – 170 zł, woda i kanalizacja – 200 zł, wywóz śmieci – 15 zł, opał – 400 zł, abonament telefoniczny – 120 zł). Skarżąca podkreśliła, że wydatki te w większości ponosi brat z żoną, z którymi mieszka, sama zaś "dokłada się" w miarę możliwości w niewielkim stopniu.
Na telefon wnioskodawczyni wydaje miesięcznie 30 zł. Na nieruchomości rolnej, której jest właścicielką strona uprawia zboża. Do wszystkich prac polowych najmuje ludzi i sprzęt. Za 2014 r. uzyskała od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa środki pieniężne w kwocie 5793,13 zł, które w całości przeznaczyła na uprawę pola. Koszty upraw są bardzo wysokie, po ich pokryciu przeciętny miesięczny dochód netto z gospodarstwa wynosi ok. 500 zł. Strona przeznacza go na bieżące wydatki związane z uprawą pola (nawożenie, opryski, koszenie, zasiewy).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia jego kosztów związanych ze swoim w nim udziałem. W razie jednak, gdy ich sytuacja materialna nie pozwala na samodzielne sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu, mogą uzyskać wsparcie w ramach instytucji prawa pomocy. Jej częściowy zakres obejmuje np. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.), o co ubiega się w niniejszej sprawie skarżąca. Tego rodzaju pomoc, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznawana jest osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione regulacje prawne wskazują, że prawo pomocy może mieć zastosowanie w wyjątkowych przypadkach tzn., w których pokrycie przez stronę kosztów postępowania łączyłoby się z uszczerbkiem w zakresie jej podstawowych potrzeb życiowych.
Oceniając przedstawione przez K. K. dane nie stwierdzono, by w konsekwencji uiszczenia przez nią kosztów sądowych w zainicjowanej jej skargą sprawie, jej egzystencja mogłaby zostać zagrożona. Jak bowiem z informacji tych wynika, strona uzyskuje stały dochód, który prawie w całości może przeznaczyć na potrzeby związane z wyżywieniem, leczeniem, zakupem środków czystości, odzieży, obuwia, biletów komunikacyjnych, korzystanie z telefonu czy też usługi fryzjera. Jak bowiem sama podała, tylko w niewielkim zakresie ponosi wydatki na utrzymanie domu, w którym mieszka wraz z bratem i jego żoną.
Należy także mieć na uwadze, że skarżąca prowadzi stosunkowo duże gospodarstwo rolne (pow. 6,36 ha), z którego średni miesięczny dochód netto wynosi ok. 500 zł. Trudno dać wiarę zapewnieniu strony, że przeznacza go w całości na bieżące wydatki związane z prowadzeniem tego gospodarstwa. Nielogicznym byłoby bowiem prowadzenie gospodarki rolnej na tak dużym areale, jaki posiada wnioskodawczyni i przy korzystaniu z odpłatnej pracy ludzi i sprzętu, gdyby rzeczywiście wszystkie środki stanowiące zysk z tego tytułu były z powrotem "wkładane" w to gospodarstwo.
Nadto, z nadesłanego przez skarżącą wyciągu z jej rachunku bankowego wynika, że w dniu 7 sierpnia tego roku wpłynęła nań wyższa niż zwykle kwota wynagrodzenia za pracę tzn. 1422,55 zł (zwykle jest to podana przez stronę kwota 1294 zł).
Należy też zaznaczyć, że wnioskodawczyni nie wyszczególniła kwotowo wydatków na wskazane przez nią w odpowiedzi na wezwanie cele tj. środki czystości i higieny, lekarstwa, odzież, obuwie, bilety, fryzjer. Takie skonkretyzowanie wielkości środków pieniężnych przeznaczanych na poszczególne potrzeby ma na celu ustalenie, czy wymiar ten mieści się w pojęciu wydatków koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. tylko bowiem takie, a zatem decydujące o zapewnieniu podstawowych potrzeb egzystencjalnych człowieka mogą korzystać z pierwszeństwa przed zapłatą kosztów postępowania sądowego
Z tych wszystkich względów uznano, że K. K. jest w stanie zgromadzić kwotę potrzebną do zapewnienia sobie udziału w niniejszym postępowaniu. Obecnie wynosi ona 400 zł (wpis od skargi). Dlatego też odmówiono przyznania jej prawa pomocy, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.